Çocuğu 0-5 yaş aralığında olan ebeveynlerde siberkondri, aşı karşıtlığı ve geleneksel tıp ilişkisi
Cyberchondria, vaccine hesitancy and complementary–alternative medicine use among parents of children aged 0-5 years
- Tez No: 990651
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLBERAT TOTUR
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Aşı tereddüdü ve karşıtlığı, Ebeveyn tutumları, Siberkondri, Sosyodemografik faktörler, Tamamlayıcı ve alternatif tıp, Complementary and Alternative Medicine, Cyberchondria, Parental Attitudes, Sociodemographic Factors, Vaccine Hesitancy
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çocuğu 0-5 Yaş Aralığında Olan Ebeveynlerde Siberkondri, Aşı Karşıtlığı Ve Geleneksel Tıp İlişkisi Amaç: Çalışmamızın amacı, 0–5 yaş arası çocuğu olan ebeveynlerde siberkondri, aşı karşıtlığı/tereddüdü ve geleneksel-tamamlayıcı tıp (GTT) eğilimleri arasındaki ilişkileri incelemek ve bu tutumların sosyodemografik değişkenlerle ilişkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tasarımdaki bu araştırmaya 0-5 yaş arası çocuğu olan 120 ebeveyn dahil edildi. Tüm ebeveynlere olgu rapor formu ile birlikte Siberkondri Ciddiyeti Ölçeği–Kısa Form (CSS-12), Aşı Karşıtlığı Ölçeği–Kısa Form (AKÖ-12) ve Geleneksel-Tamamlayıcı Tıp Tutum Ölçeği (GTTÖ) yüz yüze uygulandı. Veriler Mann–Whitney U, Kruskal–Wallis, Pearson korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon analizleri ile değerlendirildi. Bulgular: Ebeveynlerde siberkondri, aşı karşıtlığı ve geleneksel tamamlayıcı tıbba eğilim arasında pozitif yönde anlamlı korelasyonlar görüldü. Sosyodemografik değişkenler değerlendirildiğinde; birden fazla çocuğa sahip ebeveynlerde AKÖ-Aşı Olmamak İçin Çözümler alt boyutu ve GTTÖ toplam puanı daha düşük saptandı ve bu istatistiksel olarak anlamlıydı. Evli olmayan ebeveynlerde GTTÖ toplam puanı istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu. Gelir düzeyi yüksek ebeveynlerde ise GTTÖ-Tamamlayıcı Tıbba Düşünsel Bakış alt ölçeği puanı daha düşüktü ve bu istatistiksel olarak anlamlı saptandı. Sonuç: Bu çalışmada, 0–5 yaş çocukları olan ebeveynlerde siberkondri, aşı tereddüdü ve tamamlayıcı tıp eğilimlerinin birbirleriyle ilişkisi, sosyodemografik ve psikososyal faktörlerden etkilendiği gösterilmiştir. Ebeveynlerin aşıya yönelik tutumları güven ilişkileri, kültürel değerler ve sağlık bilgisine erişim biçimleriyle şekillenmektedir. Empati temelli iletişimin, dijital sağlık okuryazarlığını güçlendiren eğitimlerin ve yanlış bilgiyle mücadele stratejilerinin çocuk sağlığı izlemine entegrasyonu, ebeveynlerde aşı tereddüdünün azaltılmasında etkili olabilir.
Özet (Çeviri)
Cyberchondria, Vaccine Hesitancy and Complementary–Alternative Medicine Use Among Parents of Children Aged 0-5 Years Objective: This study aimed to examine the relationship between cyberchondria, vaccine hesitancy or opposition, and attitudes toward complementary and alternative medicine (CAM) among parents of children aged 0–5 years, and to evaluate how these attitudes are associated with sociodemographic factors. Materials and Methods: In this descriptive, cross-sectional study, 120 parents of children aged 0–5 years participated. Data were collected using a Case Report Form, the Cyberchondria Severity Scale–Short Form (CSS-12), the Vaccine Hesitancy Scale–Short Form (VHS-12), and the Complementary, Alternative, and Conventional Medicine Attitudes Scale (CACMAS) through face-to-face interviews. Data were analyzed using the Mann–Whitney U, Kruskal–Wallis, Pearson correlation, and multiple linear regression tests. Results: There were significant positive correlations between cyberchondria, vaccine hesitancy, and CAM attitudes. Parents with more than one child had significantly lower scores on both the VHS“Solutions for Not Being Vaccinated”subscale and the overall CACMAS total score. Single parents demonstrated significantly higher CACMAS scores. Parents with higher income levels had significantly lower scores on the“Cognitive Perspective on CAM”subscale. Conclusion: The findings indicate that among parents of children aged 0–5 years, trust, cultural values, and access to reliable health information—beyond cognitive knowledge—shape health-related attitudes. Cyberchondria, vaccine hesitancy, and CAM tendencies appear to be interrelated psychosocial processes influenced by sociodemographic factors. Incorporating empathy-based communication, digital health literacy programs, and evidence-based strategies to counter misinformation in pediatric settings may help strengthen vaccine confidence and reduce hesitancy in early childhood care.
Benzer Tezler
- Ebeveynlerde kişilik tipolojileri ile şiddet davranışı ve şiddet eğilimi arasındaki ilişki
Relation between type of personality and tendency to violence along attitude of violence
İSMAİL ERDEM DAYIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ELİF GÜNERİ YÖYEN
- Sağlam çocuk izleminde ebeveynlerin rolü anksiyete düzeyi ve sosyal destek durumunun sağlık okuryazarlığı ile ilişkisinin değerlendirilmesi
The role of parents in follow-up of the unique child evaluation of the relationship of anxiety level and social support status with health literacy
EMİNE ERUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA REŞAT DABAK
DR. MAHMUT CANER US
- COVID-19 salgını sırasında ebeveynlerin çocukluk çağı aşılarına ve COVID-19 aşısına karşı tutumlarının değerlendirilmesi
Parents during the COVID-19 epidemic to childhood vaccinations and the COVID-19 vaccine evaluation of their attitudes
FULYA ESİN GÜZEL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERGİN ÇİFTCİ
- 0-24 ay arası çocuk sahibi olan ebeveynlerin uyku kalitesi anksiyete-depresyon ve yeme tutumu arasındaki ilişki
The relationship between sleep quality anxiety-depression and food attitude of parents with 0-24 months of children
ALEV CINCIKCI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ RAZİYE ŞULE GÜMÜŞTAKIM
- 18-36 aylık çocuğu olan ebeveynlerin otizm spektrum bozukluğu hakkındaki bilgi düzeyi ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of autism spectrum disorder knowledge among parents of children aged 18–36 months and related factors
ALPEREN BURUCU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SABAH TÜZÜN
DR. ERKAN GÖKMEN