El-Melikü'l-Mu'azzam Îsâ Devri Eyyûbî tarihi
Ayyubid history in the Era of al-Malik al-Mu'azzam 'Īsā
- Tez No: 990655
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MURAT ÖZTÜRK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ortaçağ Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tarih Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sultan Salâhaddîn Eyyûbî'nin (567-589/1171-1193) vefatının üzerinden çok geçmeden Eyyûbî hanedanı bünyesinde baş gösteren taht mücadelesinden ve daha ziyade Dımaşk ile Mısır hâkimiyetini elde etme çabası şeklinde tezahür eden güç çatışmasından galip çıkarak büyük sultan sıfatıyla tahta oturan el-Melikü'l-Âdil Seyfeddîn Ebû Bekr Muhammed (596-615/1200-1218), ağabeyi Salâhaddîn'in mirasını koruyup devleti ayakta tutma adına büyük çaba sarf etmiş önemli bir İslâm hükümdarıdır. Eyyûbîler'in yeniden toparlanıp yükselişe geçmesi yolunda mühim adımlar attığı gözlenen el-Melikü'l-Âdil, bu konuda üç oğlunun, fakat en ziyade Dımaşk, tüm Güney Suriye ve Filistin topraklarının yönetimini kendisine bıraktığı oğlu el-Melikü'l-Mu'azzam Şerefüddîn Îsâ'nın desteğinden istifade etmiştir. el-Melikü'l-Mu'azzam genç yaşlarından itibaren babası el-Melikü'l-Âdil'in hizmetinde kritik görevler üstlenmiş, Hıms'tan Mısır sınırlarında yer alan Arîş'e kadarki geniş bölgeyi onun sağlığında niyabeten idare etmiş, pederinin hükümdarlık devresinde meydana gelen her türlü iç ve dış meselede, bilhassa onun saltanatının pekişmesinde ve Eyyûbîler'in bu süreçte Haçlılar'a karşı yürüttüğü mücadelelerde en güvendiği destekçisi olmuştur. Babasının naibi sıfatıyla yönettiği Dımaşk-Filistin Melikliği'nin onun vefatından sonra da müstakil hükümdarı olan el-Melikü'l-Mu'azzam, V. Haçlı Seferi'ne (614-618/1217-1221) karşı teşkil edilen İslâm cephesinde aktif görev almış, gerek Mısır'da gerekse Filistin'de Latinler'e karşı mücadeleler yürüterek bazı başarılar kazanmış, sonunda Cezîre ve Bilâdü'ş-Şâm coğrafyasında hüküm süren tüm Eyyûbî meliklerini harekete geçirmek suretiyle Franklar tarafından bütünüyle işgal edilme tehdidi yaşayan Mısır'ın bu tehlikeden kurtarılmasında en büyük rolü oynamıştır. Sonraki yıllarda o ve kardeşleri siyasi nedenlerle karşı karşıya gelmişler, kendisi Dımaşk-Filistin Melikliği'nin haklarını ve çıkarlarını kardeşleri el-Melikü'l-Kâmil ve el-Melikü'l-Eşref'e karşı müdafaa etmek amacıyla bazı Cezîre hâkimleriyle ve Sultan Celâleddîn Hârizmşâh'la neticesiz ittifaklar kurmuş ve birçok siyasi-askerî çatışmadan sonra 624 (1227) yılında vefat etmiştir. Güney Suriye ve Filistin'i hem niyabeten hem de müstakil olarak idare ettiği dönemde muhtelif ilmî müesseseler ve hayır kurumları tesis etmiş olan el-Melikü'l-Mu'azzam, aynı zamanda karakter özellikleri dolayısıyla da tebaası tarafından çok sevilmiş ve tarihçiler tarafından genellikle olumlu ifadelerle anılmıştır. Bu tez çalışmasında Eyyûbîler döneminin el-Melikü'l-Mu'azzam Îsâ'nın doğumundan vefatına kadarki aralığı (576-624/1180-1227) ele alınacak ve İslâm tarihinin yeterince üzerinde durulmamış ehemmiyetli bir safhasına ışık tutulmaya çalışılacaktır.
Özet (Çeviri)
Shortly after the death of Sultān Salāh al-dīn (567-589/1171-1193) passed away, the Ayyubid dynasty was soon embroiled in a struggle for the throne. The power struggle manifested itself primarily as an attempt to gain control of Damascus and Egypt. Emerging victorious, al-Malik al-'Ādil Seyf al-Dīn Abū Bakr Muhammad (596-615/1200-1218), who ascended the throne as the great sultan, was a significant Islamic ruler who made great efforts to preserve his brother Saladin's legacy and keep the state standing. al-Malik al-'Ādil, who is observed to have taken important steps towards the revival and rise of the Ayyubids, benefited from the help of his three sons, but most of all from his son al-Malik al-Mu'azzam Sharaf al-Dīn 'Īsā, to whom he left the administration of Damascus, all of Southern Syria and the Palestinian territories. From a young age, al-Malik al-Mu'azzam assumed critical duties in the service of his father, al-Malik al-'Ādil, and served him as regent during his lifetime, governing the vast region from Hims to Arīsh where located on the Egyptian border. He was most trusted supporter of al-Malik al-'Ādil in all domestic and foreign matters that arose during his reign, especially in the consolidation of his sultanate and the Ayyubids' struggles against the Crusaders during this period. al-Malik al-Mu'azzam, who became the independent ruler of The Malikate of Damascus-Palestine after his father's death, which he ruled as his viceroy before, took an active role in the Islamic front formed against the Fifth Crusade (614-618/1217-1221), won some successes by waging wars against the Latins both in Egypt and Palestine, and eventually played the greatest role in saving Egypt, which was under the threat of being completely occupied by the Franks, by mobilizing all the Ayyubid maliks ruling in the region of al-Jazīra and Bilād al-Shām. In the following years, he and his brothers clashed for political reasons, and he formed unsuccessful alliances with some rulers of al-Jazīra and Sultān Jalāl al-Dīn al-Khwārizmshāh in order to defend the rights and interests of The Malikate of Damascus-Palestine against his brothers al-Malik al-Kāmil and al-Malik al-Ashraf, and after many political and military conflicts, he died in 624 (1227). He established various scientific and charitable institutions during the period when he governed Southern Syria and Palestine both as regent and as sovereign, was also loved by his subject due to his character traits and was usually mentioned in positive terms by historians. In this thesis, the Ayyubid history from the birth of al-Malik al-Mu'azzam to his death (576-624/1180-1227) will be discussed and an attempt will be made to shed light on an important phase of Islamic history that has not been sufficiently emphasized.
Benzer Tezler
- El-Melikü'l-Muazzam ve döneminde Dımaşk'ta kurulan medreseler (615-624/1218-1227)
Al-Malik al-Muazzam and the madrasahs established in his time in Damascus (615-624/1218-1227)
HARUN YILMAZ
- Samsat Eyyûbî Sultanı el-Melikü'l-Efdal Dönemi (582-622/1186-1225)
The period of Samsat Eyyûbî Sultani el-Melikü'l-Efdal (582-622/1186-1225)
BEHİCE GEZGİNCİ
- Bedreddîn el-'Aynî'nin“Es-Seyfü'l-Mühenned fî Sîreti'l-Meliki'l-Mü'eyyed-Şeyh el-Mahmûdî-”adlı eseri ve İslâm tarihi açısından kaynaklık değeri
Bedreddīn al-'Aynī's work titled Al-Sayf al-Muhannad fī Sīrat al-Malik al-Mu'ayyad-Shaykh al-Mahmūdī and its value as a source for Islamic history
NUBAR DAŞDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Tarihİstanbul Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADNAN DEMİRCAN
- Yûsuf Efendizâde'nin 'İnâyetü'l-Meliki'l-Mun'im li-Şerhi Sahîh-i Müslim' adlı eserinin Sahîh-i Müslim Mukaddimesi bölümünün tahkiki ve değerlendirilmesi
Review and evaluation of the Sahih Muslim preface of Yusuf Efendizade's 'İnayetü'l-Meliki'l-Mun'im li-Şerhi Sahîhi Muslim'
MUHAMMET KOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DinKocaeli ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YUSUF ZİYA KESKİN