Kâğıt konservasyonunda nanoselüloz malzeme kullanımı
The use of nanocellulose materials in paper conservation
- Tez No: 990661
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜLDER EMRE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ormancılık ve Orman Mühendisliği, Güzel Sanatlar, Arkeometri, Forestry and Forest Engineering, Fine Arts, Archaeometry
- Anahtar Kelimeler: restorasyon, nanoselüloz, Japon kâğıdı, nanofibril selüloz, yaşlandırma, Restoration, nanocellulose, Japanese paper, nanofibrillated cellulose, aging
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kâğıt eserlerde; kimyasal, biyolojik ve fiziksel hasarlardan dolayı eksik kalan kısımları onarmak için eserin dokusuna uygun olan Japon kâğıdı uzun yıllardan beri kullanılmaktadır. Son yıllarda direnç testlerindeki başarısı ve optik özelliklerinden dolayı literatürde nanoselüloz çalışmalarında artış gözlenmiştir. Bu çalışmada kâğıt konservasyonunda kullanılan geleneksel Japon kâğıdı ile modern bir yaklaşım olan nanoselüloz film tabakasının uygulanabilirliği ve materyal özellikleri karşılaştırılmıştır. İlk aşamada nanokristalin ve mikrokristalin selülozdan film oluşturma denemeleri yapılmış fakat film tabakaları elde edilememiştir. Yerli üretim nanofibril selülozdan başarılı bir şekilde film tabakası oluşturulmuştur. El yapımı kâğıt üzerinde Japon kȃğıdından hazırlanan remoistenable tissue (yeniden nemlendirilebilir Japon kȃğıdı) ve farklı çözücülerden hazırlanan nanofibril selüloz filmler ile sağlamlaştırma uygulamaları gerçekleştirilmiştir. Nanofibril selülozları su, metil selüloz ve hidroksipropil selüloz (Klucel-G) ilave edilerek hazırlanmış ve farklı özellikte nanofibril selüloz filmleri elde edilmiştir. Kȃğıt sağlamlaştırma uygulamalarında, üç farklı malzeme kullanılarak elde edilen film tabakaları Klucel G ile yapıştırılmıştır. Nanofibril selüloz film tabakaları ve yeniden nemlendirilebilir Japon kȃğıdı ile sağlamlaştırma yapılmış numunelere spektrofotometrik optik testler, Zwick Roell çekme-kopma, Gurley hava geçirgenliği ve kâğıt kalınlık ölçümü gibi fiziksel testler yapılmıştır. Ayrıca ASTM D 6819-02 (Reapproved2007) standartlarına göre kavanoz içinde etüvde 120 saat ve 240 saat olmak üzere iki farklı yapay yaşlandırma işlemleri yapılmıştır. Her iki yaşlandırma işleminden sonra optik ve çekme kopma testleri tekrar edilmiş ve sonuçlar paylaşılmıştır. Yaşlandırma işlemlerinden sonra optik testlerde tüm numunelerde renk değişimi gözlenmiştir. Metil selüloz ile hazırlanmış nanofibril selüloz film tabakası kontrol numunesi ile kıyaslandığında kȃğıdın fiziksel direncini %119 arttırmıştır. Hiçbir işlem yapılmamış kontrol numunesi ve yeniden nemlendirilebilir Japon kȃğıdına göre film uygulaması yapılan kȃğıtların daha dirençli olduğu tespit edilmiştir. Bu tez kapsamında gerçekleştirilen analiz sonuçlarına göre nanofibril selüloz filmin, kȃğıt restorasyonunda Japon kȃğıdına alternatif olarak kullanılabileceği öngörülmektedir. Uygulanabilirliğini göstermek amacıyla çalışmamızda nanofibril selüloz film kullanılarak 18. yüzyıla ait Avrupa kȃğıdı üzerine yazılmış esere sağlamlaştırma işlemi başarılı bir şekilde tatbik edilmiştir.
Özet (Çeviri)
Japanese paper has long been used in paper conservation to repair losses caused by chemical, biological, and physical deterioration due to its compatibility with original paper structures. In recent years, nanocellulose has attracted increasing attention in conservation research because of its favorable mechanical performance and optical properties. This study compares the applicability and material characteristics of traditional Japanese paper and nanofibrillated cellulose (NFC) film layers as consolidation materials in paper conservation. Initial attempts to produce films from nanocrystalline and microcrystalline cellulose were unsuccessful. However, continuous and stable film layers were successfully produced using domestically sourced nanofibrillated cellulose. Consolidation treatments were applied to handmade paper using remoistenable Japanese paper and NFC films prepared with different additives, including water, methyl cellulose, and hydroxypropyl cellulose (Klucel G). All film layers were adhered using Klucel G. The treated samples were evaluated using spectrophotometric optical measurements, tensile strength testing (Zwick Roell), Gurley air permeability, and thickness measurements. Artificial aging was conducted for 120 and 240 hours in accordance with ASTM D 6819-02 (Reapproved 2007), after which optical and tensile tests were repeated. Color changes were observed in all samples following aging. NFC films prepared with methyl cellulose increased the physical strength of the paper by 119% compared to the untreated control. Overall, NFC film-treated papers exhibited higher resistance than both untreated samples and those reinforced with remoistenable Japanese paper. The results indicate that nanofibrillated cellulose films represent a promising alternative to Japanese paper in paper restoration. To demonstrate practical applicability, the method was successfully applied to an 18th-century European paper manuscript.
Benzer Tezler
- Kağıt üzerinde sert jellerle yapılan temizlik uygulamaları ve sonuçlarının değerlendirilmesi
Cleaning applications with rigid gels on paper and evaluation of the results
SERAP ÖZDEMİR
Doktora
Türkçe
2024
ArşivGazi ÜniversitesiKültür Varlıklarını Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BEKİR ESKİCİ
- Kâğıt Yüzeyinden İs ve Mum Lekelerinin Temizliği: Bir Süryani El Yazması Çalışması
Cleaning Soot and Wax Stains from Paper Surfaces: A Case Study of a Syriac Manuscript
GİZEM YERLİ AL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Güzel SanatlarAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiKültür Varlıklarını Koruma Ana Bilim Dalı
DOÇ. MURAT CURA
PROF. CEMİLE KAPTAN BAZYAR
- Farklı hammaddelerden elde edilmiş restorasyon kağıtları ve özellikleri
Restoration papers obtained from different raw materials and their properties
EMRE KÜLCÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaOrman Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHSEN EZEL BİLDİK
- Levan as a novel biomaterial for conservation of cultural heritage
Kültürel mirasın korunması için yeni bir biyomateryal olarak levan
RUMEYSA SAĞLAM
Doktora
İngilizce
2022
BiyomühendislikMarmara ÜniversitesiBiyomühendislik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EBRU TOKSOY ÖNER
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVAL GENÇ
- Taşıyıcı elemanları kağıt ve tual olan resimlerde gelişen restorasyon teknikleri ve çağdaş restorasyon metodolojisi
Contemporary restoration technics in easal painting and in works of art on paper and restoration methodolgy
LEYLA ERSİN EKMEKÇİLER
Sanatta Yeterlik
Türkçe
1999
Güzel SanatlarMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiGrafik Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYŞEGÜL İZER DRAHŞAN