Karagöl Dağları'ndaki periglasyal yerşekillerinin toprak ve morfometrik analizler ile incelenmesi
Investigation of periglacial landforms in the Karagöl Mountains through soil and morphometric analyses
- Tez No: 990684
- Danışmanlar: PROF. DR. CİHAN BAYRAKDAR, DOÇ. DR. VOLKAN DEDE
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Coğrafya, Geography
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Coğrafya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Karagöl Dağları, Geç Kuvaterner dönemi boyunca büyük oranda buzullaşmaya uğramıştır. Bunun yanında buzullarda yaşanan geri çekilme eğilimleri ile birlikte kütlenin yüksek kesimlerinde periglasyal süreçler topografyayı şekillendirici unsur olarak etkili olmuştur. Bu çalışma, günümüz alpin kuşakta etkilerini sürdüren periglasyal süreçlerin jeomorfolojik kanıtları için Pearson ilişki katsayıları hesaplama ve basit doğrusal regresyon modeli analizleriyle şekillerin morfometrik özelliklerini ve topografik etmenler arası ilişkileri açıklamak, fiziksel ve kimyasal toprak analizleri, XRD difraktogram çekimi ve taramalı elektron mikroskobu (SEM) ile görüntü alma işlemleri ile birlikte günlük, mevsimlik ve yıllık donma-çözülme aktivitesinin periglasyal ortamlardaki zemin ve toprak oluşum süreçlerinin ne yönde etkilendiğine dair veri setleri elde etmek ve iklim analizleri ile güncel iklim süreçlerinin sahadaki etkisini belirlemek amacı ile yapılmıştır. Elde edilen bulgular sonucunda kütle üzerinde güncel ortalama hava sıcaklıklarının 0-2 °C ve yıllık toplam yağışın ise 1300-1500 mm seviyelerinde olduğu tespit edilmiştir. Mikro periglasyal şekillerin morfolojilerinde yükselti, eğim ve anakaya faktörlerinin temel denetleyici unsurlar olduğu tespit edilmiştir. Sahada gelişen mikro periglasyal şekiller için uzunluk, genişlik ve yükseklik değişkenleri arasında tümünde pozitif ve güçlü seviyelerde ilişkiler tespit edilirken, bu değişkenler ile yükselti ve eğim değişkenleri arasında orta ve düşük seviyelerde ilişkiler tespit edilmiştir. Periglasyal şekillerin gelişim gösterdiği toprakların düşük elektriksel iletkenlik (0,02-0,20) seviyelerine sahip olması sahada yıkanma süreçlerinin şiddetli yaşandığını göstermektedir. Ayrıca, düşük kabuk oluşumu (% 14,02-42,95) oranları ile girland, tufur, soliflüksiyon ve geliflüksiyon topraklarının bulunduğu ortamlar, düşük agregat stabilite (% 29,45-56,97) değerleri ile erozyonal faaliyetler karşısında daha dirençsiz ve bu faaliyetlerin daha fazla etkili olduğunu ortaya koymuştur. Schmidt çekici göreceli tarihlendirme sonuçlarına göre blok akıntılarının yüzeylenme yaşlarının 2.09 ± 1.8 ile 6.92 ± 1.7 binyıl arasında olduğu tahmin edilmektedir. Bu sonuçlar, Holosen boyunca yaşanan iklim salınımlarının Anadolu Dağları'nda etkili olan periglasyal süreçlerin aktivitesini anlamak açısından önemlidir.
Özet (Çeviri)
The Karagöl Mountains experienced significant glaciation during the Late Quaternary period. In addition to the retreat trends observed in glaciers, periglacial processes have been effective in shaping the topography in the higher elevations of the mass. This study was conducted to explain the morphometric characteristics of landforms and the relationships between topographic factors using Pearson correlation coefficients and simple linear regression model analysis, to obtain datasets on how daily, seasonal, and annual freeze-thaw activity affects soil and soil formation processes in periglacial environments thru physical and chemical soil analyzes, XRD diffractogram imaging, and scanning electron microscopy (SEM) imaging, and to determine the impact of current climate processes in the field thru climate analyzes, with the aim of providing geomorphological evidence of periglacial processes that continue to have effects in today's alpine belt. As a result of the findings, it was determined that the current average air temperatures on the mass were between 0-2 °C and the annual total precipitation was between 1300-1500 mm. It has been determined that elevation, slope, and bedrock factors are the main controlling elements in the morphologies of micro periglacial features. While positive and strong correlations were found between the length, width, and height variables for the microperiglacial features developing in the field, moderate and low-level correlations were found between these variables and the elevation and slope variables. The fact that the soils where periglacial features developed have low electrical conductivity levels (0.02-0.20) indicates that intense weathering processes are occurring in the field. Additionally, environments with non sorted step, thufur, solifluction, and gelifluction soils, characterized by low crust formation rates (14.02-42.95 %), were found to be less resistant to erosional activities and more affected by them, as evidenced by low aggregate stability values (29.45-56.97 %). According to Schmidt-Hammer exposure-age relative dating results, the estimated surface exposure ages of the block streams were determined to be between 2.09 ± 1.8 and 6.92 ± 1.7 thousand years. These results are important for understanding the activity of periglacial processes that were effective in the Anatolian Mountains during the climate oscillations experienced throughout the Holocene.
Benzer Tezler
- Late quaternary glaciations and cosmogenic 36Cl geochronology of mount Dedegöl
Dedegöl dağının geç kuvaterner buzullaşması ve kozmojenik 36Cl jeokronolojisi
OĞUZHAN KÖSE
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
Jeoloji Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiKatı Yer Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET AKİF SARIKAYA
- Anadolu dağ kurbağalarında karşılaştırmalı olarak serolojik ve hematolojik çalışmalar
Comparative serological and hematological studies of three anatolian mountain frogs
BİRGÜL AFSAR
- Gerede çevresinde doğal ortam-insan ilişkileri
Natural environment-human relations around Gerede
SALİH GÖKMEN
- La Vie artistique litteraire culturelle et sociale l'Izmir en langue Française (du XVII'eme siecle a nos jours)
Fransızca'da İzmir'in sanatsal edebi kültürel ve toplumsal yaşamı (XVII'inci yüzyıldan günümüze)
HASAN ZORLUSOY
Doktora
Fransızca
1993
Fransız Dili ve EdebiyatıDokuz Eylül ÜniversitesiFransız Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EROL KAYRA
- Defne (Hatay) Büyükşehir ilçesinin idari coğrafyası
Administrative geography of Defne (Hatay) Metropolitan district
CANAN BEREKETOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
CoğrafyaHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiCoğrafya Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HULUSİ KARAGEL