Azerbaycan'ın üç büyük şehrinde Bakü, Gence ve Nahçıvan tarih müzeleri: Tarihi ve kültürel bir inceleme
History museums in Azerbaijan's three major cities: Baku, Ganja, And Nahcivan: A historical and cultural examination
- Tez No: 990696
- Danışmanlar: PROF. DR. FETHİYE ERBAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sanat Tarihi, Müzecilik, Art History, Museology
- Anahtar Kelimeler: Bilim müzesi, Kent müzesi, Mimarlık müzesi, Sanat müzeleri, Science museum, City museum, Museum of architecture, Art museums
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Müzecilik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Azerbaycan'ın farklı bölgelerinde yer alan tarih, etnografya, edebiyat ve kültür müzelerinin kuruluş süreçlerini, kurumsal gelişimlerini ve kültürel işlevlerini bütüncül bir perspektifle incelemektedir. Araştırma kapsamında Bakü, Gence, Göygöl, Sumgayıt, Ağdam, Ağstafa, Tərtər, Şuşa ve Nahçıvan gibi kültürel merkezlerde faaliyet gösteren müze kurumları; tarihsel oluşum süreçleri, mimari özellikleri, koleksiyon yapıları, eğitimsel ve toplumsal misyonları bakımından değerlendirilmiştir. Çalışma, Sovyet dönemi kültür politikalarının müzecilik üzerindeki etkilerini, bağımsızlık sonrası modernleşme ve kurumsallaşma süreçlerini, ayrıca savaş ve işgal gibi yıkıcı olayların kültürel miras üzerindeki sonuçlarını analiz etmektedir. Elde edilen bulgular, Azerbaycan müzelerinin yalnızca eser sergileyen kurumlar olmadığı; kimlik inşası, kolektif hafızanın korunması, ulusal kültürün görünür kılınması ve kültürel diplomasi alanlarında da önemli roller üstlendiğini ortaya koymaktadır. Araştırmada; müzelerin dijitalleşme, eğitim programları, yerel katılım, uluslararası iş birlikleri ve kültürel mirasın korunması gibi alanlarda giderek artan bir fonksiyona sahip olduğu belirlenmiştir. Şuşa Tarih-Diyarşünaslık Müzesi ve Ağdam Ekmek Müzesi gibi kurumların işgal veya savaş nedeniyle uğradığı tahribat, kültürel mirasın kırılganlığını göstermekte ve müzelerin korunmasına yönelik uluslararası normların önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study provides a comprehensive analysis of the establishment processes, institutional development, and cultural functions of history, ethnography, literature, and cultural museums located across various regions of Azerbaijan. The research examines museum institutions operating in major cultural centers such as Baku, Ganja, Goygol, Sumgayit, Aghdam, Aghstafa, Tartar, Shusha, and Nakhchivan, evaluating their historical formation, architectural characteristics, collection structures, and educational and social missions. The study further explores the impact of Soviet cultural policies on Azerbaijani museology, the processes of modernization and institutionalization in the post-independence era, and the consequences of war and occupation on cultural heritage. The findings reveal that Azerbaijani museums are not merely exhibition spaces but play significant roles in identity construction, preservation of collective memory, representation of national culture, and cultural diplomacy. The research identifies that museums increasingly contribute to digital transformation, educational programming, community engagement, international collaboration, and cultural heritage protection. The destruction experienced by institutions such as the Shusha History and Local Lore Museum and the Aghdam Bread Museum demonstrates the fragility of cultural heritage and underscores the importance of international norms for the safeguarding of museums and cultural assets.
Benzer Tezler
- Memmed Said Ordubadî'nin romanları üzerine bir inceleme
A study on Memmed Said Ordubadi's novels
ERKAN YEKE
Doktora
Türkçe
2023
Türk Dili ve EdebiyatıEge ÜniversitesiTürk Dünyası Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ EROL
- Türk düşünce ve siyasi hayatında Ahmet Ağaoğlu
Ahmet Ağaoğlu in the Turkish ides and political life
GÜLSEREN AKALIN
Doktora
Türkçe
1999
Türk İnkılap TarihiHacettepe ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADİL DAĞISTAN
- Şehir coğrafyası açısından Bakü (Azerbaycan)
Baku (Azerbaijan) in terms of urban geography
GÜL ÖZTÜRK BALTACIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
CoğrafyaMarmara ÜniversitesiOrtadoğu Coğrafyası ve Jeopolitiği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET AKİF CEYLAN
- Azerbaycan Cumhuriyeti Gah şehrinin sosyal yapı analizi
Social structure analysis of Gah town in Azerbaijan Republic
VASİF HASANOV
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
SosyolojiHacettepe ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NİLÜFER ÖZCAN DEMİR
- Türkiye-Kafkasya ilişkilerinde Batum (1917-1921)
Batum in the relations of Turkey-Caucasus (1917-1921)
MUSTAFA SARI