Destekleyici ve palyatif bakım indikatörleri ölçeğinin (SPICT) Türkçe adaptasyonu
Turkish adaptation of the supportive and palliative care indicators tool (SPICT™)
- Tez No: 990784
- Danışmanlar: PROF. DR. YASEMİN KILIÇ ÖZTÜRK, DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDE İLERİ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aile Hekimliği, Geçerlilik, Kültürel Adaptasyon, Palyatif Bakım, SPICT, Sürpriz Soru, Cultural Adaptation, Family Medicine, Palliative Care, SPICT, Surprise Question, Validity
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu tez çalışmasında son versiyonu 2025 yılında Murray ve ark. tarafından güncellenen SPICTTM aracının, Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışmasının yapılması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışma, 24 hekim ve 356 hastayla yüz yüze anket tekniği kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Gerekli etik ve yasal izinlerin alınmasının ardından, veri toplama formu iki bölümden oluşmuştur: birinci bölümde hekim ve hastaya ait sosyodemografik bilgiler, ikinci bölümde SPICT-TR ve iki sürpriz soru yer almıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Ki-kare testi, Ki-kare Exact testi, Kuder–Richardson 20 (KR-20) güvenirlik katsayısı ve Cohen'in Kappa katsayısı kullanılmıştır. Analizler SPSS 25.0 paket programı ile yürütülmüş; p<0,05 değeri istatistiksel anlamlılık sınırı olarak kabul edilmiştir. Bulgular: SPICT-TR'nin iç tutarlılık katsayısı KR-20=0,87; hekim görüşleriyle uyumu Cohen'in Kappa=0,93 (p<0,001) olarak bulunmuştur. Bu sonuçlar ölçeğin yüksek düzeyde homojen ve güvenilir olduğunu göstermektedir. Çalışmaya dâhil edilen 356 hastanın yaş ortalaması 70,7±11,5 olup, örneklemin büyük kısmını multimorbid hastalar oluşturmuştur. SPICT-TR'ye göre palyatif bakım ihtiyacı bulunan hastalarda, son bir ay içinde hastaneye yatış oranı anlamlı derecede yüksektir (p<0,001).“Sürpriz sorular”ile SPICT-TR skorları arasında güçlü bir uyum saptanmış; özellikle demans ve malign hastalıklarda ölüm öngörüsü doğruluğu anlamlı bulunmuştur (p<0,001). Sonuç: SPICT-TR, Türk sağlık sistemi için geçerliliği ve güvenilirliği kanıtlanmış, hızlı uygulanabilir ve kültürel olarak uyarlanmış bir palyatif bakım değerlendirme aracıdır. Bu araç, palyatif bakım gereksinimi olan hastaların erken tanımlanmasını kolaylaştıracak, klinik karar süreçlerini nesnel göstergelerle destekleyecek ve ulusal palyatif bakım araştırmalarında, erken tanılama ve planlamaya katkı sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
Aim: In this thesis study, it was aimed to conduct the Turkish validity and reliability study of the SPICTTM tool, the latest version of which was updated by Murray et al in 2025. Method: The study was conducted with 24 physicians and 356 patients using a face-to-face survey technique after obtaining all necessary ethical and legal approvals. The questionnaire consisted of two parts: the first included sociodemographic information of physicians and patients, and the second contained the SPICT-TR and two“surprise questions”(SQ). Descriptive statistics were expressed as mean±standard deviation or median (minimum–maximum) for continuous variables, and frequency (n) and percentage (%) for categorical variables. Relationships between categorical variables were analyzed using the Chi-square or Chi-square Exact tests. The internal consistency reliability of the SPICT-TR was assessed with the Kuder–Richardson 20 (KR-20) coefficient, and the agreement between SPICT-TR results and physicians' clinical judgments was evaluated using Cohen's Kappa statistic. Analyses were performed using SPSS Statistics 25.0, with a significance level of p<0.05. Results: The internal consistency coefficient of SPICT-TR was KR-20=0.87, and the agreement with physicians' clinical decisions was strong (Cohen's Kappa=0.93, p<0.001). The mean age of the patient group (n=356) was 70.7±11.5, and most participants were multimorbid. Hospitalization within the last month was significantly higher among patients identified as requiring palliative care by SPICT-TR (p<0.001). Strong concordance was found between the surprise questions and SPICT-TR scores, particularly in patients with dementia and malignancy (p<0.001). Conclusion: SPICT-TR is a culturally adapted, quick-to-administer palliative care assessment tool with proven validity and reliability for the Turkish healthcare system. This tool will facilitate the early identification of patients in need of palliative care, support clinical decision-making processes with objective indicators, and contribute to early diagnosis and planning in national palliative care research.
Benzer Tezler
- Palyatif bakım alan hastaların yakınlarının bakım verici stres düzeyi ve destekleyici bakım gereksinimleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determining the relationship between caregiver stress levels and supportive care needs of relatives of patients receiving palliative care
SELVER SÜZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikNiğde Ömer Halisdemir ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HANİFE ÖZÇELİK
- Yoğun bakım hemşirelerinin yaşam sonu bakıma yönelik algıladıkları engellerin ve destekleyici davranışların belirlenmesi
Intensive care unit nurses' perceptions of obstacles and supportive behaviors at the end of life.
GÜLER AĞGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
HemşirelikHacettepe ÜniversitesiHemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞENAY SARMASOĞLU KILIKÇIER
- Palyatif bakım hastalarına uygulanan aromaterapinin ve müziğin ağrı, anksiyete,yaşamsal parametreler ve semptom yönetimi üzerine etkisi
The effect of aromatherapy and music on pain, anxiety, vitalparameters, and symptom management in palliative care patients
DUYGU AKBAŞ UYSAL
Doktora
Türkçe
2024
HemşirelikEge Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİSUN ŞENUZUN AYKAR
- Watson İnsan Bakım Modeli temelli stresle başa çıkma programının palyatif bakım hasta yakınlarının bakım yükü ve stres düzeyine etkisi
The effect of the Watson Human Care Model-based stress coping program on the care burden and stress level of palliative care patient relatives
GAMZE DURMUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Halk SağlığıMarmara ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA NEVİN ŞİŞMAN
- 3. düzey palyatif bakım servisinde çalışan doktor ve hemşirelerin merhamet yorgunluğu ve psikolojik sağlamlıkları
An examination of compassion fatigue and psychological resilience among physicians and nurses working in level III palliative care units
BAHRİCAN ÖĞÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiPalyatif Bakım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NAGİHAN YILDIZ ÇELTEK