Erzurum 1. Organize Sanayi Bölgesi ve mekânsal etkileri
Erzurum 1st Organized Industrial Zone and its spatial effects
- Tez No: 990799
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET ZAMAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Coğrafya, Geography
- Anahtar Kelimeler: Erzurum 1st Organized Industrial Zone, Industrialization, Bursa Organized Industry, Manufacturing, Employment
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Coğrafya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye'deki sanayiciler sınırlı etmenlerden ve şehirlerdeki pahalı arsa ve altyapı yetersizliğinden dolayı şehrin daha ucuz bölgelerini seçmişlerdir. Bu nedenle dağınık sanayileşme ortaya çıkmıştır. Bu durumun önüne geçilmesi açısından devlet tarafından planlı bir sanayileşme fikri önem kazanmıştır. Bunun sonucunda 1961 yılında hazırlanan bildiride sanayinin gelişmesini işaret ederek ilk organize sanayi bölgesi Bursa'da kurulmuştur. Organize sanayi kavramı, devlet tarafından onaylanmış gerekli parsellere ayrılarak altyapı çalışmaları yapılmış ve farklı büyüklükteki sosyal kurumların bulunduğu alanlardır. Organize sanayinin kurulmasındaki amaçlara bakıldığında bölgelerin kalkınması, göçün önlemesi, bölgeler arasındaki gelişimin dengeli sağlanması ayrıca katı ve sıvı atık depolama alanlarıyla çevre kirliliğinin önüne geçmek gibi etmenlerin yer aldığı görülmektedir. Sanayinin gelişmesinde ulaşım ve pazar alanlarına yakınlık en önemli etken olmuştur. Bursa'da kurulan organize sanayi bölgesinin başarılı olmasının ardından Türkiye'nin farklı bölgelerinde OSB'ler hızlı bir şekilde kurulmaya başlanmıştır. Sanayinin ülke geneline yayılması; şehirlerin gelişmesi, iş istihdamı sağlamak, bölgelerin refah seviyesinin yükselmesi, uygun arsalar gibi birçok avantaj sağlamıştır. Günümüzde OSB'lerin kuruluş alanlarına bakıldığında Marmara Bölgesi, il bazında ise Bursa şehri birinci sırada yer almaktadır. En az Organize Sanayi Bölgesi bulunan bölgelerimiz ise Doğu Anadolu ve Güney Doğu Anadolu'dur. Erzurum'da 1.Organize Sanayi Bölgesi'nin kurulması ve sanayinin gelişmesinde birçok etken geçerli olmuştur. Bu etkenlerin başında; işyeri sahiplerinin Erzurumlu olması, pazara yakınlık, devletin teşvik tedbirleri, rekabet yokluğu ve ucuz işgücü temini vs. gibi faktörler gelmektedir. Erzurum'da 1.Organize Sanayi Bölgesi'nin Erzurum'a iş gücü yönünden ve ekonomik yönden payının görmezden gelinemeyecek olduğu görülmekte ve 1.Organize Sanayi Bölgesi Erzurum ilinin ekonomik katkısını arttırmaktadır. Erzurum 1.Organize Sanayi Bölgesi'nde en önemli sektör gıda sanayisidir; sonrasında plastik ve kimya sanayi, lojistik taşımacılık, orman ürünleri ve mobilya sanayi sektörleri gelmektedir. Bu sektörler 1.Organize Sanayi Bölgesi'ndeki sanayi işletmelerinin %69'unu oluşturmaktadır. Erzurum 1.Organize Sanayi Bölgesi'ndeki sanayi tesislerinin %14'ü 2000 yılı öncesi, %86'sı ise 2000 yılı sonrası faaliyete başlamıştır. Erzurum ilindeki temel problemlerden biri, iş imkânlarının yetersiz olmasıdır. Bu sebeple şehir göç vermektedir. Bu sorunun önüne geçebilmek için iş sahalarının artırılması ve sanayi tesislerinin geliştirilmesi gerekmektedir. Anahtar Kelimler: Erzurum 1.Organize Sanayi Bölgesi, Sanayileşme, Bursa Organize Sanayi, İmalat, İstihdam
Özet (Çeviri)
Industrialists in Turkey chose less expensive areas of the city due to limitations, expensive land, and inadequate infrastructure. This led to dispersed industrialization. To prevent this, the idea of a planned industrialization system gained importance. As a result, the first organized industrial zone was established in Bursa in 1961, signaling the development of industry. The concept of organized industrial zones encompasses areas with state-approved parcels divided into necessary plots, infrastructure work completed, and housing social institutions of varying sizes. The objectives of establishing organized industrial zones include regional development, preventing migration, ensuring balanced development between regions, and preventing environmental pollution through solid and liquid waste storage areas. Proximity to transportation and market areas was the most important factor in industrial development. Following the success of the organized industrial zone established in Bursa, organized industrial zones began to be established rapidly in various regions of Turkey. The expansion of industry across the country has provided many advantages, including the development of cities, the creation of employment, the rise of regional prosperity, and the availability of suitable land. When looking at the areas where OIZs are currently established, the Marmara Region ranks first, while Bursa ranks first by province. The regions with the fewest Organized Industrial Zones are Eastern Anatolia and Southeastern Anatolia. Many factors contributed to the establishment of the 1st Organized Industrial Zone in Erzurum and the development of the industry. Chief among these factors are the locality of business owners, proximity to the market, government incentive measures, lack of competition, and the availability of cheap labor. The 1st Organized Industrial Zone's contribution to Erzurum's workforce and economy is undeniable, and the 1st Organized Industrial Zone significantly enhances Erzurum's economic contribution. The food industry is the most important sector in the Erzurum 1st Organized Industrial Zone, followed by plastics and chemicals, logistics, transportation, forest products, and furniture. These sectors account for 69% of the industrial enterprises in the 1st Organized Industrial Zone. 14% of the industrial facilities in the Erzurum 1st Organized Industrial Zone began operating before 2000, while 86% began operating after 2000. One of the fundamental problems in Erzurum province is the inadequate employment opportunities. This is causing the city to experience migration. To address this problem, it is necessary to increase job opportunities and develop industrial facilities.
Benzer Tezler
- Türkiye'deki lojistik merkezler ile organize sanayi bölgelerinin performans ilişkilerinin bulanık karar verme yöntemleri ile modellenmesi
Modeling the performance relationships between logistics centers and organized industrial zones in turkey using fuzzy decision-making methods
EBUBEKİR KARABACAK
Doktora
Türkçe
2023
UlaşımAtatürk ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN ALİ KUTLU
- Erzincan ilindeki karayollarına yakın arazilerde yetiştirilen buğdayların ağır metal içeriklerinin ve sağlık risklerinin araştırılması
Investigation of heavy metal content and health risks of wheat grown in areas near highways in Erzincan province
SENA AKBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Gıda MühendisliğiErzincan Binali Yıldırım ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA FATİH ERTUGAY
- Çalışan sadakatinin örgüt yararına etik dışı davranışlar ve bilgi ifşasına etkisinde ahlaki çözülmenin aracı ve düzenleyici rolü
The mediator and moderator role of moral disengagement in the effect of employee loyalty on unethical pro-organizational behaviors and whistleblowing
NİHAT EMRE BÖREKÇİ
- Sultan 1. Alaeddin Keykubat Devri Selçuklu tarihi (1220-1237)
Başlık çevirisi yok
EMİNE UYUMAZ
Doktora
Türkçe
1997
TarihMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF.DR. RAMAZAN ŞEŞEN