Teorik kökenleri ve görünümleri bağlamında dindarlık tipolojileri
Typologies of religiousness in the context of their theoretical origins and manifestations
- Tez No: 990815
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA MACİT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Sosyoloji, Religion, Sociology
- Anahtar Kelimeler: dindarlık, dindarlık tipolojileri, din ve toplum, dini kimlik, toplumsal değişme, religiosity, types of religiosity, religion and society, religious identity, social change
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Din Sosyolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, sosyoloji, psikoloji, sosyal psikoloji gibi sosyal bilimler ve din bilimleri literatürü içerisinde gelişmiş olmakla birlikte özellikle din sosyolojisi alanında uzanımlara sahip dindarlık tipolojilerini teorik kökenleri ve gündelik hayattaki görünümleri bağlamında analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırma problemi ve amacının literatüre dayalı yapısı göz önüne alınarak doküman incelemesi yönteminin benimsendiği bu araştırma sürecinde dindarlık tipolojileri; bir yandan tipleştirmeyi yapanların ve ilgili dini geleneklerin teorik çerçevelerini diğer yandan bu dindarlık tiplerinin gündelik hayattaki görünümlerini dikkate alan bir perspektifle kategorize edilerek analiz edilmiştir. Çalışmada, dindarlık tipolojilerinin genel olarak Hıristiyanlık ve Batı odaklı bir çerçevede gelişim seyri gösterdiği; çoğunlukla da din ve modernleşme ilişkisi bağlamında biçim kazandığı, buna karşılık Türk din sosyolojisinde öne çıkan dindarlık tipolojilerinin ise bu klasik çerçeveden beslenmekle birlikte yerel sosyokültürel bağlam etrafında şekil aldığı ortaya konulmuştur. Bununla birlikte birer soyutlama olarak ele alınabilecek dindarlık tipolojilerinin aynı zamanda dindarlığın analizinde işlevsel analitik araçlar olarak işe koşulması ile Türk toplumunda din, dindarlık ve bunların gündelik yaşam içerisindeki görünümlerinin analizi bağlamında sosyolojik uzanımlara sahip olduğu da gözlenmiştir. Bir soyutlama ve analitik araç olarak dindarlık, hem sosyoloji, psikoloji, sosyal psikoloji gibi sosyal bilimler ve din bilimleri literatürü içerisinde hem de din sosyolojisi alanında geniş bir literatüre konudur. Ancak literatürde öne çıkan dindarlık tiplerinin teorik kökenleri ve sosyolojik tezahürleri bağlamında ele alındığı çalışmaların daha sınırlı bir yapıya sahip olması, ilgili literatürde bu çerçevede bir boşluk oluşturmaktadır. Çalışmamız, daha kapsamlı bir perspektif ortaya koyarak literatürdeki bu boşluğun doldurulmasına katkı sağlaması yönüyle özgün ve önemlidir.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to analyze typologies of religiosity, which have developed within the literature of social sciences such as sociology, psychology, and social psychology, as well as religious studies, with particular emphasis on the field of sociology of religion, in terms of their theoretical origins and manifestations in everyday life. Considering the literature-based structure of the research problem and objective, this research process adopted the document review method. Piety typologies were categorized and analyzed from a perspective that took into account both the theoretical frameworks of those who typified them and the relevant religious traditions, as well as the manifestations of these piety types in everyday life. The study reveals that typologies of religiosity generally develop within a Christian and Western-oriented framework and are mostly shaped in the context of the relationship between religion and modernization. In contrast, it is found that the typologies of religiosity that stand out in Turkish religious sociology are shaped around the local sociocultural context, while drawing on this classical framework. Furthermore, it was observed that typologies of religiosity, which can be considered abstractions, also serve as functional analytical tools in the analysis of religiosity, and thus have sociological implications in the context of analyzing religion, religiosity, and their manifestations in everyday life in Turkish society. As an abstraction and analytical tool, religiosity is a subject of extensive literature within the social sciences and religious studies, including sociology, psychology, and social psychology, as well as within the field of the sociology of religion. However, the limited number of studies that address the theoretical origins and sociological manifestations of prominent types of religiosity in the literature creates a gap in the relevant literature. Our study is original and important in that it contributes to filling this gap in the literature by presenting a more comprehensive perspective.
Benzer Tezler
- Modern dünyada toplumsal hafıza ve dönüşümü
Social memory and its transformation in the modern world
FARUK KARAARSLAN
- A study on violence against women and girls and its legal and policy regulation in Central Asia
Orta Asya'da kadınlara ve kız çocuklarına yönelik şiddet ve bunun yasal ve politik düzenlemeleri üzerine bir araştırma
ASYLAI AKISHEVA
- Symmetry-adapted perturbation theory potentials for DNA bases
DNA bazları için simetri uyumlu perturbasyon kuramı potansiyelleri
ARMAĞAN KARATOSUN
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Kimyaİstanbul Teknik ÜniversitesiHesaplamalı Bilim ve Mühendislik Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. ADEM TEKİN
- Digital topografik haritalar ile digital ortofoto haritaların doğruluk, maliyet ve üretim zamanı açısından karşılaştırılması
Comparison of digital orthophoto maps with digital topographic maps
OKTAY EKER
- Devletin kökenleri ve gelişimiyle ilgili teoriler
Theories about the origins and development of the state
İBRAHİM ÇÖLLÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HukukAnkara ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDURRAHMAN SAYGILI