Çocukların dijital içeriğe bağımlı hale gelmesinde ebeveynlerin rolü: Dijital boşvermişlik üzerine bir araştırma
The role of parents in children's digital content addiction: A study on digital negligence
- Tez No: 991006
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖZHAN TİNGÖY
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Gazetecilik, Journalism
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gazetecilik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bilişim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Son yıllarda çocukların dijitale olan bağımlılıklarında ebeveyn tutumlarının kritik bir rol oynadığı görülmektedir. Ebeveynler dijital ekranları çoğunlukla kendi gündelik yaşamlarını kolaylaştırmak adına araçsallaştırmaktadır. Literatürde daha önce yer almayan,“dijital boşvermişlik”kavramı ile ebeveynlerin dijital teknolojilere karşı sergiledikleri ilgisiz, kayıtsız, ihmalkâr, kontrolsüz tutumlarının çocukların dijital bağımlılık eğilimlerini nasıl etkilediğini incelenmek amaçlanmıştır. Ebeveynlerin çocuklarına yeterince zaman ayıramaması, ekranların dijital emzik, sanal arkadaş, susturucu olarak kullanılması, dijital boşvermişliği sorgulanmasına neden olmuştur. Araştırma için, çocukların cihaz kullanım süreleri, dijital içeriklere erişim şekilleri ve ebeveynlerin teknoloji tutumları gibi faktörlerden oluşan derinlemesine görüşme yapılmıştır. Çalışmanın örneklemi, Türkiye Bursa ilinde amaçlı rastgele örneklem yolu ile seçilen 20 farklı aileden oluşmuştur. Bu ebeveynlerle görüşmeler yapılmıştır, derinlemesine görüşme yöntemi uygulanmış ve araştırma verileri tematik olarak analiz edilmiştir. Bulgular MAXQDA versiyon 24 nitel veri analiz programı ile analiz edilmiş ve“dijital medya kullanım alışkanlıkları”,“ebeveyn denetimi ve müdahale”,“dijital boşvermişlik ve ebeveyn rolü algısı”,“ebeveynin genel değerlendirmesi”olmak üzere 5 ana tema ve bağlantılı alt temalar çerçevesinde incelenmiştir. Analiz sonucunda katılımcıların yaş, cinsiyet ve sosyo-ekonomik düzey gibi değişkenlere göre değişiklik göstermekle birlikte farklı düzeylerde çocuklarının dijital cihazlara yönelik bağımlılıklarının farkında oldukları ve çeşitli nedenlerle dijital ihmal davranışları sergileme eğilimleri içerisinde olduğun saptanmıştır. Ebeveynlerin bilinçli bir dijital rehberlik rolü üstlenmesi, dijital okuryazarlık seviyelerini geliştirmesi, çocuklarına eğitici alternatif etkinlikler sunması bu sorunun çözümünde önemli adımlar olarak değerlendirilmektedir. Bu bağlamda araştırma hem ebeveynlerin dijital farkındalığının artması hem de toplumsal düzeyde bir gelişimin sağlanması gerektiğine işaret etmektedir. Araştırma, dijital bağımlılığın yalnızca çocukların bireysel sorunu değil, ebeveynlerin tutumlarıyla doğrudan ilişkili bir durum olduğunu göstermektedir. Dijital boşvermişlikten uzak, bilinçli ve dengeli bir yaklaşım benimseyen ebeveynler, çocuklarının dijital dünyayla sağlıklı ilişki kurmalarına yardımcı olacaktır.
Özet (Çeviri)
In recent years, parental attitudes have been identified as a critical factor in children's digital addiction, as parents often instrumentalize screens—functioning as“digital pacifiers,”“virtual friends,”or“mufflers”—to facilitate their own daily lives. This research introduces the novel concept of“digital negligence”to examine how indifferent, negligent, and uncontrolled parental behaviors impact these addiction tendencies. Utilizing in-depth interviews with a sample of 20 families in Bursa, Turkey, and analyzing the data via MAXQDA version 24, the study categorized findings into five core themes: digital media usage habits, parental control and intervention, digital negligence and parental role perception, general parental evaluation, and additional perspectives. The findings reveal that while awareness levels vary by age, gender, and socio-economic status, parents are generally cognizant of their children's addiction yet continue to exhibit digital neglect behaviors for various reasons. Ultimately, the study underscores that digital addiction is not merely an individual issue for the child but is directly linked to parental attitudes, suggesting that the adoption of conscious digital guidance, enhanced digital literacy, and the provision of educational alternatives are vital for fostering a healthy relationship between children and the digital world.
Benzer Tezler
- İlkokul çağı erkek çocuklarında inmemiş testis anomalisi ve insidansı
The anomaly and incidence of cryptorchidism in primary school boys
SERDAR SEZGİN
- Baba yoksunluğunun benlik kavramına etkisi ve babasız öğrencilerin problemlerinin hangi alanlarda yoğunlaştığının saptanması
Başlık çevirisi yok
OYA GÜNGÖRMÜŞ
- Çocuklarda akut stres hiperglisemisinde hormonal değişikliklerin ve kısa süreli prognozun incelenmesi
Başlık çevirisi yok
AYGÜN DİNDAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
İstanbul ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Çocuklarda kimyasal maddeler ve diğer nedenlerle zehirlenme sıklığı
Başlık çevirisi yok
BİRCAN ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Gazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
Yükleniyor...
- 7-14 yaş grubu çocuklarının karşılaştıkları trafik kazaları ve bunlara uygulanan trafik eğitimi
Başlık çevirisi yok
METLİBAN KUŞHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Gazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
Yükleniyor...