Türkiye ve Japonya'daki öğretmenlerin toplumsal statü ve mesleki itibarlarının karşılaştırılması
A comparison of social status and professional reputationof teachers in Turkey and Japan
- Tez No: 991012
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET KATILMIŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: öğretmenlik mesleği, toplumsal statü, mesleki itibar, Türkiye, Japonya, teaching profession, social status, professional reputation, Turkey, Japan
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uluslararası ve Karşılaştırmalı Eğitim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkiye ve Japonya'da öğretmenlik mesleğinin toplumsal statüsü ve mesleki itibarını kültürel, tarihsel ve eğitimsel bağlamda karşılaştırmalı olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Türkiye ve Japonya'nın eğitim sistemleri belirli benzerlikler taşısa da öğretmenlerin toplumdaki saygınlıkları ve mesleğe dair algılarında önemli farklılıklar gözlemlenmektedir. Literatür incelendiğinde, Türkiye'de öğretmenlik mesleğinin toplumsal statüsü üzerine çeşitli araştırmaların yapıldığı, Japonya üzerine de farklı çalışmalar bulunduğu görülmektedir. Ancak her iki ülkenin karşılaştırmalı olarak ele alındığı, özellikle öğretmenlerin algılarını doğrudan yansıtan çalışmaların sınırlı olduğu belirlenmiştir. Bu eksiklik, hem eğitim sosyolojisi hem de eğitim politikaları açısından önemli bir boşluğa işaret etmektedir. Bu nedenle araştırmanın temel amacı, Türkiye ve Japonya'da öğretmenlerin toplumsal statü ve mesleki itibarlarını karşılaştırmak, iki ülkenin farklı kültürel, tarihsel ve politik bağlamlarda öğretmenlik mesleğini nasıl konumlandırdığını ortaya koymaktır. Bu çalışma yöntem olarak nitel bir desende yürütülmüş, olgubilim (fenomenoloji) yaklaşımı benimsenmiştir. Katılımcı grubu, Türkiye'den 8 ve Japonya'dan 6 olmak üzere toplam 14 deneyimli öğretmenden oluşmaktadır. Katılımcılar en az 10 yıllık mesleki deneyime sahip olmaları kriteriyle seçilmiş ve kartopu örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Veri toplama sürecinde yarı yapılandırılmış görüşmeler kullanılmış ve veriler içerik analizi tekniğiyle çözümlenmiştir. Görüşmelerde öğretmenlerin mesleklerine dair hissettikleri saygınlık, toplumdaki rolleri ve mesleki koşullarına ilişkin algıları ortaya konmuştur. Araştırmanın sonuçları, her iki ülkede de öğretmenlik mesleğinin toplumsal saygınlığının geçmişe kıyasla azaldığı yönünde ortak bir algı bulunduğunu; ancak bu durumun nedenleri ve yansımalarının ülkelere göre farklılaştığını ortaya koymaktadır. Türkiye'de ekonomik koşullar, sistemsel sorunlar ve sık değişen eğitim politikaları öne çıkarken, Japonya'da yoğun iş yükü, uzun çalışma saatleri ve veli baskısı belirleyici unsurlar olarak dikkat çekmektedir. Bu çalışma, iki ülkenin farklı deneyimlerini karşılaştırarak öğretmenlik mesleğinin toplumsal algısını anlamaya katkı sunmakta ve eğitim politikalarının öğretmenlerin statüsünü güçlendirmedeki önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to comparatively examine the social status and professional prestige of the teaching profession in Türkiye and Japan within cultural, historical, and educational contexts. Although the education systems of Türkiye and Japan share certain similarities, significant differences are observed in the level of respect accorded to teachers and in societal perceptions of the profession. A review of the literature reveals that various studies have been conducted on the social status of the teaching profession in Türkiye, and that different studies also exist regarding Japan. However, it has been determined that there are limited studies that compare both countries, especially those directly reflecting the perceptions of teachers. This gap points to an important shortcoming in the fields of educational sociology and education policy. Therefore, the main objective of this research is to compare the social status and professional prestige of teachers in Türkiye and Japan, and to reveal how the teaching profession is positioned within different cultural, historical, and political contexts in the two countries. This study was conducted using a qualitative research design and adopted a phenomenological approach. The participant group consists of a total of 14 experienced teachers, including 8 from Türkiye and 6 from Japan. Participants were selected based on the criterion of having at least 10 years of professional experience and were recruited using the snowball sampling method. Semi-structured interviews were used for data collection, and the data were analyzed using content analysis. The interviews explored teachers' perceptions of professional respect, their roles within society, and their views on professional working conditions. The findings indicate that in both countries there is a shared perception that the social prestige of the teaching profession has declined compared to the past; however, the reasons for and manifestations of this decline differ by country. In Türkiye, economic conditions, systemic problems, and frequently changing education policies emerge as prominent factors, whereas in Japan, heavy workloads, long working hours, and parental pressure stand out as key determinants. By comparing the differing experiences of the two countries, this study contributes to an understanding of societal perceptions of the teaching profession and emphasizes the importance of education policies in strengthening teachers' social status.
Benzer Tezler
- Türkiye ve Japonya'da İngilizce öğretmeni yetiştirme sistemlerinin karşılaştırılması
The comparison of English language teacher training systems in Turkey and Japan
AYŞE YELİZ ALDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Eğitim ve ÖğretimBalıkesir ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. KEMAL OĞUZ ER
- Japonya ve Finlandiya'da öğretmen yetiştirme ve atama sisteminin Türkiye ile karşılaştırılması
A comparative study of teacher training and appointment system in Japan, Finland and Turkey
EDA ABBASİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ERKAN TABANCALI
- Çeşitli ülkelerdeki sınıf öğretmenlerinin temel özlük haklarının karşılaştırılarak bu haklara ilişkin Türkiye'deki öğretmen görüşlerinin incelenmesi
Comparison of primary school teachers rights in various cauntries and examinations of tecaher opinions in Turkey
HAVA BAYDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖNÜL SAKIZ
DOÇ. DR. NURDAN BAYSAL
- Türkiye, Japonya ve Almanya'daki matematik öğretmeni yetiştirme programlarının karşılaştırılması
Comparison of mathematics teacher training programs in Turkey, Japan and Germany
MERVE AKSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
MatematikHacettepe ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MELTEM SARI UZUN
- Türkiye ve Japonya'daki arkeolojik kültür varlıklarının yönetimine ilişkin mevzuatın karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi
Comparative evaluation of the legislation regarding the management of archaeological cultural properties in Türkiye and Japan
İLKAY İVGİN
Doktora
Türkçe
2024
ArkeolojiGazi ÜniversitesiKültür Varlıklarını Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YAŞAR SELÇUK ŞENER