Taşlıcalı Yahya Bey'in Yûsuf ve Zelîhâ adlı mesnevisinin üç ayrı nüshasının karşılaştırmalı incelenmesi (İnceleme-metin-dizin-tıpkıbasım)
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 991014
- Danışmanlar: PROF. DR. ZUHAL HASENE KÜLTÜRAL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Masnavi, Yusuf and Zuleikha, Taşlıcalı Yahya Bey, Critical Edition
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Taşlıcalı Yahyâ Bey'in Yûsuf ve Zelîhâ adlı mesnevisinin üç ayrı nüshasının karşılaştırılması ve metni üzerine yapılan çalışmaları içermektedir. Tez çalışması dört bölümden meydana gelmektedir. İnceleme bölümünde eserin yazıldığı dönem, tür özellikleri, Yusuf ve Zeliha hikâyeleri, şairin hayatı ve eserleri hakkında bilgi verilmiş; Taşlıcalı Yahya Bey'in Yusuf ve Zeliha mesnevisinin tespit edilen manzum ve mensur nüshaları tanıtılmıştır. Tanıtımların ardından nüsha yazım özellikleri verilmiştir. Sonra dil incelemesi yapılmıştır. Metin bölümü, eksiksiz olmaları ve okuma kolaylığı nedeniyle British Museum, Millet Kütüphanesi ve İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi nüshalarının karşılaştırılmasıyla elde edilen tenkitli metinden oluşmaktadır. Tez çalışması süresince çeşitli vesilelerle sürekli geçecek olan nüsha isimlerinin kayıtlı oldukları kütüphane isimleriyle paralel olarak sırasıyla: 1. British Museum Nüshası (BM) 2. Millet Kütüphanesi Nüshası (MK), 3. İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi Nüshası (İÜ) harfleri ile gösterilmiştir. Tenkitli metninin elde edilebilmesi için yapılan çeviri yazı çalışmasında BM nüshası esas alınmıştır. Fasıl başlıklarında kalın karakterler kullanılmıştır. Her bir beytin beyit numarası BM nüshasına göre verilmiş, MK ve İÜ'deki farklılıklar bu sıralamaya uygun olarak belirtilmiştir. BM nüshası ile MK ve İÜ nüshalarındaki kelime, sözdizimi, beyit sırası, eksik/fazla beyitler dipnotlarda gösterilmiştir. Farklı olan kelime, kelime grubu ya da beyitler dipnotlarda verilmiştir. Dizinde tenkitli metnin sözlüğü hazırlanmıştır. Madde başı olan kelimelerin anlamları ve hangi dilden olduğu, geçtiği beyitlerin numaraları ve sıklık sayıları verilmiştir. Tıpkıbasım bölümünde British Museum Nüshası'nın tam metni konmuş, Millet Kütüphanesi Nüshası ve İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi Nüshası'ndan nüsha tanıtımını kolaylaştıracak sayfalar eklenmiştir.
Özet (Çeviri)
This thesis comprises studies conducted on the critically edited text derived from a comparative analysis of three different manuscripts of Taşlıcalı Yahya Bey's masnavi Yusuf and Zuleikha. The thesis consists of four sections. In the Analysis section, information has been provided about the historical period in which the work was written, characteristics of the literary genre, narratives of Yusuf and Zuleikha, as well as the poet's biography and his other literary works. The identified poetic and prose manuscripts of Taşlıcalı Yahya Bey's masnavi Yusuf and Zuleikha are introduced. After these introductions, orthographic characteristics of the manuscripts are detailed, followed by a linguistic analysis. The Text section contains the critically edited text produced by comparing the manuscripts from the British Museum, Millet Library, and Istanbul University Library, selected for their completeness and ease of readability. Throughout the thesis, the manuscripts are indicated by abbreviations based on their corresponding library names: 1. British Museum Manuscript (BM) 2. Millet Library Manuscript (MK) 3. Istanbul University Library Manuscript (IU) In producing the critically edited text, manuscript BM served as the main reference. Bold fonts are used for chapter headings. Each couplet (beyit) has been numbered according to manuscript BM, with differences found in manuscripts MK and IU noted accordingly. Variations between the BM manuscript and manuscripts MK and IU, including word differences, syntax, the order of couplets, as well as missing or extra couplets, are indicated in footnotes. Differing words, phrases, or couplets are also noted in footnotes. An Index has been prepared containing a glossary of the critically edited text. Entry words are provided with meanings, origins of the words, numbers of the couplets in which they appear, and frequency of usage. The Facsimile Edition section includes the complete text of the British Museum manuscript. Additionally, selected pages from the Millet Library manuscript and Istanbul University Library manuscript, which facilitate manuscript identification, are provided.
Benzer Tezler
- Taşlıcalı Yahyâ Bey ve hamse'si
Taşlıcalı Yahya Bey and his hamse
AYŞE SAĞLAM
Doktora
Türkçe
2016
Türk Dili ve EdebiyatıDicle ÜniversitesiOrtaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İDRİS KADIOĞLU
- Taşlıcalı Yahyâ'nın Yûsuf u Zelîhâ mesnevisi sözlüğü (Bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük)
Dictionary of masnavi of Taşlıcalı Yahyâ's Yûsuf u Zelîhâ (Contextual index and fuctional dictionary)
CAHİT YAZICI
Doktora
Türkçe
2020
Türk Dili ve EdebiyatıAtatürk ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RIFAT KÜTÜK
- Yusuf ile Züleyha Mesnevilerinde Allah korkusu motifleri (Erzurumlu Darir, Hamdullah Hamdi, Yahya Bey Örnekleri)
Motifs of the fear of God in Yusuf and Züleyha mathnawis (Erzurumlu Darir, Hamdullah Hamdi and Taşlıcalı Yahya Bey)
EMİNE DİNÇTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Türk Dili ve EdebiyatıSelçuk Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET YILMAZ
- On altıncı yüzyıl ikili aşk mesnevilerinde tahkiye unsurları
Narration terms of love mesnevis in sixteenth century
FATIMA KESKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Türk Dili ve EdebiyatıDumlupınar ÜniversitesiTürk Edebiyatı Bölümü
YRD. DOÇ. DR. MUVAFFAK EFLATUN
- Taşlıcalı Yahya Bey`in eserlerinde İstanbul
Başlık çevirisi yok
HALİL İBRAHİM YAKAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1996
Türk Dili ve EdebiyatıMarmara ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF.DR. METİN AKAR