Konya Ovası Çumra sulama alanı taban suyu tuzluluk haritalarının coğrafi bilgi sistemleri ile analizi
Water table salinity maping using geographic information systems in Konya Çumra region
- Tez No: 991087
- Danışmanlar: PROF. DR. ENGİN YURTSEVEN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Konya Ovası Çumra Sulama Alanı'nda taban suyu dinamikleri ve tuzluluk seviyelerinin tarımsal sürdürülebilirlik üzerindeki etkilerini, Ekim 2021 ile Eylül 2023 arasındaki 24 aylık bir periyodu kapsayan verilerle analiz etmektedir. Çalışmanın en çarpıcı sonuçlarından biri, kullanılan Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) tabanlı jeoistatistiksel modelin (IDW) olağanüstü yüksek performansıdır. Yapılan çapraz doğrulama analizleri, modelin mekânsal ve zamansal tahminlerde neredeyse mükemmele yakın bir doğruluk sergilediğini kanıtlamıştır. Özellikle Ekim 2021 dönemi için elde edilen R² (Belirlilik Katsayısı) değerinin 0.99999 gibi istisnai bir seviyede olması, modelin gözlemlenen verilerdeki varyasyonun %99.999'unu açıklayabildiğini göstermektedir. Buna ek olarak, Kök Ortalama Kare Hata (RMSE) değerinin 0.0015 gibi çok düşük bir seviyede olması, modelin tahminlerinin gerçek değerlerden sapmasının minimum düzeyde olduğunu bilimsel olarak ortaya koymaktadır. Bu yüksek doğruluktaki modelle elde edilen bulgular, bölgedeki tuzluluğun mevsimsel olarak önemli ölçüde değişkenlik gösterdiğini ortaya koymaktadır. Özellikle 2023 yılındaki hidrolojik koşullar, önceki yıla göre farklılıklar sergilemiştir. 2023 yılının ilkbahar ve yaz aylarında sodyum (Na⁺) konsantrasyonlarında gözlemlenen artışlar, önceki yılın aynı dönemlerindeki eğilimlerden farklılaşarak, bölgedeki tuzluluk riskinin devam ettiğini ve arttığını göstermektedir. Örneğin, Ağustos-Eylül 2023 döneminde 150-225 mg/L sodyum konsantrasyonuna sahip alanlarda %7167.83'lük çarpıcı bir artış yaşanmıştır. Bu durum, artan evapotranspirasyon ve azalan yağışların bir sonucu olarak toprakta tuz birikiminin hızlandığına işaret etmektedir. Bu güncel bulgular ışığında, Çumra Ovası'nda tarımsal üretimin sürdürülebilirliği için taban suyu seviyelerinin ve kalitesinin yakından izlenmesinin kritik öneme sahip olduğu vurgulanmaktadır.
Özet (Çeviri)
This research analyzes the effects of groundwater dynamics and salinity levels on agricultural sustainability in the Konya Plain Çumra Irrigation Area, using data spanning a 24-month period from October 2021 to September 2023. One of the most striking findings of the study is the exceptionally high performance of the Geographic Information Systems (GIS)-based geostatistical model (IDW) utilized. Cross-validation analyses have demonstrated that the model exhibits near-perfect accuracy in spatial and temporal predictions. Notably, the R² (Coefficient of Determination) value of 0.99999 obtained for the October 2021 period is exceptional, indicating that the model can explain 99.999% of the variance in the observed data. Furthermore, a very low Root Mean Square Error (RMSE) value of 0.0015 scientifically establishes that the deviation of the model's predictions from actual values is minimal. The findings obtained with this high-accuracy model reveal that salinity in the region varies significantly on a seasonal basis. The hydrological conditions in 2023, in particular, showed deviations compared to the previous year. Increases in sodium (Na⁺) concentrations observed during the spring and summer months of 2023 diverged from the trends of the same periods in the previous year, indicating a persistent and escalating salinity risk in the region. For instance, a dramatic increase of 7167.83% was recorded in areas with sodium concentrations of 150-225 mg/L during the August-September 2023 period. This situation suggests an acceleration of salt accumulation in the soil as a result of increased evapotranspiration and decreased precipitation. In light of these current findings, it is emphasized that the close monitoring of groundwater levels and quality is of critical importance for the sustainability of agricultural production in the Çumra Plain.
Benzer Tezler
- Konya-Çumra Ovası marnlı-kalkerli topraklarının drenaj sorunları ile uygun dren derinlik ve aralığının tesbiti üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
NİZAMETTİN ÇİFTÇİ
- Çumra Ovası'nda yaygın yağmurlama sulama şebekelrinde yük kayıpları üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
RAMAZAN TOPAK
Yüksek Lisans
Türkçe
1992
ZiraatSelçuk ÜniversitesiTarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MEHMET KARA
- Konya ovası borlu topraklarının ıslahında jipsin etkisi üzerine bir araştırma
Research on the effect of gypsum on reclamation of boron soils in Konya plain
HATİCE HOŞGÖR
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
ZiraatSelçuk ÜniversitesiTarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AHMET MELİH YILMAZ
- Konya Çumra Ovasındaki yağmurlama sulamalarında uygulama sorunları
Başlık çevirisi yok
RAMAZAN TOPAK
Doktora
Türkçe
1996
ZiraatSelçuk ÜniversitesiTarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MEHMET KARA