Farklı yıllarda toplanan bazı Kızılçam (Pinus brutia ten.) orijinlerine ait tohumlarda erken kuraklık testi
Early drought test on seeds of some Turkish Red Pine (Pinus brutia ten.) provenances collected in different years
- Tez No: 991173
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BORA İMAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ormancılık ve Orman Mühendisliği, Forestry and Forest Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çankırı Karatekin Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, farklı yıllarda toplanan üç farklı orijine (TB-13, TB-20, TB-38) ait Kızılçam (Pinus brutia Ten.) tohumlarının 1000 tane ağırlığı, rutubet yüzdesi, tohum çapı ve tohum boyu ile kuraklık stresi altında gösterdikleri çimlenme tepkileri belirlenmiştir. Çimlenme testleri, Polietilen Glikol (PEG-6000) kullanılarak 0, -0.2, -0.4, -0.6 ve -0.8 MPa su potansiyellerinde gerçekleştirilmiştir. Tohumların 1000 tane ağırlığı 41.5-60.7 gr, tohum çapı 3.89-4.55 mm ve tohum boyu 6.34-7.10 mm aralığında bulunmuştur. TB-38 orijini tohum çapı ve boyu bakımından, TB-20 orijini ise 1000 tane ağırlığı bakımından daha yüksek değerlere sahip olmuştur. Rutubet yüzdesi %7.04-%9.97 arasında değişmiş ve toplanma yılına bağlı farklılıklar göstermiştir. Su stresinin artmasına bağlı olarak çimlenme yüzdesi (ÇY), oransal çimlenme yüzdesi (OÇY) ve çimlenme hızı (ÇH) tüm orijinlerde genel olarak azalma göstermiştir. OÇY ve ÇH parametreleri için yapılan istatistiksel değerlendirmeler, bu azalışın anlamlı olduğunu ortaya koymuştur. Varyans analizi sonuçları, oransal çimlenme yüzdesi (OÇY) ve çimlenme hızı (ÇH) üzerinde orijin, toplanma yılı, su stresi ve bu faktörlerin etkileşimlerinin anlamlı olduğunu ortaya koymuştur (p<0.05). Bu çerçevede, Kaş orijini düşük ve orta düzey su stresi koşullarında daha yüksek çimlenme performansı sergilerken, Serik orijini yüksek su stresi seviyelerinde görece daha dayanıklı bulunmuştur. Orijinlerde, toplanma yıllarına bağlı olarak gözlenen farklılıklar, çimlenme performansının yalnızca genetik yapıdan değil, tohumun oluştuğu yılın çevresel koşullarından da etkilendiğini göstermektedir. Özellikle yıl × su stresi etkileşiminin anlamlı bulunması, su stresine verilen çimlenme tepkilerinin toplanma yılına bağlı olarak farklılaşabildiğine işaret etmektedir. Her ne kadar bu farklılıklar istatistiksel olarak anlamlı olsa da, aynı su stresi düzeylerinde OÇY ve ÇH değerlerinin genel eğilimi büyük ölçüde korunmuş ve yıllar arasındaki değerler birbirine yakın seyretmiştir. Elde edilen bulgular, kızılçam tohumlarında erken dönem kuraklık tepkilerinin, orijinler arasında genetik temelli adaptif farklılıkları yansıtmakla birlikte, toplanma yılına bağlı olarak çevresel koşulların oluşturduğu kısa süreli fizyolojik yanıtlar tarafından da şekillendirildiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
In this study, seed traits and germination responses under drought stress were determined in seeds of Turkish red pine (Pinus brutia Ten.) collected from three different provenances (TB-13, TB-20, and TB-38) over multiple years. Thousand-seed weight, moisture content, seed diameter, and seed length were measured, and germination tests were conducted using polyethylene glycol (PEG-6000) at water potentials of 0, -0.2, -0.4, -0.6, and -0.8 MPa. Thousand-seed weight ranged from 41.5 to 60.7 gr, seed diameter from 3.89 to 4.55 mm, and seed length from 6.34 to 7.10 mm. The TB-38 provenance exhibited higher seed diameter and length, whereas the TB-20 provenance showed higher thousand-seed weight. Seed moisture content varied between 7.04% and 9.97% and differed according to the year of collection. With increasing drought stress, germination percentage (GP), relative germination percentage (RGP), and germination rate (GR) generally decreased across all provenances. Statistical analyses indicated that the reductions in RGP and GR were significant. Analysis of variance revealed significant effects of provenance, collection year, drought stress, and their interactions on RGP and GR (p < 0.05). In this context, the Kaş provenance exhibited higher germination performance under low to moderate drought stress, whereas the Serik provenance was relatively more tolerant under high drought stress conditions. Differences observed among collection years within provenances indicate that germination performance is influenced not only by genetic background but also by environmental conditions during seed development. The significant year × drought stress interaction further suggests that germination responses to drought stress vary depending on the collection year. Although these differences were statistically significant, overall trends in RGP and GR at the same drought stress levels were largely maintained, and values remained close across years. The findings indicate that early-stage drought responses in Turkish red pine seeds reflect genetically based adaptive differences among provenances, while also being shaped by short-term physiological responses induced by environmental conditions associated with the year of seed collection.
Benzer Tezler
- Burdur ili kızılçam (Pinus brutia Ten. var. brutia) ormanlarında ibre yanıklığı ve dökümüne neden olan fungal etmenlerin moleküler yöntemlerle tespiti
Detection of fungal needle disease agents of Turkish pine (Pinus brutia Ten.) forests in Burdur province using molecular techniques
ZEYNEP TUNALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Ormancılık ve Orman MühendisliğiSüleyman Demirel ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE TUĞBA DOĞMUŞ LEHTİJARVİ
YRD. DOÇ. DR. FUNDA OSKAY
- Bazı ağaç kabuklarından elde edilen metanolik ekstrakların radikal temizleme aktiviteleri
Radical scavenging activities of methanolic extracts obtained from some tree bark samples
FATMA YAYLACI
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
KimyaKaradeniz Teknik ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. SEVGİ KOLAYLI
- Fire history and climate change: Black pine forests in Western Anatolia
Batı Anadolu'daki karaçam ormanlarının yangın tarihi ve iklim değişikliği
EVRİM AYŞE ŞAHAN
Doktora
İngilizce
2022
Ormancılık ve Orman Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİklim ve Deniz Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN NÜZHET DALFES
PROF. DR. NESİBE KÖSE
- Farklı yıllarda toplanan bazı Anadolu karaçamı (Pinus nigra arnold.) orijinlerine ait tohumlarda erken kuraklık testi
The early drought test on seeds of some Anatolian black pine (Pinus nigra arnold.) provenances collected in different years
GİZEM KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Ormancılık ve Orman MühendisliğiÇankırı Karatekin ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BORA İMAL
- Osmaniye ilinden toplanan Inula germanica L.'nın fenolik içerikleri ve bazı biyolojik aktivitelerinin belirlenmesi
Determination of phenolic contents and some biological activities of Inula germanica L. collected from Osmaniye province
AHMET SEZER KARAGÖZOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
BiyokimyaOsmaniye Korkut Ata ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA SEVİNDİK
DR. ÖĞR. ÜYESİ İMRAN UYSAL