Geri Dön

Kızılçam (Pinus brutia ten.) Ege ve Marmara ıslah zonunda aynı orijinli bazı tohum meşcereleri ve tohum bahçelerinin tohum özellikleri

Turkish red pine (Pinus brutia ten.) seed characteristics of some seed stands and seed orchards of the same origin in the Aegean and Marmara breeding zone

PDF İndir

  1. Tez No: 991174
  2. Yazar: EMİR DAŞTAN
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BORA İMAL
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Ormancılık ve Orman Mühendisliği, Forestry and Forest Engineering
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Çankırı Karatekin Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışmada, Kızılçam (Pinus brutia Ten.) türüne ait Ege ve Marmara Islah Zonlarında yer alan aynı orijinli tohum meşcereleri (TM) ile tohum bahçelerine (TB) ait tohumların morfolojik ve çimlenme özellikleri karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Araştırmada 1000 tane ağırlığı, rutubet yüzdesi, tohum çapı ve tohum boyu gibi morfolojik özelliklerin yanı sıra çimlenme yüzdesi (ÇY) ve çimlenme hızı (ÇH) belirlenmiş; hem 2023 yılı deneysel verileri hem de ORTOHUM hasat yılı kayıtları birlikte değerlendirilmiştir. Islah zonlarına göre elde edilen bulgular, 1000 tane ağırlığının 33.0-53.5 gr, rutubet yüzdesinin %5.54-%7.82, tohum boyunun 6.92-7.47 mm ve tohum çapının 3.45-4.62 mm aralığında değiştiğini göstermektedir. Çimlenme parametreleri incelendiğinde ise, çimlenme yüzdesinin %10.5-%58.0, çimlenme hızının ise %2.5-%13.5 arasında olduğu belirlenmiştir. TM ve TB kaynakları arasında her iki parametre bakımından anlamlı farklılıklar ortaya çıkmış; özellikle Ege-Orta zonundaki tohum bahçesi kaynaklarının çimlenme yüzdesi ve çimlenme hızında daha yüksek performans sergilediği görülmüştür. Varyans analizi sonuçları, ÇY'nin orijine bağlı olarak anlamlı biçimde değiştiğini, ÇH üzerinde ise orijin × tohum kaynağı etkileşiminin etkili olduğunu ortaya koymuştur. ORTOHUM hasat yılı verileri ile 2023 yılı ölçümleri karşılaştırıldığında, bazı yıl bazlı değişikliklere rağmen genel performans sıralamasının büyük ölçüde korunduğu belirlenmiştir. Bu durum, tohum ağırlığı, nem yüzdesi ve temel morfolojik özelliklerin genetik açıdan görece istikrarlı olduğunu ve ORTOHUM kayıtlarının güvenilir bir referans niteliği taşıdığını göstermektedir. Genel olarak değerlendirildiğinde, kızılçam tohumlarında hem morfolojik hem de fizyolojik özelliklerin ıslah zonlarına bağlı olarak belirgin varyasyon gösterdiği anlaşılmaktadır. Bu bağlamda, birçok parametrede daha olumlu sonuçlar veren TM-34, TM-40 ve TB-27 gibi kaynakların tohum kalitesi ve çimlenme performansı açısından avantajlı materyaller olduğu söylenebilir. Sonuç olarak, kızılçam tohumlarının morfolojik ve fizyolojik özelliklerinin hem genetik yapı hem de zonlara özgü çevresel koşullar tarafından birlikte şekillendiği; seleksiyon ve tohum üretimi çalışmalarında yalnızca adaptasyon yeteneğinin değil, tohum morfolojisi, çimlenme kapasitesi ve fizyolojik dayanıklılık gibi kalite kriterlerinin birlikte değerlendirilmesinin önemli olduğu anlaşılmaktadır.

Özet (Çeviri)

In this study, the morphological and germination characteristics of seeds obtained from seed stands (TM) and seed orchards (TB) of the same origins located within the Aegean and Marmara Breeding Zones of Turkish red pine (Pinus brutia Ten.) were comparatively examined. The investigation included the assessment of morphological properties such as 1000-seed weight, moisture content, seed diameter and seed length, as well as physiological parameters including germination percentage (ÇY) and germination rate (ÇH). Both the 2023 experimental data and the ORTOHUM harvest-year records were jointly evaluated. According to the breeding-zone–based findings, 1000-seed weight ranged between 33.0 and 53.5 g, moisture content between 5.54% and 7.82%, seed length between 6.92 and 7.47 mm, and seed diameter between 3.45 and 4.62 mm. Germination parameters varied between 10.5% and 58.0% for germination percentage, and between 2.5% and 13.5% for germination rate. Significant differences were observed between TM and TB sources for both parameters, with seed orchard sources located in the Aegean–Middle zone exhibiting notably higher germination percentage and germination rate. ANOVA results indicated that germination percentage varied significantly among origins, whereas germination rate was influenced by the interaction between origin and seed source. A comparison of ORTOHUM harvest-year data with the 2023 measurements showed that, despite some year-to-year variation, overall performance rankings remained largely consistent. This consistency suggests that seed weight, moisture content, and basic morphological traits are relatively stable genetically, and that ORTOHUM records provide a reliable reference for seed quality assessment. Overall, the results demonstrate that both morphological and physiological characteristics of red pine seeds exhibit substantial variation across breeding zones. Accordingly, seed sources such as TM-34, TM-40, and TB-27, which performed well across multiple parameters, can be considered advantageous materials in terms of seed quality and germination performance. In conclusion, the study highlights that seed morphology, germination capacity, and physiological resilience-alongside adaptive potential-should be jointly considered in selection and seed production programs, as the morphological and physiological properties of red pine seeds are shaped by both genetic structure and zone-specific environmental conditions.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    129510

    Doğal kızılçamlarda (Pinus brutia Ten. ) popülasyonlar arası ve içi genetik çeşitlilik

    Genetic diversity of among and within the populations of natural Turkish red pine (Pinus brutia Ten. )

    SERVET ÇALIŞKAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2003

    Ormancılık ve Orman Mühendisliğiİstanbul Üniversitesi

    Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MELİH BOYDAK

  2. Tez No

    808718

    Biyolojik ekstrakt içerikli uyarıcı pasta hazırlanması ve akma reçine üretiminde kullanılması

    Preparation of stimulant paste containing biological extract and applicaton in the resin tapping

    ZUHAL KARADEMİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Ormancılık ve Orman MühendisliğiBursa Teknik Üniversitesi

    Orman Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. OKTAY GÖNÜLTAŞ

  3. Tez No

    56064

    Türkiye'de hızlı gelişen yabancı tür ağaçlandırmaların adaptasyon ve gelişme yönünden incelenmesi

    Başlık çevirisi yok

    CELAL TAŞDEMİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1996

    Ormancılık ve Orman Mühendisliğiİstanbul Üniversitesi

    Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HÜSEYİN DİRİK

  4. Tez No

    66064

    Kızılçam (Pinus brutta ten) ve orta yoğunluklu lif levhalarda (MDF) yüzey pürüzlülüğünün tayini üzerine araştırmalar

    Studies on surface roughness of pinus brutia and medium density fiberboart (MDF)

    ÜNAL DERELİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1997

    Ağaç İşleriHacettepe Üniversitesi

    Ağaç İşleri Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SALİH ASLAN

  5. Tez No

    338985

    İstanbul'da Pinus brutia Ten. (Pinaceae)'de ağır metal birikimi ve habitatında partikül madde (PM) ölçümleri

    Determination of metal deposition and its effects on mineral nutrient uptake status of Pinus brutia Ten. for assessment of pollution impact in its Habitat-İstanbul

    İBRAHİM ERTUĞRUL YALÇIN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    BiyolojiMarmara Üniversitesi

    Biyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. CELAL YARCI

    DOÇ. DR. GÖKSEL DEMİR

Geri Dön