Geri Dön

Lise öğrencilerine yönelik çevre okuryazarlığı ölçeğinin geliştirilmesi

Development of an environmental literacy scale for high school students

PDF İndir

  1. Tez No: 991232
  2. Yazar: NAZLI SOYLU
  3. Danışmanlar: PROF. DR. HAKAN KURT
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Çevre, Çevreye yönelik tutum, Çevre okuryazarlığı, Çevre eğitimi, Çevre bilinci, Environment, environmental attitudes, environmental literacy, environmental education, environmental awareness
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
  10. Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Biyoloji Eğitimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışmanın amacı, lise öğrencilerine yönelik çevre tutum ölçeği geliştirerek, öğrencilerin çevre tutumlarını analiz etmektir. Araştırmanın çalışma grubu, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında lise düzeyinde, 9, 10, 11 ve 12. Sınıflarda öğrenim gören toplam 310 öğrenciden oluşmaktadır. Geliştirilen ölçekte 5'li Likert tipi tutum ölçeği kullanılmıştır.“Çevre Tutum Ölçeği”üzerinde faktör analizi yapılmıştır. Ölçekte bulunan maddeler ve boyutlar ile ilgili de uyum modeli çalışması uygulanmıştır. Yapı geçerliliği için 30 maddelik taslak ölçeğe (Ek-1) açımlayıcı faktör analizi yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda ölçek 12 maddeye indirilmiştir. Açımlayıcı faktör analizinden sonra doğrulayıcı faktör analizi yapılmış ve bu analiz ile faktörler arası ilişkiler incelenmiş, uyum iyiliği istatistikleri ile oluşturulan ölçek test edilmiştir. Ölçeğin geçerlilik ve güvenirlik çalışmaları yapılmış, güvenirlik analizi öncesi kullanılan 30 maddelik çevre tutum ölçeğinin Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı değeri 0,853 olarak bulunmuştur. Analizden sonra 12 maddenin ölçekten çıkartılması sonucu kalan 18 maddenin Cronbach Alpha değeri ise 0,818 olarak hesaplanmıştır. Verilerin faktör analizine uygun olup olmadığı KMO (Kaiser- Meyer- Olkin) ve Barlett testi ile kontrol edilmiştir. KMO testi değeri 0,863 ve Barlett testi sonucu 3006,601 anlamlı olarak bulunmuştur. Yapılan analizler sonucu ölçekte kalan 12 maddeli çevre tutum ölçeği 3 boyuttan oluşmaktadır. Bu boyutlar duyarlılık, farkındalık ve davranış boyutlarıdır. 18 maddenin analiz dışı bırakılması ile 3 faktörün varyansı açıklama oranının %49,020 olduğu ve ölçekteki maddelerin yük değerlerinin de 0,472 ile 0,794 arasında olduğu görülmüştür. Faktör analizinden sonra ölçeğin tümü ve boyutlarına ilişkin madde analizi yapılmış ve ilişkilerine bakılarak anlamlılık düzeyleri incelenmiştir (p<0,05). Doğrulayıcı faktör analizinde χ2/df (ki-kare/ serbestlik derecesi) değeri 2,84 olarak bulunmuştur. Bu sonuç modelin kabul edilebilir uyuma sahip olduğunu gösterir. Modelin RMSEA değeri 0,077, GFI değeri 0,88, AGFI değeri 0,85, RMR değeri 0,10, SRMR değeri 0,073, NFI değeri 0,88, NNFI değeri 0,91 ve CFI değeri 0,92 olarak hesaplanmıştır.

Özet (Çeviri)

The aim of this study is to develop an environmental attitude scale for high school students and to analyze students' environmental attitudes. The study group consists of a total of 310 high school students enrolled in the 9th, 10th, 11th, and 12th grades during the 2024–2025 academic year. A five-point Likert-type attitude scale was used in the developed instrument. Factor analysis was conducted on the“Environmental Attitude Scale.”In addition, a model fit analysis was applied to examine the items and dimensions of the scale. For construct validity, an exploratory factor analysis (EFA) was performed on the initial 30-item draft scale (Appendix 1). As a result of the analyses, the scale was reduced to 12 items. Following the exploratory factor analysis, confirmatory factor analysis (CFA) was conducted to examine the relationships among the factors, and the scale developed was tested using goodness-of-fit indices. Validity and reliability analyses of the scale were carried out. Prior to the reliability analysis, the Cronbach's alpha reliability coefficient of the 30-item environmental attitude scale was found to be 0.853. After the analysis, with the removal of 12 items from the scale, the Cronbach's alpha coefficient of the remaining 18 items was calculated as 0.818. The suitability of the data for factor analysis was examined using the Kaiser–Meyer–Olkin (KMO) measure and Bartlett's test of sphericity. The KMO value was found to be 0.863, and the Bartlett's test result was statistically significant with a value of 3006.601. As a result of the analyses, the final environmental attitude scale consisting of 12 items was found to have a three-factor structure. These factors were identified as sensitivity, awareness, and behavior. After excluding 18 items from the analysis, the three factors were found to explain 49.020% of the total variance, and the factor loadings of the items in the scale ranged between 0.472 and 0.794. Following the factor analysis, item analyses were conducted for both the overall scale and its dimensions, and significance levels were examined based on their relationships (p < 0.05). In the confirmatory factor analysis, the χ²/df (chi-square/degrees of freedom) value was found to be 2.84, indicating that the model has an acceptable level of fit. The model fit indices were calculated as follows: RMSEA = 0.077, GFI = 0.88, AGFI = 0.85, RMR = 0.10, SRMR = 0.073, NFI = 0.88, NNFI = 0.91, and CFI = 0.92.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    428814

    İlköğretim ikinci kademede çevre sorunları tutum ölçeği geliştirme: Geçerlik ve güvenirlik çalışması

    Developing an environmental problems attitude scale for second level students in primary education: A study on validity and reliability

    ONUR ÖZDEMİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. BAŞTÜRK KAYA

  2. Tez No

    806578

    Tematik harita kullanımının ortaöğretim öğrencilerinin çevre sorunlarına yönelik farkındalığı üzerindeki etkisi ve ölçek geliştirme çalışması

    The effect of using thematic maps on secondary school students' awareness of environmental problems and a scale development study

    HİLAL OLCAY

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül Üniversitesi

    Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HASAN ÇUKUR

  3. Tez No

    662801

    Ankara il merkezinde bulunan ortaokul ve lise öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı ve anne baba tutumlarının incelenmesi

    Digital game addiction and parental attitudes of secondary school and high school students in Ankara city center

    GÜLÇİN DENİZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Halk SağlığıAnkara Üniversitesi

    Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. DENİZ ÇALIŞKAN

  4. Tez No

    768446

    Dönüştürücü öğrenme modeliyle lise öğrencilerinde toplumsal duyarlılık, eleştirel okuryazarlık ve yansıtma becerisi geliştirmeye yönelik bir eylem araştırması

    An action research to develop social responsibility, critical literacy and reflection skills in high school students with a transforming learning model

    SERAY DOĞRU ORAL

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Eğitim ve ÖğretimÇukurova Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEDİHA SARI

  5. Tez No

    597064

    Biyolojik çeşitlilik konulu proje tabanlı öğretimin lise öğrencilerinin biyoloji dersi tutumlarına etkisi

    The effect of project based teaching on biological diversity on attitudes of biology class in high school students

    BURCU KILIÇ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    BiyolojiGazi Üniversitesi

    Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALİ GÜL

Geri Dön