Din İşleri Yüksek Kurulunun helâl gıda ile ilgili fetvalarının değerlendirilmesi
An evaluation of the halal food fatwas of the High Council of Religious Affairs
- Tez No: 991428
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FATİH YÜCEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İslam Hukuku Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İslam hukukunun en temel konularından biri, klasik fıkıh kitaplarının kitâbü'l-et'ime ve'l-eşribe bahislerinde ele alınan helâl gıdaya dair meselelerdir. Günümüzde helâl gıda konusu; gıda üretim tekniklerinin çeşitlenmesi, hazır ve paketli gıdaların yaygınlaşması, gıdalarda çok sayıda katkı maddesinin kullanılması ve alkolün çözücü olarak yer alması gibi gelişmeler sebebiyle daha da önemli hâle gelmiştir. İslam hukukçuları tarihsel süreçte, kendi dönemlerinde ortaya çıkan bu tür fıkhî problemleri çözmeye yönelik içtihatlar geliştirmiştir. Türkiye'de ise Din İşleri Yüksek Kurulu (DİYK), karar, mütalaa ve fetvalarıyla helâl gıdaya ilişkin güncel meseleleri değerlendirmekte ve çözüm üretmektedir. Bu çalışmada DİYK'in helâl gıdaya dair karar, mütalaa ve fetvaları; fetvanın dili ve üslûbu, fetva-mezhep ilişkisi, fetvanın muhtemel sonuçlarının dikkate alınması (i'tibâru'l-meâlât), makāsıdü'ş-şerîa, fetva-ahlâk ilişkisi ve fetvada değişim gerekçeleri gibi ölçütler çerçevesinde incelenmiştir. Nitel araştırma yöntemlerinden dokümantasyon ve içerik analizine dayanan çalışmada; helâl gıdaya ilişkin kavramsal çerçeve, DİYK'in bu alandaki çalışmaları ile Kurulun helâl gıdaya dair başlıca karar, mütalaa ve fetvaları ele alınmıştır. Araştırma sonucunda DİYK'in Kur'an ve sünnet merkezli bir yaklaşım benimsediği, klasik fıkıh müktesebatını ve mezhep birikimini dikkate aldığı, bilimsel veriler ve alan uzmanlarının görüşleri doğrultusunda gerektiğinde fetvalarını güncellediği anlaşılmaktadır. Kurulun ihtilaflı konularda ihtiyat ve sedd-i zerîa ilkesini esas aldığı; kaçınılması güç durumlarda ise umûmü'l-belvâ ve maslahat ilkelerini işlettiği görülmektedir. Ayrıca heyet içtihadına dayalı bu fetvaların bireysel fetvalara kıyasla daha sağlam temellere dayandığı söylenebilir.
Özet (Çeviri)
One of the fundamental subjects of Islamic law is the issue of ḥalāl food, which is traditionally addressed in the chapters of kitāb al-aṭʿima wa'l-ashriba in fiqh literature. In the contemporary period, the significance of ḥalāl food has increased due to the diversification of food production techniques, the widespread consumption of processed foods, the extensive use of food additives, and the use of alcohol as a solvent in food products. Throughout history, Muslim jurists have sought to address emerging legal problems in accordance with the conditions of their time. In Türkiye, the Supreme Council of Religious Affairs (Din İşleri Yüksek Kurulu, DİYK) addresses contemporary issues related to ḥalāl food through its decisions, legal opinions, and fatwas. This study examines the decisions, legal opinions, and fatwas of the DİYK concerning ḥalāl food within a methodological framework that includes the language and style of fatwas, the relationship between fatwa and legal schools (madhāhib), consideration of the potential consequences of fatwas (iʿtibār al-maʾālāt), and the objectives of Islamic law (maqāṣid al-sharīʿa). Using qualitative research methods, the study is based on document and content analysis and focuses on the conceptual framework of ḥalāl food and the principal activities and fatwas of the DİYK. The findings indicate that the DİYK adopts a Qurʾān- and Sunnah-centered approach, considers the classical fiqh heritage, consults scientific data and field experts, and revises its fatwas when necessary.
Benzer Tezler
- Makasıd-ı şeria açısından konut ve konut edinme yolları
Residence and owni̇ng residence in terms of makasid-i seria
LATİFE ARAS
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
DinErzincan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MEHMET GAYRETLİ
- Din İşleri Yüksek Kurulunun faizsiz finans uygulamalarına yaklaşımı
Approach of the High Board of Religious Affairs to interest-free finance applications
AYŞE BOZTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
DinErzincan Binali Yıldırım ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET GAYRETLİ
- Din İşleri Yüksek Kurulunun fetvalarında zayıf hadis kullanımı
The use of weak hadiths in the fatwas of the High Council of Religious Affairs
BEYZA TURGUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinErzincan Binali Yıldırım ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSAK EMİN AKTEPE
- Aksaray ili merkezinde bulunan camilerin kıble yönünün tespiti ve kontrolü
Determination and control of the qible method of mosques in the center of aksaray
SELÇUK YORULMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Jeodezi ve FotogrametriAksaray ÜniversitesiHarita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMİH EKERCİN
- İlköğretimde değerler eğitimi ve öğretimi
Edication of values and their instruction during the primary education in the pepublie period of Turkish
MEHMET KOÇAK
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Eğitim ve ÖğretimYüzüncü Yıl ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NECMETTİN TOZLU