Hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinde personel güçlendirmenin performansa ve kurumsal iç girişimciliğe etkisi: Görev kodunun düzenleyici rolü
The impact of staff empowerment on performance and institutional entrepreneurship in pre-hospital emergency health care: The regulatory role of task code
- Tez No: 991431
- Danışmanlar: PROF. DR. EDİBE ASUMAN ATİLLA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Acil Tıp, Sağlık Kurumları Yönetimi, Emergency Medicine, Health Care Management
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sağlık Kurumları Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Acil sağlık hizmetlerinde görev yapan sağlık personelinin büyük bir bölümünü Ambulans ve Acil Bakım Teknikerleri (AABT) ile Acil Tıp Teknisyenleri (ATT) oluşturmaktadır. Kendine özgü çalışma koşulları ve yüksek mesleki riskler (ambulans kazaları, darp, enfeksiyon vb.) barındıran hastane öncesi acil sağlık hizmetleri, personel güçlendirmenin önemli olduğu ve olumlu etkilerinin AABT ve ATT'lerin iş verimliliğini artırabileceği bir alan olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmada, personel güçlendirme kavramı üzerinde yoğunlaşılarak AABT ve ATT'ler üzerindeki etkileri, bu etkinin iş performansına yansımaları ve kurumsal iç girişimcilik yeteneklerini geliştirip geliştirmediği araştırılmıştır. Araştırma modeli, değişkenler arasındaki doğrudan ve dolaylı etkilerin yanı sıra düzenleyici etkileri test etmeye olanak sağlayacak biçimde kurgulanmış ve bu kapsamda iki alternatif yapısal model önerilmiştir. Modelde personel güçlendirme bağımsız değişken olarak ele alınırken, iş performansı ve iç girişimcilik hem bağımlı hem de aracı değişken rollerinde incelenmiştir. Hastane Öncesi Acil Sağlık Hizmetleri (HÖASH) sağlık grubu ise personel güçlendirme ile diğer değişkenler arasındaki ilişkilerde düzenleyici değişken olarak modele dâhil edilmiştir. Araştırmanın evrenini ülke genelinde HÖASH'de görev yapan sağlık çalışanları oluşturmakta olup, çalışmada kolayda örneklem seçimine gidilmiş ve toplam 1093 AABT ve ATT araştırmaya katılmıştır. Geliştirilen hipotezler, SPSS 26,AMOS ve SmartPLS 4 yazılımları kullanılarak Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) aracılığıyla analiz edilmiştir. Bulgular, psikolojik güçlendirmenin anlam, yeterlik, özerklik ve etki boyutlarının tamamının yenilik iklimini olumlu yönde etkilediğini ortaya koymuş; güçlendirmenin çalışanları yaratıcı ve yenilikçi çözümler üretmeye teşvik ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca personel güçlendirme stratejilerinin yalnızca bireysel memnuniyet ve örgütsel bağlılığı değil, aynı zamanda kritik görevlerde etkinliği artırarak kurumsal başarıyı da desteklediği belirlenmiştir. Araştırmanın önemli bulgularından biri, personel güçlendirme ile kurumsal iç girişimcilik arasında anlamlı bir ilişkinin tespit edilmesidir. Araştırma bulguları doğrultusunda, HÖASH'de görev yapan AABT ve ATT'lerin iş performansı ve iç girişimcilik düzeylerinin artırılabilmesi için personel güçlendirmeye dayalı, katılımcı ve yetki devrini esas alan bir yönetim anlayışının kurumsallaştırılması önerilmektedir. Bu kapsamda yönetsel, örgütsel, eğitimsel ve psikososyal alanlarda bütüncül politikaların geliştirilmesinin, kurumsal sürdürülebilirliğe ve toplum sağlığının korunmasına katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
The majority of healthcare personnel working in emergency healthcare services are Ambulance and Emergency Care Technicians (Paramedic) and Emergency Medical Technicians (EMT). The prehospital healthcare system, with its unique work environment and high occupational risks (ambulance accidents, assaults, infections, etc. ), is an area where staff empowerment is crucial and its positive effects can lead to increased work efficiency in Paramedics and EMTs. This study focuses on the concept of employee empowerment and aims to investigate its effects on Paramedics and EMTs, and its reflection on their business performance and whether they can develop corporate intrapreneurship capabilities. The research model is designed to allow testing for direct and indirect effects between variables, as well as moderating effects. Within this scope, two alternative structural models are proposed. The study population consisted of healthcare professionals working in PHEMS across the country. A convenience sampling method was used, and a total of 1093 Paramedics and EMTs participated in the study. The developed hypotheses were analyzed using Structural Equation Modeling (SEM) with SPSS 26, AMOS, and SmartPLS 4 software. The findings revealed that all dimensions of psychological empowerment—meaning, competence, autonomy, and impact—positively influenced the innovation climate; it was concluded that empowerment encouraged employees to generate creative and innovative solutions. Furthermore, it has been determined that employee empowerment strategies support not only individual satisfaction and organizational commitment, but also corporate success by increasing effectiveness in critical tasks. One of the important findings of the research is the identification of a significant relationship between employee empowerment and internal entrepreneurship within the organization. In line with the research findings, it is recommended that a management approach based on employee empowerment, participation, and delegation of authority be institutionalized in order to increase the job performance and internal entrepreneurship levels of Paramedics and EMTs personnel working at PHEMS. In this context, it is considered that developing holistic policies in managerial, organizational, educational, and psychosocial areas will contribute to institutional sustainability and the protection of public health.
Benzer Tezler
- 2013-2022 yılları arasında 112 acil sağlık hizmetlerinde istasyon, personel, ambulans ve vaka sayıları dağılımının hizmet sunumu açısından değerlendirilmesi: Ankara örneği
Assessment of the distribution of stations, personnel, ambulances, and case numbers in 112 emergency health services in terms of service delivery between 2013-2022: Ankara example
ERKAN ESEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İlk ve Acil YardımÇankırı Karatekin ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİNAN BULUT
- Hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinde çalışan personelde algılanan örgütsel desteğin psikolojik dayanıklılığa etkisi
The effect of perceived organizational support on psychological resilience of personnel working in pre-hospital emergency health services
HASAN BOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Sağlık YönetimiTrakya ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. IŞIL USTA KARA
- Hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinde görev yapan personelin iş kaynaklı stres durumunun değerlendirilmesi
Evaluation of work-related stress status of personnel working in pre-hospital emergency health services
BERAT LÜY
- Hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinde iş sağlığı ve güvenliği ikliminin güvenlik performansına etkisi
The effect of safety climate on safety performance in pre-hospital emergency health services
MEHMET ORUÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sağlık YönetimiDicle ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ROJAN GÜMÜŞ
- Hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinde yalın yönetim: Ordu ili örneği
Lean management in pre-hospital emergency health services: The case of Ordu province
ERDEM GÜNDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Acil TıpOrdu ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TURGUT ŞAHİNÖZ