Kamu hizmetinde uyarlama ilkesinin yapay zekâ teknolojileri açısından değerlendirilmesi
An evaluation of the principle of adaptation in public service in the context of artificial intelligence technologies
- Tez No: 991433
- Danışmanlar: PROF. DR. NACİ MÜNCİ ÇAKMAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, idare hukukunun temel kavramlarından biri olan kamu hizmetine hâkim ilkelerden uyarlama ilkesinin, öngörülemez bir hızla ilerleyen dijitalleşme ve yapay zekâ teknolojilerinin kamu hizmeti alanında yarattığı dönüşüm ışığında değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Bilgi ve teknoloji çağının dinamikleri, klasik kamu hizmeti anlayışını kökten değiştirmekte; e-devlet uygulamaları, algoritmik karar mekanizmaları, nesnelerin interneti ve yapay zekâ teknolojileri kamu hizmetinin niteliğini yeniden tanımlamaktadır. Tezin temel argümanı, bilgi ve teknoloji çağının sunduğu yeniliklerin, kamu hizmetinin sunumu ve organizasyonunda köklü bir değişim yarattığı ve uyarlama ilkesinin kapsam ve sınırı ile işlevinin bu dönüşüm açısından değerlendirilmesi gerektiğidir. Dijital kamu hizmetleri, e-devlet uygulamaları ve yapay zekâ destekli hizmet modelleri; uyarlama ilkesinin yalnızca değişen koşullara uyum sağlama yükümlülüğünü değil, aynı zamanda kamu hizmetinin erişilebilirliğini, şeffaflığını, niteliğini ve niceliğini geliştirme sorumluluğunu da beraberinde getirdiğini ortaya koymaktadır. Kamu hizmetlerinin kamu hizmetinde uyarlama ilkesi gereğince güncel teknolojik gelişmelere göre uyarlanması ve geliştirilerek sunulmaya devam etmesi ilk bakışta oldukça olumlu bir durum gibi gözükse de birçok etik, yasal ve teknik meseleyi de bünyesinde barındırmaktadır. Türk idare hukukunun mevcut yapısı, idari yargının yaklaşımları ve kamu hizmetinde yapay zekâ teknolojilerinin kullanımının doğurabileceği hukuki ve etik sorunlar da çalışmada kapsamlı biçimde değerlendirilmiştir. Sonuç olarak tez, kamu hizmetinde değişen ihtiyaçlara uyum sağlamanın bir idari tercih değil hukuki ve anayasal bir zorunluluk olduğunu kabul etmekle birlikte uyarlama ilkesinin yeni bir idari sorumluluk rejimi içerisinde yorumlanmasını önermektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the principle of adaptability, one of the fundamental principles governing public service in administrative law, in light of the transformation brought about by rapidly and unpredictably advancing digitalization and artificial intelligence technologies within the sphere of public services. The dynamics of the information and technology age have profoundly altered the classical conception of public service; e-government applications, algorithmic decision-making mechanisms, the Internet of Things, and artificial intelligence technologies are redefining the nature, structure, and delivery of public services. The central argument of the thesis is that the innovations introduced by the information and technology age have led to a structural transformation in the provision and organization of public services, necessitating a reassessment of the scope, limits, and function of the principle of adaptability within this context. Digital public services, e-government practices, and AI-supported service models demonstrate that the principle of adaptability entails not only an obligation to adjust to changing conditions, but also a responsibility to enhance the accessibility, transparency, quality, and quantity of public services. While the adaptation and continuous improvement of public services in accordance with current technological developments, as required by the principle of adaptability, may appear beneficial at first glance, this process also gives rise to numerous ethical, legal, and technical challenges. Accordingly, the study provides a comprehensive analysis of the existing structure of Turkish administrative law, the approaches adopted by administrative courts, and the legal and ethical issues that may emerge from the use of artificial intelligence technologies in the provision of public services. In conclusion, while acknowledging that adapting public services to evolving societal needs constitutes not merely an administrative choice but a legal and constitutional obligation, the thesis proposes that the principle of adaptability should be interpreted within the framework of a new regime of administrative responsibility.
Benzer Tezler
- Telekomünikasyon sektöründe rekabet kolluğu yetkilerinin yarışması
The concurrence of administrative police powers of competition in the telecommunications sector
BARIŞ KARAHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGE AKSOYLU ÜRGER
- Türk İdare Hukukunda kamu hizmetinin uyarlanma ilkesi
The adaptation principle of public service in Turkish administrative law
ÜMMÜ GÜLSÜM DELİ
- Kamu hizmetlerinin süreklilik ve düzenlilik ilkesi
The principle of continuity and regularity of public services
M. GÖZDE ATASAYAN