Okul yöneticilerinin çatışma eylem stilleri ve öğretmenlerin örgütsel dayanıklılık algıları
School principals' conflict action styles and teachers' perceptions of organisational resilience
- Tez No: 991511
- Danışmanlar: PROF. DR. CEMALETTİN İPEK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Çatışma eylem stilleri, örgütsel dayanıklılık, okul yöneticisi, öğretmen, Conflict action styles, organizational resilience, school administrators, teachers
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, okul yöneticilerinin çatışma eylem stillerinin öğretmenlerin örgütsel dayanıklılık algıları üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Eğitim kurumlarında yöneticilerin benimsediği çatışma yönetimi yaklaşımlarının, öğretmenlerin mesleki bağlılığı, motivasyonu ve krizlerle başa çıkma becerileri üzerinde önemli bir rol oynadığı düşünülmektedir. Bu bağlamda çalışma, öğretmenlerin okul yöneticilerinin çatışma eylem stilleri ile örgütsel dayanıklılık algılarının cinsiyet, kıdem, kariyer basamakları gibi değişkenler açısından farklılık gösterip göstermediğini belirlemeyi hedeflemektedir. Nicel araştırma yöntemi ile yürütülen araştırmada ilişkisel tarama modeli benimsenmiştir. Veri toplama sürecinde, Kırşehir il merkezindeki resmi ortaöğretim kurumlarında görev yapan 310 öğretmene ulaşılmıştır. Öğretmenlerin okul yöneticilerinin çatışma yönetimi stratejilerine yönelik algılarını belirlemek için Çatışma Eylem Stilleri Ölçeği, örgütsel dayanıklılık algılarını belirlemek için ise Örgütsel Dayanıklılık Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler, SPSS programı kullanılarak istatistiksel analizlere tabi tutulmuştur. Araştırma bulgularına göre, okul yöneticilerinin benimsediği çatışma yönetimi stilleri ile öğretmenlerin örgütsel dayanıklılık algıları arasında anlamlı düzeyde ilişki olduğu belirlenmiştir. İş birliğine dayalı ve uzlaşmacı çatışma yönetimi yaklaşımlarının, öğretmenlerin örgütsel dayanıklılık algılarını artırdığı; zorlayıcı ve kaçınmacı yönetim yaklaşımlarının ise azalttığı tespit edilmiştir. Ayrıca, öğretmenlerin örgütsel dayanıklılık algılarının yaş, kıdem ve kariyer basamaklarına göre anlamlı farklılıklar gösterdiği, genç öğretmenlerin değişime daha açık ve dayanıklı olduğu görülmüştür. Cinsiyet değişkeninin ise öğretmenlerin örgütsel dayanıklılık algılarında anlamlı bir farklılığa yol açmadığı belirlenmiştir. Öte yandan, mesleki kıdem süresi 0-14 yıl arasında olan öğretmenlerin örgütsel dayanıklılık düzeylerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Örgütsel dayanıklılığa ilişkin öğretmen algıları genel olarak“çoğu zaman”düzeyinde gerçekleşmiştir. Öğretmenlerin okul yöneticilerinin çatışma eylem stillerine ilişkin algıları genel olarak“oldukça katılıyorum”düzeyinde gerçekleşmiştir. Çatışma eylem stillerine ilişkin öğretmen algıları alt boyutlara göre incelendiğinde, en yüksek ortalamanın karşı koyucu, en düşük ortalamanın ise kaçınmacı stile ait olduğu görülmüştür. Cinsiyet değişkeni bağlamında erkek öğretmenlerin kaçınmacı çatışma stiline daha fazla eğilim gösterdiği tespit edilmiş; buna karşın eğitim durumu ve kariyer basamağı değişkenleri açısından anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Sonuç olarak, okul yöneticilerinin çatışma yönetiminde benimsedikleri stratejilerin, öğretmenlerin örgütsel dayanıklılık algıları ile ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonuçlarına bağlı olarak, okul yöneticilerinin çatışma yönetimi becerilerinin geliştirilmesi ve öğretmenlerin dayanıklılığını artırmaya yönelik destekleyici politikaların benimsenmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the impact of school administrators' conflict action styles on teachers' perceptions of organizational resilience. Conflict management approaches adopted by administrators in educational institutions are thought to play an important role on teachers' professional commitment, motivation and their ability to cope with crises. In this context, the study aims to determine whether teachers' perceptions of school administrators' conflict action styles and organizational resilience differ in terms of variables such as gender, seniority and career steps. Relational survey model was adopted in the study conducted with quantitative research method. In the data collection process, 310 teachers working in public secondary education institutions in Kırşehir city center were reached. The Conflict Action Styles Scale was used to determine teachers' perceptions of school administrators' conflict management strategies and the Organizational Resilience Scale was used to determine their perceptions of organizational resilience. The data obtained were subjected to statistical analysis using SPSS program. According to the findings of the study, it was determined that there was a significant relationship between the conflict management styles adopted by school administrators and teachers' perceptions of organizational resilience. Collaborative and consensual conflict management approaches were found to increase teachers' perceptions of organizational resilience, while coercive and avoidant management approaches were found to decrease it. In addition, it was found that teachers' perceptions of organizational resilience showed significant differences according to age, seniority and career steps, and younger teachers were more open to change and more resilient. It was determined that gender variable did not cause a significant difference in teachers' perceptions of organizational resilience. On the other hand, it was determined that teachers with a professional seniority between 0-14 years had higher levels of organizational resilience. Teachers' perceptions of organizational resilience were generally at the level of“most of the time”. Teachers' perceptions of school administrators' conflict action styles were generally at the level of“quite agree”. When teacher perceptions of conflict action styles were analysed according to sub-dimensions, it was seen that the highest mean belonged to the confrontational style and the lowest mean belonged to the avoidant style. In the context of gender variable, it was determined that male teachers showed more tendency towards avoidant conflict style; however, no significant difference was found in terms of educational status and career level variables. As a result, it was determined that the strategies adopted by school administrators in conflict management are related to teachers' perceptions of organizational resilience. Based on the results of the research, it is recommended that school administrators' conflict management skills should be improved and supportive policies should be adopted to increase teachers' resilience.
Benzer Tezler
- Okul yöneticilerinin eğitiminde eylem öğrenmenin karar verme ve çatışma yönetme becerileri üzerindeki etkisi
The effect of action learning on participants' decision making and conflict management skills in school administrator training
DÖNÜŞ ŞENGÜR
Doktora
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHAMMED TURHAN
- Okul yöneticilerinin davranışlarının eylem kimlikleme kuramı çerçevesinde incelenmesi
Examining the behaviors of school administrators within the framework of action identification
ÖZDEN GÖKÇE US
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERUDUN SEZGİN
- Okul yöneticilerinin sergiledikleri liderlik becerilerine ilişkin bir eylem araştırması
An action research on leadership skills of school administrators
MURAT DEMİRKOL
Doktora
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUNCAY YAVUZ ÖZDEMİR
- İlköğretim okul yöneticilerinin eğitime ve eğitimin amaçlarına ilişkin görüşleri
The views of the primary school administrators about education and the aim of education
ZUHAL ARİFE KÜÇÜK
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Eğitim ve ÖğretimKastamonu ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SELDA POLAT
- Ortaokul yöneticilerinin değerlere göre yönetim uygulamaları ile okul kültürü arasındaki ilişki
Secondary school administratiors practices management by values with the relationship between school culture
MERYEM EKMEKYAPAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiEğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZÜLFÜ DEMİRTAŞ