Deprem sonrası Hatay sahasında görev alan arama-kurtarma ekiplerinde psikolojik dayanıklılık, travma sonrası büyüme ve iyi oluş ilişkisi: Pozitif psikoloji perspektifinden bir inceleme
The relationship between psychological resilience, post-traumatic growth and well-being in search and rescue teams working in the Hatay region after the earthquake: An examination from a positive psychology perspective
- Tez No: 991654
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜL ERYILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Arama kurtarma, Deprem, Pozitif psikoloji, Psikolojik dayanıklılık, Psikolojik iyi oluş, Travma sonrası büyüme, Search and rescue, Earthquake, Positive psychology, Hardiness on psychological, Psychological well being, Post-traumatic growth
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrasında Hatay sahasında görev alan arama kurtarma çalışanlarında psikolojik dayanıklılık, travma sonrası büyüme ve iyi oluş düzeyleri incelenmiş ve bu değişkenler arasındaki ilişkiler değerlendirilmiştir. Araştırma 300 katılımcı ile yürütülmüştür. Ölçeklerin iç tutarlılığı yüksek bulunmuştur ve Cronbach alfa değerleri RSA için 0,98, PTGI için 0,95 ve WHO-5 için 0,89 olarak hesaplanmıştır. Normallik incelemelerinde Kolmogorov-Smirnov testinde tüm ölçek ve alt boyutlarda p=0,000 bulunmuş ve analizlerde parametrik olmayan yöntemler kullanılmıştır. Spearman korelasyonları, psikolojik dayanıklılık ile travma sonrası büyüme arasında r=0,815, psikolojik dayanıklılık ile iyi oluş arasında r=0,809 ve travma sonrası büyüme ile iyi oluş arasında r=0,796 düzeyinde pozitif ilişki olduğunu göstermiştir. Regresyon analizlerinde psikolojik dayanıklılığın travma sonrası büyümeyi güçlü biçimde yordadığı görülmüştür (R=0,902, R²=0,814, B=0,695, p=0,000). Psikolojik dayanıklılığın iyi oluşu yordadığı modelde R=0,792 ve R²=0,627 bulunmuştur (B=0,158, p=0,000). İyi oluşun travma sonrası büyümeyi yordadığı modelde R=0,894 ve R²=0,799 izlenmiştir (B=3,444, p=0,000). Cinsiyet, eğitim, ekip, görev süresi ve benzeri değişkenlere göre anlamlı farklılık görülmemiştir. Ruhsal durum, psikososyal toparlanma, günlük yaşama dönüş süresi, travmatik sahnelerden etkilenme ve benlik algısındaki değişime göre tüm ölçeklerde anlamlı farklılaşma görülmüştür (p=0,000). Bulgular, psikolojik dayanıklılığın travma sonrası büyüme ve iyi oluş ile güçlü biçimde ilişkili olduğunu göstermiştir.
Özet (Çeviri)
This study examined the levels of psychological resilience, post-traumatic growth, and well-being among search and rescue workers deployed in the Hatay region following the 2023 Kahramanmaraş earthquakes and evaluated the relationships between these variables. The study was conducted with 300 participants. The scales showed high internal consistency, with Cronbach's alpha values calculated as 0.98 for RSA, 0.95 for PTGI, and 0.89 for WHO-5. In normality tests, the Kolmogorov-Smirnov test yielded p=0.000 for all scales and sub-dimensions, and non-parametric methods were used in the analyses. Spearman correlations showed a positive correlation between psychological resilience and post-traumatic growth (r=0.815), psychological resilience and well-being (r=0.809), and post-traumatic growth and well-being (r=0.796). Regression analyses showed that psychological resilience strongly predicted post-traumatic growth (R=0.902, R²=0.814, B=0.695, p=0.000). In the model where psychological resilience predicted well-being, R=0.792 and R²=0.627 were found (B=0.158, p=0.000). In the model where well-being predicted post-traumatic growth, R=0.894 and R²=0.799 were observed (B=3.444, p=0.000). No significant differences were found according to variables such as gender, education, team, length of service, etc. Significant differences were observed in all scales according to mental state, psychosocial recovery, time to return to daily life, impact from traumatic scenes, and changes in self-perception (p=0.000). The findings demonstrated that psychological resilience is strongly associated with post-traumatic growth and well-being.
Benzer Tezler
- Deprem sonrası hatay ili afet sahasında görevli personelin afete müdahale öz yeterlilik ve karşılaştıkları zorluklar ile ilişkili bir araştırma: AFAD personeli örneği
A study related to disaster response self-efficacy of the personnel working in the disaster area of hatay province after the earthquake and the difficulties they encountered: The example of AFAD personnel
GİZEM HÖKE
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Kamu YönetimiGümüşhane ÜniversitesiAfet Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURÇİN KÜÇÜK KENT
- 6 Şubat depremi sonrası afet bölgesinde uygulamalar gerçekleştiren sosyal hizmet uzmanlarının deneyimleri: Hatay örneği
Experiences of social workers who carried out practices in the disaster zone after the February 6 earthquake: Hatay example
ÇİSİL YEŞİLDAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sosyal HizmetÜsküdar ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELİKE BOZTİLKİ
- A data-driven approach to identifying and selecting temporary disaster debris management sites: The case of Istanbul
Geçici afet moloz yönetim alanlarının belirlenmesi ve seçimi için veri odaklı bir yaklaşım: İstanbul örneği
BURAK KABAKLI
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞEYDA SERDAR ASAN
- Sıvılaşma kaynaklı yanal yayılma potansiyeli olan bölgelerde karayolları için kırılganlık eğrilerinin üretilmesi ve Küçükçekmece Avcılar D100 karayoluna uygulanması
Development of fragility curves for highways in areas with liquefaction-induced lateral spreading potential and application to the D100 highway in Küçükçekmece Avcılar
AHMET KAAN YILDIRIM
Doktora
Türkçe
2025
Deprem Mühendisliğiİstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşaİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLKNUR BOZBEY
PROF. DR. SADIK ÖZTOPRAK
- Social capital, social cohesion and resilience among earthquake survivors: The case of container cities
Depremzedelerde sosyal sermaye, sosyal uyum ve dayanıklılık: Konteyner kent örneklemi
TUĞBA ÖKSÜZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
İşletmeOstim Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA POLAT
PROF. DR. İBRAHİM AKGÜN