Demokrat Parti dönemi sosyal yardım politikaları
Social aid policies of the Democratic Party period
- Tez No: 991715
- Danışmanlar: PROF. DR. HAKAN UZUN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk İnkılap Tarihi, History of Turkish Revolution
- Anahtar Kelimeler: Demokrat Parti, Sosyal Yardım, Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı, Kızılay, Sosyal Hizmetler Enstitüsü, Sosyal devlet, Vakıflar Genel Müdürlüğü, Yoksulluk, Democrat Party Period, Social Assistance, Ministry of Health and Social Assistance, Red Crescent, Social Services Institute, Kızılay, Social state, General Directorate of Foundations, Poverty
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Sosyal yardım; devlet, hayır kurumları ve bireyler tarafından muhtaç durumdaki kişilere karşılıksız biçimde sunulan aynî ve nakdî destekleri ifade etmektedir. Bu uygulama, insanlık tarihi kadar eski bir geçmişe sahip olup, Türk tarihinde özellikle Osmanlı döneminde vakıf ve dernekler aracılığıyla önemli bir yer edinmiştir. Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte Batı dünyasındaki sosyal politika anlayışına paralel olarak, hükümetler tarafından sosyal yardım ve sosyal güvenlik alanlarında çeşitli yasal düzenlemeler yapılmıştır. 1946 yılında kurulan Demokrat Parti (DP), sosyal politikalara ilişkin hedeflerini parti programına dâhil etmiş; 1950 yılında iktidara geldikten sonra bu hedefleri gerçekleştirmeye yönelik önemli hukuki adımlar atmıştır. DP'nin iktidara geldiği dönemde liberalizm ve demokrasi kavramları ön plana çıkmış, bu bağlamda sosyal yardım politikaları da yeniden şekillenmiştir. 1950–1954 yılları arasında tarımda makineleşme ve sanayileşmeye yönelik ekonomik reformlar aracılığıyla ülkenin kalkınması hedeflenmiş, ancak 1954 yılından itibaren başlayan ekonomik sorunlarla birlikte artan enflasyonist baskı, halkın gelir dağılımının bozulmasına ve yoksulluk oranlarının yükselmesine neden olmuştur. Bu durum, hükümetin sosyal politika uygulamalarını olumsuz etkilemiştir. DP Hükümeti ekonomideki olumsuzlukların toplumsal etkilerini azaltmak amacıyla, sosyal yardım, sosyal hizmet ve sosyal güvenlik alanlarında çeşitli yasal düzenlemeler yaparak sosyal devlet olma yönünde önemli adımlar atmıştır. Kızılay, Darülaceze ve Türkiye Çocuk Esirgeme Kurumu gibi sivil toplum kuruluşları da bu dönemde sosyal yardım faaliyetlerini sürdürmüştür. 1959 yılında kanunla kurulan Sosyal Hizmetler Enstitüsü ise sosyal hizmet uzmanları yetiştirerek muhtaç bireylere yönelik profesyonel hizmetlerin sunulmasını sağlamıştır. Bu çalışma, Demokrat Parti'nin sosyal yardım politikalarının parti ve hükûmet programlarında nasıl şekillendiğini ve bu politikaların ne ölçüde uygulandığını incelemeyi amaçlamaktadır. Ayrıca, DP döneminde çıkarılan sosyal güvenlik yasaları, yapılan sosyal yardım harcamaları ve sivil toplum kuruluşlarının faaliyetleri ayrıntılı biçimde analiz edilmektedir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Social assistance refers to in-kind and cash benefits provided unconditionally by the state, charitable organizations, and individuals to those in need. This practice is as old as human history and has occupied an important place in Turkish society, particularly through the foundations (vakıf) and associations of the Ottoman Empire. Following the proclamation of the Republic, parallel to the social policy approach of the Western world, governments introduced various legal regulations in the fields of social assistance and social security. The Democrat Party (DP), founded in 1946, incorporated its objectives on social policy into its party program and, after coming to power in 1950, enacted significant legal reforms to realize these goals. During the DP era, liberalism and democracy came to the forefront, and social assistance policies were developed in this context. Between 1950 and 1954, economic development was pursued through reforms aimed at agricultural mechanization and industrialization; however, from 1954 onward, emerging economic difficulties and rising inflationary pressures led to a deterioration in income distribution and an increase in poverty levels. This situation significantly constrained the government's ability to pursue effective social policy interventions. To mitigate the social consequences of these economic challenges, the DP government took significant steps toward becoming a welfare state by enacting laws in the areas of social assistance, social services, and social security. Several civil society organizations, including the Turkish Red Crescent (Kızılay), Darülaceze, and the Turkish Child Protection Agency (Çocuk Esirgeme Kurumu), continued their social aid activities during this period. Furthermore, the Institute of Social Services, established by law in 1959, began training social service professionals and providing various services to individuals in need. This study aims to examine how the social assistance policies of the Democrat Party were shaped within its party and government programs and to what extent these policies were implemented. It also analyzes the DP's social security legislation, social aid expenditures, and the activities of non-governmental organizations in detail.
Benzer Tezler
- İkinci dünya savaşı sonrası Türk dış politikasındaki gelişmeler ve Türkiye'nin Nato'ya giriş süreci(1945-1952)
Advances of the Turkish foreign policy after world war ii and entrance process to nato of Turkey(1945-1952)
ALPER ALPASLAN EKER
- Demokrat Parti dönemi Türkiye'de depremler ve bu depremlerin sosyo-ekonomik etkileri
Earthquakes in Turkey during the Democrat Party period and the socio-economic effects of these earthquakes
CİHAN NAYİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Siyasal BilimlerAksaray ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OSMAN OKUMUŞ
- Demokrat Parti dönemi Türkiye'nin Avrupa politikası
The European policy of Turkey in the era of Democrat Party
MURAT HORAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Uluslararası İlişkilerKocaeli ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. EFE ÇAMAN
- Menderes dönemi Giresun'da iktisadi hayat (1950-1960)
Economic life in Giresun in the period of Menderes (1950-1960)
EMEL ÖZDER KESİM