Türkiye'de kripto varlıkların vergilendirilmesi: Yasal çerçeve ve uygulamaların karşılaştırmalı analizi
Taxation of crypto assets in Turkey: Comparative analysis of legal framework and applications
- Tez No: 991857
- Danışmanlar: PROF. DR. ADNAN GERÇEK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Maliye, Finance
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bursa Uludağ Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Maliye Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mali Hukuk Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, dijitalleşen küresel ekonomiyle birlikte önem kazanan kripto varlıkların vergisel konumunu Türkiye örneği üzerinden incelemekte ve mevcut yasal düzenlemeleri uluslararası uygulamalarla karşılaştırarak kapsamlı bir değerlendirme sunmaktadır. Çalışmada, kripto varlıkların tarihsel gelişimi, teknolojik temelleri ve ekonomik işlevleri açıklanmış; token türleri ile NFT'ler gibi yenilikçi dijital varlık sınıfları ayrıntılı biçimde ele alınmıştır. Blokzincir teknolojisinin teorik ve teknik yönleri incelenerek bu yapının vergi uygulamaları bakımından ortaya çıkardığı fırsatlar ve karşılaştığı zorluklar analiz edilmiştir. Uluslararası düzeyde Avrupa Birliği, IMF, OECD ve FATF gibi kuruluşların düzenleyici yaklaşımları ile Almanya, Fransa, ABD, İngiltere, Japonya ve Güney Kore başta olmak üzere 25'in üzerinde ülkenin kripto varlık vergilendirme sistemleri incelenmiş; bu çerçevede ülkeler arasındaki farklılıklar ve ortak eğilimler karşılaştırmalı olarak ortaya konmuştur. Türkiye açısından ise Hazine ve Maliye Bakanlığı, MASAK, BDDK, SPK ve TCMB gibi kurumların düzenleme ve uygulamaları değerlendirilmiş; kripto varlık işlemlerinin gelir vergisi, KDV, kurumlar vergisi, damga vergisi, BSMV ve veraset ve intikal vergisi kapsamındaki hukuki niteliği tartışılmıştır. Sonuç olarak, Türkiye'nin mevcut vergisel yaklaşımının uluslararası uygulamalara göre parçalı ve belirsiz bir yapıya sahip olduğu; bu nedenle kripto varlıklara yönelik açık, bütüncül ve şeffaf bir vergi rejiminin oluşturulmasının zorunlu hale geldiği sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma, hem hukuki belirliliğin artırılması hem de uluslararası uyumun güçlendirilmesi açısından Türkiye'deki politika yapıcılar için yol gösterici bir çerçeve sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the tax position of crypto assets, which have gained increasing importance in the digitalized global economy, through the case of Turkey and in comparison with international practice. The study first explains the historical development, technological foundations and economic functions of crypto assets. It then elaborates on innovative digital asset classes such as different token types and NFTs within a coherent conceptual framework. The theoretical and technical aspects of blockchain technology are analyzed with a particular focus on the opportunities it creates and the challenges it poses for tax law and tax administration. Methodologically, the thesis adopts a comparative legal approach. It analyzes the regulatory and tax perspectives of international organizations such as the European Union, the IMF, the OECD and the FATF, together with the crypto asset taxation regimes of more than twenty-five countries, including Germany, France, the United States, the United Kingdom, Japan and South Korea. In the Turkish context, the study evaluates the regulations and practices of the Ministry of Treasury and Finance, MASAK, the BRSA, the CMB and the Central Bank. It discusses the legal nature of crypto asset transactions under the Income Tax Law, the VAT system, Corporate Tax, Stamp Duty, the Banking and Insurance Transactions Tax and Inheritance and Transfer Tax. The thesis concludes that Turkey's current tax approach to crypto assets remains fragmented and ambiguous when compared to international practices. Therefore, establishing a clear, comprehensive and transparent tax regime for crypto assets has become imperative. The study offers a guiding framework for policymakers in Turkey to enhance both legal certainty and international compliance in the taxation of crypto assets.
Benzer Tezler
- Kripto varlıklardan elde edilen gelirin vergilendirilmesi
Taxation of income derived from crypto assets
CANBERK TÜTÜNCÜOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
HukukYaşar ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE SEVCAN ARTUN
- Küresel dünya parası Bitcoin ve kripto paraların tarihsel gelişimi ve vergilendirilme süreci
Historical development and taxation process of global world currency Bitcoin and crypto money
TÜRKER TÜRKMENER
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
MaliyeAydın Adnan Menderes ÜniversitesiMaliye Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞANSEL ÖZPINAR
- Kripto paranın muhasebeleştirilmesi ve vergilendirilmesi
Crypto currency accounting and taxation
ARİF AYDIN
- Kripto paraların vergi ve denetim boyutunun Türkiye açısından incelenmesi
Examination of tax and audit aspects of cryptocurrencies from the perspective of Turkey
CEMAL BURAK UÇKAN