Ortaöğretim tarih müfredatı Orta Çağ Tarihi bölümünün P4C (Çocuklar için Felsefe) yöntemiyle incelenmesi
Examination of the Middle Ages History section of the secondary education history curriculum using the P4C (Philosophy for Children) method
- Tez No: 991884
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEFER SOLMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, Felsefe, History, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: P4C(Çocuklar için Felsefe), Tarih öğretimi, eleştirel düşünme, aktif öğrenme, sebep- sonuç ilişkisi, P4C (Philosophy for Children), History Education, Critical Thinking, Active Learning, Cause–Effect Relationship
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ortaçağ Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Eleştirel ve sorgulayıcı düşünme becerilerinin gelişmesiyle birlikte öğrencilerin, karşılaştıkları olay ve problem durumlarını sebep–sonuç ilişkileri çerçevesinde açıklayabilme, öğrenme içeriklerini kendi yaşam deneyimleriyle ilişkilendirerek değerlendirebilme ve bir duruma ilişkin farklı yaklaşım ve bakış açılarının farkına varabilme yeterlikleri artmaktadır. Bu süreç, öğrencilerin sunulan bilgileri ve kullanılan kaynakları sorgulama ve güvenirliklerini değerlendirme becerilerini de güçlendirmektedir. Eleştirel düşünme ile araştırma ve sorgulama becerilerinin kazandırılmasında etkili yaklaşımlardan biri, Matthew Lipman tarafından 1970'li yılların başında geliştirilen ve günümüzde birçok ülkede farklı ders içeriklerinde uygulanan Çocuklar için Felsefe (P4C) yaklaşımıdır. P4C'nin temel amacı, sınıf ortamında yürütülen felsefi tartışmalar aracılığıyla öğrencilerin düşünme, akıl yürütme ve temellendirme becerilerini geliştirmektir. Bu yaklaşım, diyalojik ve işbirlikçi öğrenme ortamları oluşturarak öğrencileri araştırma ve sorgulamaya teşvik etmekte; onların birbirlerinin görüşlerini sorgulamalarını, kanıtlar sunmalarını ve birlikte öğrenmelerini desteklemektedir. Bu yönüyle P4C, eleştirel ve yansıtıcı düşünme becerilerinin geliştirilmesinde etkili pedagojik yaklaşımlardan biri olarak öne çıkmaktadır. Tarih dersi programı da tarihî içeriğin araştırma, inceleme ve sorgulamanın merkezde yer aldığı öğretme ve öğrenme ortamlarında ele alınmasını esas almakta; öğrencilerin bu içeriği anlamlandırarak ve üst düzey düşünme süreçlerini kullanarak öğrenmelerini hedeflemektedir. Bu anlayış, tarih öğretiminde bilginin pasif biçimde aktarılmasına dayalı geleneksel ve öğretmen merkezli yaklaşımlar yerine, öğrencinin araştıran, sorgulayan, bilginin kaynağına ulaşmaya çalışan ve bilgiyi aktif biçimde yapılandıran bir öğrenen olarak sürece dâhil edilmesini amaçlamaktadır. Bu bağlamda tarih öğretimi, yalnızca tarihî bilgilerin aktarımıyla sınırlı kalmamakta; öğrencilerin analiz etme, değerlendirme, yorumlama ve eleştirel düşünme becerilerini geliştiren bir öğrenme alanı olarak yapılandırılmaktadır. Bu çalışma, tarih öğretiminde P4C yaklaşımının kullanılmasının öğrencilerin eleştirel düşünme, sebep–sonuç ilişkisi kurma ve tarihsel bilgiyi anlamlandırma becerileri üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
With the development of critical and inquiry-based thinking skills, students' abilities to explain events and problem situations within a cause–effect framework, to relate learning content to their own life experiences, and to recognize different perspectives and approaches increase significantly. This process also enhances students' capacity to question the information presented to them and to evaluate the reliability of sources. One of the effective approaches for fostering critical thinking, research, and inquiry skills is the Philosophy for Children (P4C) approach, developed by Matthew Lipman in the early 1970s and currently implemented in various subject areas in many countries.The primary aim of P4C is to improve students' thinking, reasoning, and justification skills through philosophical discussions conducted in classroom settings. By creating dialogical and collaborative learning environments, P4C encourages students to engage in inquiry, to question one another's ideas, to provide reasons and evidence, and to learn collectively. In this respect, P4C stands out as an effective pedagogical approach for the development of critical and reflective thinking skills.Similarly, history curricula emphasize teaching and learning environments in which historical content is addressed through research, analysis, and inquiry, aiming to enable students to construct meaning and employ higher-order thinking processes. This approach seeks to move beyond traditional, teacher-centered, and rote-based instruction toward learning environments in which students actively participate as inquirers who question information, examine sources, and construct knowledge meaningfully. Accordingly, history education is not limited to the transmission of historical facts but is structured as a field that fosters students' abilities to analyze, evaluate, interpret, and think critically.This study aims to examine the effects of using the P4C approach in history education on students' critical thinking skills, their ability to establish cause–effect relationships, and their capacity to make sense of historical knowledge.
Benzer Tezler
- Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ortaöğretim tarih dersi öğretim programı'na göre hazırlanmış 9. sınıf tarih ders kitabı'nda yer alan Orta Çağ Medeniyetleri ünitesi'nin incelenmesi
Review of the Medieval Civilizations unit included in the 9th grade history textbook prepared according to the Turkish Century Education Model secondary education history course teaching program
HATİCE YEŞİLBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
TarihGazi ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KORAY TOPTAŞ
- Türkiye ve Mısır'da tarih eğitim ve öğretimi karşılaştırmalı bir yaklaşım
A comparative approach to the education and training of history in Turkey and Egypt
WALİD SALAMA
Doktora
Türkçe
2019
TarihGazi ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜRAY KIRPIK
- Eğitim öğretim sistemimizin otorite ve sorumluluk açısından değerlendirilmesi (ilk ve orta dereceli okullarda)
Başlık çevirisi yok
AHMET YAYLA
- Bosna Hersek´te ortaöğretim düzeyinde coğrafya eğitimi
Secondary education level geography in the Bosnia and Herzegovina
ADEM ÖZDER
- Çanakkale'de eğitim ve eğitim kurumları
Education and training institutions in Çanakkale
NURHAN ACAR AZKIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Eğitim ve ÖğretimÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiOrtaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ŞERİF KORKMAZ