Öfke ile ilgili hadislerin tespit ve tahlili
Identification and analysis of hadiths related to anger
- Tez No: 991888
- Danışmanlar: PROF. DR. HARUN REŞİT DEMİREL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Hadis, Öfke, Rivayet, Sünnet, Hadith, Anger, Narration, Sunnah
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hadis Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırma, beşerî münasebetlerde günlük yaşamın çeşitli olayları karşısında ortaya çıkan duygusal tepkilerden biri olan öfke hâlinin, hadis perspektifinden ele alınmasını konu edinmektedir. Modernleşen hayat tarzları ve teknolojik gelişmelerin beraberinde getirdiği toplumsal dönüşümler, beşerî ilişkileri doğrudan etkilemekte; bu durum, hayatın tüm yönlerini kuşatan nebevî sünnetin rehberliğine olan ihtiyacı daha da artırmaktadır. Bu çerçevede, Hz. Peygamber'in öfke denetimine dair yaklaşım ve tavırları tespit edilerek, söz konusu uygulamaların pratik hayata yansımaları örnek rivayetler eşliğinde açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışma bir giriş ve üç ana bölümden müteşekkildir. Giriş kısmında, çalışmanın konusu, amacı, önemi, kullanılan yöntem ve kaynak değerlendirmesi hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde ise, hadis literatüründe yer alan öfke kavramı ile bu kavramla ilişkili ve anlamca yakın diğer terimler üzerinde durulmuştur. Daha sonra öfke duygusunun kaynağı, fıtrat öfke ilişkisi, öfkenin niteliği ve kısımları kavramlar üzerinden ele alınmıştır. İkinci bölümde Hz. Peygamber'in hayatında öfke olgusu bağlamında Hz. Peygamber'in öğretisi, örnekliği ve rehberlik yönü ele alınmış; onun nebevî misyonu ile beşerî yönü arasındaki denge gözetilerek konu detaylandırılmıştır. Hz. Peygamberi öfkelendiren sebepler başlığı adı altında araştırma konumuzun önemli bir yerini teşkil eden Hz. Peygamber'in öfkelenme sebepleri, öfkelendiği durumlar üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde ise, Hz. Peygamber'in öfke denetiminde özgünlüğü ele alınmıştır. Bu çerçevede, ilgili hadisler ve siyer kaynaklarında yer alan izahlı örnekler üzerinden değerlendirmeler yapılmış, Hz. Peygamber'in öfke karşısındaki tutum ve davranışları derinlemesine analiz edilmiştir. Ayrıca ilgili rivayetlerin senet ve metin yönünden sıhhatinin incelenmesi de araştırma konusu içerisindedir. Daha sonra öfke denetiminde hadislerde önerilen teorik ve pratik yaklaşımlar örnekler üzerinden anlatılmıştır. Rivayetlerde geçen yöntemlerin bugüne uygulanabilirliği konusuna da vurgu yapılmıştır. Ayrıca klasik ahlâk kitapları ve modern psikoloji kaynakları da değerlendirmeye dahil edilmiştir. Netice olarak insanlar için en güzel örnek olduğu beyan edilen Allah Resûlü öfke ve öfke denetimi konusunda vahye göre hareket etmiştir. Buna ilaveten öfke denetiminde ümmetine de yaşayan aktif bir sünnet bırakmıştır. O'nun bu husustaki dinamik yaklaşımları kıyamete kadar varlığını sürdürecektir.
Özet (Çeviri)
This research examines the state of anger—an emotional reaction that emerges in human relationships in response to various events of daily life—from the perspective of hadith. The social transformations brought about by modern lifestyles and technological developments directly affect interpersonal relations; consequently, the need for the guidance of the Prophetic Sunnah, which encompasses all aspects of life, has increased even further. Within this framework, the Prophet Muhammad's approach and attitude toward anger management are identified, and the practical reflections of these teachings are explained with examples from relevant narrations. The study consists of an introduction and three main chapters. The introduction provides information about the subject, purpose, significance, methodology, and source evaluation of the research. The first chapter focuses on the concept of anger found in the hadith literature, as well as other terms related or similar in meaning. It also discusses the source of the feeling of anger, the relationship between human nature and anger, and the characteristics and categories of anger through conceptual analysis. The second chapter explores the Prophet Muhammad's teachings, example, and guidance regarding anger in the context of his life. The balance between his prophetic mission and his human aspect is maintained while detailing the subject. Under the heading“Reasons that Angered the Prophet,”the causes of the Prophet's anger—an important part of the research topic—are addressed along with the situations in which he became angry. The third chapter examines the distinctiveness of the Prophet Muhammad in anger management. In this context, evaluations are made using explanatory examples found in relevant hadiths and sīrah sources, and the Prophet's attitudes and behaviors in the face of anger are analyzed in depth. The study also includes an examination of the authenticity of the related narrations in terms of their chains of transmission and textual integrity. The theoretical and practical approaches recommended in the hadiths regarding anger management are then explained through examples. The applicability of the methods mentioned in the narrations to contemporary life is also emphasized. Additionally, classical moral texts and modern psychology sources are included in the evaluation. In conclusion, the Messenger of Allah—described as the best example for humanity— acted in accordance with revelation concerning anger and anger management. Moreover, he left his ummah with a living and active Sunnah in this regard. His dynamic approaches to this matter will continue to exist until the end of time.
Benzer Tezler
- Kur'an'da Hz. İbrahim kıssasında bulunan temel duygular ve bunların yönetimi
The basic emotions in The Quran in the base of İbrahim and their control of them
ADEM YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Dinİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT KAYA
- İkna edici iletişimde duygu ve mantık kullanımı (örnek olay) siyasal parti liderlerinin 22 Ekim 1983 günü radyo televizyon açık oturumunda yaptıkları konuşmalar
Başlık çevirisi yok
BAKİ CAN
Doktora
Türkçe
1991
Halkla İlişkilerİstanbul ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET NİYAZİ ÖKTEM
- Kadının özel hallerinde ibadeti
Worship of woman in her special times
SÜMEYYE TURAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
DinSakarya ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FARUK BEŞER
- Kronik hastalığı olan ergenlerde sürekli öfke ve öfke ifade tarzı ve bunun ile ilgili faktörlerin belirlenmesi
Trait anger and anger expression style in adolescents with chronic disease and determination of related factors
HAYRİYE UĞUR ÖZÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikolojiUfuk ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZELİHA GÜLDEN BİLAL