Mark Rothko'nun geç dönem resimlerinde renk kullanımı
The use of color in Mark Rothko's late paintings
- Tez No: 991895
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YUDUM AKKUŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Resim Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
20. yüzyılın ilk yarısında Avrupa'da yaşanan savaşlar, ideolojik baskılar ve ekonomik krizler modern sanatın düşünsel ve kurumsal zeminini zayıflatırken, Amerika Birleşik Devletleri'nde gelişen kültür politikaları sanat üretiminin devamlılığını mümkün kıldı. Bu karşıt koşullar, modern sanatın merkezinin Avrupa'dan Amerika'ya taşınmasına zemin hazırladı. Paris'ten New York'a yönelen sanatçı ve entelektüel göçü, Amerika'da oluşturulan kurumsal yapılar ve kamusal destek programlarıyla karşılık buldu. Özellikle Federal Sanat Projesi'nin sağladığı üretim ve istihdam ortamı, sanatçıların deneysel, büyük ölçekli ve renk temelli arayışlara yönelmesini kolaylaştırdı. Bu bağlamda Soyut Dışavurumculuk, yalnızca biçimsel bir yenilik değil, modern bireyin içsel gerilimlerini ve varoluşsal sorgulamalarını resim diliyle ifade eden bir tutum olarak ortaya çıktı. Bu çalışmada, Mark Rothko'nun 1948 sonrası üretimleri, dönemin düşünsel iklimiyle (mitoloji, Jungcu psikoloji ve trajedi düşüncesi bağlamında) kurduğu ilişki üzerinden ele alınmaktadır. Sanatçının bu süreçte renk alanlarına yönelmesi, yalnızca biçimsel bir tercih değil, üretim pratiğini derinleştiren düşünsel bir dönüşümün sonucu olarak değerlendirilir. Rothko'nun eserlerinde renk, temsilin yerini alan bağımsız bir ifade alanı olarak okunur. Bu bağlamda renk, sanatçının resminde biçimi tanımlayan bir unsur olmaktan çıkarak izleyiciyle kurulan deneyimin temel taşıyıcısı haline gelir; psikolojik, varoluşsal ve düşünsel yoğunluk bu alan üzerinden inşa edilir. Renk, Rothko için anlatıyı destekleyen bir araç değil, bizzat anlatının kendisidir. Sanatçının geç dönem üretimleri; rengin üstlendiği estetik, ruhsal ve düşünsel işlevi doğrudan deneyimlenebilir bir düzleme taşımıştır.
Özet (Çeviri)
The wars, ideological pressures, and economic crises experienced in Europe during the first half of the 20th century weakened the intellectual and institutional foundations of modern art, while the developing cultural policies in the United States made the continuity of art production possible. These contrasting conditions paved the way for the shift of the center of modern art from Europe to America. The migration of artists and intellectuals from Paris to New York was met with institutional structures and public support programs created in America. In particular, the production and employment environment provided by the Federal Project for the Arts facilitated artists' exploration of experimental, large-scale, and color-based approaches. In this context, Abstract Expressionism emerged not only as a formal innovation but also as an attitude that expressed the inner tensions and existential questions of the modern individual through the language of painting. This study examines, Mark Rothko's post-1948 works through the lens of their relationship with the intellectual climate of the period (in the context of mythology, Jungian psychology, and the concept of tragedy). The artist's focus on color fields during this process is considered not merely a formal choice, but the result of an intellectual transformation that deepens his production practice. In Rothko's works, color is read as an independent field of expression that replaces representation. In this context, color ceases to be an element defining form in the artist's painting and becomes the fundamental carrier of the experience established with the viewer; psychological, existential, and intellectual intensity is built through this field. For Rothko, color is not a tool supporting the narrative, but the narrative itself. The artist's later works have brought the aesthetic, spiritual, and intellectual function undertaken by color to a directly experiential level.
Benzer Tezler
- Mark Rothko'nun 1940 sonrası dünya sanatına etkisi
Mark Rothko's influence on world art after 1940
METEHAN ÖZGÖR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Güzel SanatlarAtatürk ÜniversitesiHeykel Ana Sanat Dalı
PROF. DR. MUHAMMET EMİN KAYSERİLİ
- Rastlantısallık ve belirsizlik kavramlarının Mark Rothko eserlerindeki yeri
The place of the concepts of randomness and uncertainty in Mark Rothko's works
DİLAN AYDINLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Güzel SanatlarHitit ÜniversitesiBileşik Sanatlar Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. MUTEBER BURUNSUZ
- Soyut dışavurumcu sanat hareketi bağlamında Mark Rothko ve sanatı
Başlık çevirisi yok
SEVGİ NARMAN ÇAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Güzel SanatlarDokuz Eylül ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
Y.DOÇ. RAMAZAN BAYRAKOĞLU
- Soyut dışavurumcu sanatta Mark Rothko ve Barnett Newman'ın renk alanı yaklaşımlarının karşılaştırılması
The comparison of color field approaches of Mark Rothko and Barnett Newman in abstract expressive art
TUBA MALKONDU
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Güzel SanatlarGiresun ÜniversitesiResim ve Baskı Sanatları Ana Sanat Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLCAN BAŞAR
- Mystical Inspirations of Abstract Expressionist Painting
Soyut dışavurumcu resimde mistik esinlenmeler
ŞEVKET CEM ONAT
Doktora
İngilizce
2018
Güzel SanatlarYeditepe ÜniversitesiPlastik Sanatlar ve Resim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ZAHİT BÜYÜKİŞLİYEN