Taban yalıtımlı betonarme binalarda hedef periyot ve sönüm oranlarının davranışa etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of target period and damping ratios on the behavior of base-isolated reinforced concrete buildings
- Tez No: 991965
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA ŞULE GARİP
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İnşaat Mühendisliği, Civil Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karabük Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, ankastre mesnetli betonarme bina modelleri ile taban yalıtımlı (izolatörlü) betonarme bina modellerinin dinamik davranışları incelenmiştir. Binalar, ZA ve ZC olmak üzere iki zemin sınıfı kullanılarak tasarlanmıştır. İki farklı ankastre mesnetli bina modeli oluşturuldu. İlk ankastre mesnetli bina modelinde parametre olarak TBDY 2018 kriterlerine uygun R ve D değerleri sırasıyla 8 ve 3, diğer bina modelinde ise taban yalıtımlı sistemlerle kıyaslama yapabilmek için R ve D değerleri 1.5 alınmıştır. Taban yalıtımlı bina modellerinde farklı parametreler dikkate alınmıştır. Tüm bina modelleri 5 ve 10 katlı olarak tasarlanmış ve bina kat sayısının, hedef periyodun, sönüm oranının ankastre mesnetli ve izolatörlü olma durumlarında davranışa etkileri incelenmiştir. İzolatörlü 5 katlı bina modellerinde hedef periyotlar 1, 1.5 ve 2, 10 katlı modellerde ise 2, 3 ve 4 olarak dikkate alınmıştır. Kat sayısının artması, periyot değerlerinde artışa neden olacağından farklı hedef periyot değerleri incelenmiştir. Tüm izolatörlü bina modellerinde %10, %15 ve %20 olmak üzere 3 farklı sönüm oranı kullanılmıştır. İzolatör sisteminde kullanılan farklı sönüm oranlarının bina davranışına etkileri belirlenmiştir. Tüm bu parametreler dikkate alındığında 8 adet ankastre mesnetli bina modeli ve 24 adet izolatörlü bina modeli olmak üzere toplamda 32 adet bina modeli tasarlanmış ve mod birleştirme yöntemi ile dinamik analizleri PROTASTRUCTURE bilgisayar paket program ile gerçekleştirilmiştir. Analizler sonucunda elde edilen göreli kat öteleme değerleri, mod şekilleri, taban kesme kuvvetleri, katlara etkiyen deprem kuvvetleri şekiller ve çizelgeler halinde sunularak değerlendirilmiştir. Genel olarak bakıldığında izolatörlü sistemlerde deprem etkisi ankastre mesnetli binalar ile kıyaslandığında, yatay yer değiştirmeler büyük ölçüde izolatör katmanında toplanmış ve üst yapıdaki göreli kat ötelemeleri belirgin biçimde sınırlanmıştır. İzolatör karakteristik parametrelerinden olan hedef periyot ve sönüm oranı incelendiğinde, hedef periyot değerlerinin artması ile bina daha fazla yer değiştirme yapmakta ancak sönüm oranının artması ile bina daha kontrollü hale geldiğinden daha az yer değiştirme yapmaktadır. Bu durum hedef periyot değerinin üst yapı davranışını etkileyen ana parametrelerden olduğunu, sönüm oranının ise hedef periyottan kaynaklanan bu davranışı kontrol etmeye yarayan tamamlayıcı parametrelerden olduğunu göstermiştir.
Özet (Çeviri)
This study investigates the dynamic behavior of fixed-support reinforced concrete building models and base-isolated (insulated) reinforced concrete building models. The buildings were designed using two soil classes: ZA and ZC. Two different fixed-support building models were created. In the first fixed-support building model, R and D values were taken as 8 and 3, respectively, in accordance with the TBDY 2018 criteria, while in the other building model, R and D values were taken as 1.5 to allow comparison with base-isolated systems. Different parameters were considered in the base-isolated building models. All building models were designed as 5 and 10-story structures, and the effects of the number of stories, target period, and damping ratio on the behavior were investigated in fixed-support and isolator configurations. In the isolator-equipped 5-story building models, target periods were considered as 1, 1.5, and 2, while in the 10-story models, they were considered as 2, 3, and 4. Since increasing the number of stories leads to an increase in period values, different target period values were examined. Three different damping ratios of 10%, 15%, and 20% were used in all isolated building models. The effects of different damping ratios used in the isolator system on building behavior were determined. Considering all these parameters, a total of 32 building models were designed, including 8 fixed-beam building models and 24 isolator building models, and dynamic analyses were performed using the mode combination method with the PROTASTRUCTURE computer package program. The relative story displacement values, mode shapes, base shear forces, and seismic forces acting on the stories obtained from the analyses were presented and evaluated in figures and tables. Generally, when compared to fixed-beam buildings, isolator systems significantly concentrate horizontal displacements in the isolator layer and limit relative story displacements in the superstructure. When examining the target period and damping ratio, which are characteristic parameters of the isolator, it is observed that as the target period values increase, the building undergoes greater displacement, but as the damping ratio increases, the building becomes more controlled and undergoes less displacement. This shows that the target period value is one of the main parameters affecting the behavior of the superstructure, while the damping ratio is a complementary parameter that helps control this behavior caused by the target period.
Benzer Tezler
- Resilient design of CLT buildings against fire and earthquake
Çok katlı CLT binaların yangın ve depreme karşı direnç esaslı tasarımı
ÖMER ASIM ŞİŞMAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Deprem Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER TUĞRUL TURAN
PROF. DR. ARIO CECCOTTI
- The effect of horizontal irregularities and base isolation configuration on seismic response of rc buildings
Yatay düzensizliklerin ve izolatör konfigürasyonunun taban yalıtımlı betonarme binaların deprem davranışına etkisi
EYLEM BİLGE YAZICIOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Deprem MühendisliğiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiDeprem Çalışmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALP CANER
PROF. DR. MURAT DİCLELİ
- Sismik yalıtımlı yapılarda patlama etkilerinin incelenmesi
Investigation of blast effects in seismic isolated buildings
ELİF TOPLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
İnşaat MühendisliğiSakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ OSMAN KIRTEL
- Çapraz yay gruplarını kullanan sismik yalıtım sistemi etkinliğinin uygulamada yaygın olarak kullanılan diğer sistemler ile karşılaştırılması
Comparison the effectiveness of seismic isolation system made of spring tube braces with the systems commonly used in practice
MUHAMMED ŞÜKRÜ YAVAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiDeprem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERCAN YÜKSEL
- Yerel zemin koşullarının sismik izolasyonlu binaların performansına etkisi
Effects of local soil conditions on the performance of seismically isolated buildings
ADEM TEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşaİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA ÖNCÜ DAVAS
DR. SİNAN SARĞIN