Resim yapıtının oluşumunda travmatik deneyim faktörü
The traumatic experience in the formation of the painting
- Tez No: 992086
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLİZ BAYDEMİR KATKAR, DOÇ. DR. ZEYNEP MAÇKALI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Psikoloji, Fine Arts, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Görsel sanatlar eğitimi, Güzel sanatlar, Modern sanat akımları, Psikolojik travma, Sanat psikolojisi, İnsan psikolojisi, Visual arts education, Fine arts, Modern art movements, Psychological trauma, Art psychology, Human psychology
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Resim Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, bireysel travmaların sanat üretimi üzerindeki etkilerini psikolojik, estetik ve tarihsel düzlemde çok katmanlı biçimde incelemektedir. Sanatın yalnızca estetik kaygılarla değil, aynı zamanda sanatçının içsel dünyasını, ruhsal kırılmalarını ve bastırılmış duygularını ifade edebildiği bir alan olduğu savından yola çıkılmıştır. Yaratım süreci bireyin yaşantılarına, bilinçdışı dünyasına ve travmatik deneyimlerine doğrudan bağlı olarak şekillenebilmektedir. Bu bağlamda sanat, hem bir dışavurum biçimi hem de ruhsal bir iyileşme aracı olarak değerlendirilmektedir. Tezin ilk bölümünde sanatın tanımı, tarihsel gelişimi ve farklı sanat kuramları ele alınmış; Platon, Aristoteles, Freud, Jung, Lukacs ve Rollo May gibi düşünürlerin görüşleri ışığında sanatın anlamı sorgulanmıştır. Sanatın psikolojik yönü, özellikle Freud'un süblimasyon (yüceltme) kuramı ve Jung'un kolektif bilinçdışı kavramı çerçevesinde değerlendirilmiştir. Sanatın, bilinçdışında bastırılmış duyguların ve dürtülerin sembolik yollarla dışavurumuna olanak tanıdığı ve bu yönüyle bireyin travmatik yaşantılarını dönüştürebileceği savunulmuştur. İkinci bölümde travma kavramı psikoloji temelli olarak tanımlanmış; bireysel ve toplumsal düzeyde yarattığı etkiler tartışılmıştır. Travmanın yalnızca acı verici bir deneyim olarak kalmadığı, aynı zamanda yaratıcı süreci besleyen, hatta tetikleyen bir unsur haline gelebildiği vurgulanmıştır. Bu kapsamda, sanatın travma karşısındaki işlevi hem dışavurumcu hem de terapötik yönleriyle ele alınmıştır. Üçüncü bölümde, sanatçı psikolojisi; akımlar ve sanatçılar bağlamında ele alınmıştır. Francisco Goya, Vincent van Gogh ve Edvard Munch'un yaşam öyküleri ve sanatsal üretimleri spesifik olarak travma bağlamında analiz edilmiştir. Goya'nın savaş, hastalık ve delilikle örülü karanlık vizyonları; Van Gogh'un ruhsal çöküntü ve yalnızlıkla biçimlenen renk dünyası; Munch'un ölüm, kaygı ve yabancılaşma temalı eserleri, travmanın estetik biçime dönüşüm sürecini ortaya koymaktadır. Bu sanatçılar hem bireysel acılarını sanatsal üretimle dönüştürmüş, hem de kendi dönemlerinin ötesine geçerek evrensel bir dil yaratmışlardır. Son bölümde ise kendi uygulama çalışmalarım yer almakta; travmatik duyguların biçimsel olarak sanat eserine nasıl yansıdığı incelenmektedir. Figür, renk, kompozisyon ve mekan unsurları üzerinden yapılan çözümlemelerle, kişisel deneyimin sanatsal dile nasıl aktarıldığı gösterilmiştir. Böylece hem bireysel hem evrensel düzeyde sanatın dönüştürücü ve iyileştirici gücü somut örneklerle ortaya konmuştur. Bu tez, sanat ile psikoloji arasında kurulan köprüyü özellikle travma kavramı etrafında şekillendirerek, sanatın içsel dünyayı dönüştürme kapasitesini kuramsal ve uygulamalı olarak sorgulamaktadır. Sanatçının bastırdığı duygularını sanat yoluyla ifade etmesi, hem bireysel bir çözümleme süreci hem de izleyici açısından empatik bir etkileşim alanı yaratmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis offers a comprehensive examination of the impact of individual trauma on artistic creation within psychological, aesthetic, and historical contexts. It argues that art is not merely an aesthetic act but also a profound expression of the artist's inner world, emotional breakdowns, and repressed experiences. The creative process is shaped by personal history, unconscious dynamics, and traumatic events, positioning art as both a medium of expression and a tool for psychological healing. The first chapter discusses the concept and history of art, incorporating various theoretical approaches. Through the perspectives of thinkers such as Plato, Aristotle, Freud, Jung, Lukács, and Rollo May, the psychological dimension of artistic creation is explored. Freud's theory of sublimation and Jung's concept of the collective unconscious are central in understanding how repressed emotions and traumatic experiences find symbolic expression through art. The second chapter focuses on defining trauma from a psychological standpoint, considering both individual and collective dimensions. Trauma is presented not only as a source of pain but also as a catalyst for creative expression. Art's function in processing trauma is analyzed in both expressive and therapeutic terms, emphasizing its ability to transform internal suffering into external form. The third chapter provides an in-depth analysis of the lives and works of Francisco Goya, Vincent van Gogh, and Edvard Munch in the context of their personal traumas. Goya's haunting visions shaped by war, illness, and madness; van Gogh's expressive use of color born out of loneliness and mental turmoil; and Munch's explorations of anxiety, death, and alienation—all demonstrate the transformation of trauma into aesthetic language. These artists transcended their time periods by creating a universally resonant visual language rooted in personal suffering. In the final chapter, the author's own artistic works are examined to demonstrate how trauma can be visually represented through form, color, composition, and spatial arrangement. The analysis illustrates how personal experiences are translated into artistic language, and how art serves as a therapeutic and meaning-making process. Ultimately, the thesis constructs a bridge between art and psychology through the lens of trauma, investigating the capacity of artistic expression to transform and heal. The artist's use of creative production as a form of self-analysis also opens a space for empathetic engagement with the viewer, highlighting art's dual function as both personal remedy and collective communication.
Benzer Tezler
- Resim yapıtında“anı”olgusu üzerine araştırma ve uygulamalar
Researches and applications on the phenomenon of“memory”in the work of painting art
GÜLİZ BAYDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Güzel SanatlarÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. CANAN ATALAY AKTUĞ
- 20. yüzyılda Amerika'da baskı resimde toplumsal eğilimler
Social trends in printmaking in America in the 20th century
SEDA NUR YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Güzel SanatlarTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
PROF. MELİHAT TÜZÜN
- Koltuk-sandalye imgesi üzerine görsel çözümlemeler
Visual analyses on the seat-chair image
GÜL IŞIKLAR TOPRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Güzel SanatlarHacettepe ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
DOÇ. SERAP EMMUNGİL KARAMANOĞLU
- Estetik bağlamında resim sanatının alımlanmasında özgürlüğün biçimleri
The types of freedom in the apperception of pictorial art regarding aesthetics
YILDIRIM ONUR ERDİREN