Yükselmiş kan basıncı tespit edilen kişilerde beslenme ve hipertansiyon hakkında bilgi düzeylerinin kardiyovasküler risk ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between nutrition and hypertension knowledge levels and cardiovascular risk in individuals with elevated blood pressure
- Tez No: 992102
- Danışmanlar: PROF. DR. OKCAN BASAT, DOÇ. DR. SİBEL TUNÇ KARAMAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Beslenme bilgi düzeyi, Hipertansiyon, Kardiyovasküler risk, SCORE2, Yükselmiş Kan Basıncı, Nutrition knowledge level, Hypertension, Cardiovascular risk, SCORE2, Elevated Blood Pressure
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada, yükselmiş kan basıncı (KB) saptanan bireylerde beslenme bilgi düzeyi ile hipertansiyondan (HT) korunmaya yönelik bilgi ve tutumların, 10 yıllık kardiyovasküler hastalık (KVH) riski ile ilişkisinin incelenmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma; tanımlayıcı ve ilişki arayıcı nitelikte olup, Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne 15.04.2025–01.08.2025 tarihleri arasında başvuran ve çalışmaya dahil etme kriterlerini karşılayan gönüllüler ile gerçekleştirildi. Verileri elde etmede tarafımızca hazırlanan bir Tanıtıcı Bilgi Formu'nun yanısıra Beslenme Bilgi Ölçeği (BBÖ) ve Hipertansiyondan Korunma Tutumları Ölçeği (HKTÖ) kullanıldı. Katılımcıların 10 yıllık KVH riski Systematic Coronary Risk Estimation 2 (SCORE2) kullanılarak hesaplandı. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 90 katılımcının yaş ortalaması 49,19±7,63 yıl olup (min:40-max:69), %53,3'ü (n=48) kadın idi. SCORE2'ye göre katılımcıların %46,7'si (n=42) düşük–orta, %43,3'ü (n=39) yüksek ve %10,0'ı (n=9) çok yüksek KVH risk grubunda idi. HKTÖ toplam puanı ortalama 116,30±10,59 (min:90-max:130) iken, BBÖ toplam puanı 93,96±10,65 (min:66-max:120) idi. Beslenme bilgi düzeyi katılımcıların %40,0'ının (n=36) yüksek ve %24,4'ünün (n=22) çok yüksek düzeydeydi. BBÖ toplam puanı ile HKTÖ toplam puanı arasında pozitif yönlü korelasyon saptandı (r:0,267; p:0,011). SCORE2 risk grupları arasında BBÖ puanları anlamlı farklılık gösterdi (p=0,019); düşük–orta risk grubunun puanları çok yüksek risk grubundan daha yüksekti (p=0,036). BBÖ toplam puanı ile sol kol KB ölçümleri arasında ters yönlü korelasyon saptandı (sistolik için r:-0,209; p:0,048; diyastolik için r:-0,265; p:0,012). Erkeklerde, çalışmayanlarda, aktif sigara içenlerde ve alkol kullananlarda yüksek/çok yüksek SCORE2'ye göre yüksek risk grubunda olma oranları anlamlı olarak daha yüksekti (tümü için p<0,05). Sonuç: Bu çalışmada, yükselmiş KB evresindeki bireylerde beslenme bilgi düzeyinin artmasının, HT'den korunmaya yönelik daha olumlu tutumlarla ilişkili olduğu ve daha düşük kardiyovasküler risk profili ile seyredebileceği gösterilmiştir. Çok yüksek kardiyovasküler risk grubunda beslenme bilgi düzeyinin belirgin biçimde düşük bulunması, bu grupta yapılandırılmış beslenme ve yaşam tarzı eğitimlerinin birinci basamakta önceliklendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, yükselmiş KB saptanan bireylerde SCORE2 ile kardiyovasküler risk değerlendirmesinin yapılmasının, beslenme bilgi ve tutumlarının birlikte ele alınmasının ve erken dönemde hedefe yönelik yaşam tarzı müdahalelerinin planlanmasının önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: In this study, we aimed to investigate the association of nutrition knowledge and knowledge and attitudes towards hypertension prevention with 10-year cardiovascular disease (CVD) risk among individuals with elevated blood pressure (BP) Materials and Methods: This descriptive and correlational study was conducted with volunteers who presented to the Gaziosmanpaşa Training and Research Hospital Family Medicine Outpatient Clinic between 15.04.2025 and 01.08.2025 and met the inclusion criteria. Data were collected using an Introductory Information Form developed by the researchers, the Nutrition Knowledge Scale (NKS), and the Hypertension Prevention Attitudes Scale (HPAS). The participants'10-year cardiovascular disease (CVD) risk was calculated using the Systematic Coronary Risk Estimation 2 (SCORE2). Results: The mean age of the 90 participants included in the study was 49.19±7.63 years (range: 40–69), and 53.3% (n=48) were female. According to SCORE2, 46.7% (n=42) of the participants were in the low–moderate, 43.3% (n=39) in the high, and 10.0% (n=9) in the very high cardiovascular disease (CVD) risk category. The mean total Hypertension Prevention Attitudes Scale (HPAS) score was 116.30±10.59 (range: 90–130), whereas the mean total Nutrition Knowledge Scale (NKS) score was 93.96±10.65 (range: 66–120). Nutrition knowledge levels were high in 40.0% (n=36) of participants and very high in 24.4% (n=22). A positive correlation was observed between total NKS and HPAS scores (r=0.267, p=0.011). NKS scores differed significantly across SCORE2 risk categories (p=0.019); scores in the low–moderate risk group were higher than those in the very high risk group (p=0.036). Total NKS scores were inversely correlated with left-arm blood pressure measurements (systolic: r=−0.209, p=0.048; diastolic: r=−0.265, p=0.012). Male participants, those who were unemployed, current smokers, and alcohol users were significantly more likely to be in the high/very high SCORE2 risk category (all p<0.05). Conclusion: In this study, it was demonstrated that, among individuals in the elevated blood pressure (BP) stage, higher nutrition knowledge is associated with more positive attitudes towards hypertension (HT) prevention and may be accompanied by a more favorable cardiovascular risk profile. The markedly lower nutrition knowledge observed in the very high cardiovascular risk group indicates that structured nutrition and lifestyle education should be prioritized in primary care for these individuals. Overall, the findings underscore the importance of assessing cardiovascular risk using SCORE2 in individuals with elevated BP, jointly considering their nutrition knowledge and prevention-related attitudes, and planning targeted lifestyle interventions at an early stage.
Benzer Tezler
- Hafif şişman ve obez kadınlarda kronotipin yeme davranışı, akdeniz diyetine uyum ve adipoz doku disfonksiyonuna etkisi
The effect of chronotype on eating behavior, compliance with the mediterranean diet and adipose tissue dysfunction in overweight and obese women
BETÜL TÜYSÜZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikNecmettin Erbakan ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA KÜBRA SAYIN
- Makine öğrenmesi ile hipertansiyon olma riskinin öngörülmesi
Predicting the risk of hypertension with machine learning
GAMZE KESER ÜNSAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSüleyman Demirel ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKÇE İŞCAN
- Prone ve supine pozisyonlarda yapılan kraniotomilerde arteriyel ve end- tidal karbondioksit basıncı değişikliklerinin karşılaştırılması
End-tidal and arterial carbondioksid pressure value changes at craniotomy operations comparing supine and prone positions
ZEYNEP ARAS
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2010
Anestezi ve ReanimasyonTrakya ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. IŞIL GÜNDAY
- Hipertansif kriz nedeniyle acil servis başvurularının epidemiyolojik ve klinik özellikleri: Tek merkezli prospektif çalışma
Epidemiological and clinical characteristics of emergency department admissions due to hypertensive crisis: A single center prospective study
YALÇIN GÜZELEL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Acil TıpSağlık BakanlığıAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜRKAN ALTUNTAŞ
- Güncel hayatta yapılan egzersizin karaciğer fonksiyonlarına etkisi
Başlık çevirisi yok
GÜLFÜGAN KUZU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
GastroenterolojiErciyes Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞEBNEM GÜRSOY