Geri Dön

Ailesinde diyabet olan kişilerin diyabet ve kardiyovasküler risklerinin beslenme okuryazarlığı ile ilişkisinin araştırılması

Investigation of the relationship between nutritional literacy and diabetes and cardiovascular risks in individuals with a family history of diabetes

PDF İndir

  1. Tez No: 992101
  2. Yazar: AYŞE ÇELİK
  3. Danışmanlar: PROF. DR. OKCAN BASAT, DR. ABDULLAH OZAN POLAT
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Algılanan Gıda Okuryazarlığı, Finlandiya Tip2 Risk Değerlendirme, SCORE-2, Diabetes Mellitus, Kardiyovaskuler Hastalık, Self-Perceived Food Literacy, Finnish Type 2 Risk Assessment, SCORE-2, Diabetes Mellitus, Cardiovascular Disease
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu çalışmanın amacı; ailesinde diyabet olan kişilerin diyabet ve kardiyovasküler hastalık risklerinin gıda okuryazarlığı ile ilişkisinin araştırılmasıdır. Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı nitelikteki araştırma, 01.12.2024-01.03.2025 tarihleri arasında Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne başvuran, 40 yaş ve üzeri ve çalışmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan 115 katılımcı ile yürütüldü. Veriler Tanıtıcı Bilgi Formu (kolesterol paneli, açlık glukozu, HbA1c), Algılanan Gıda Okuryazarlığı Ölçeği (AGOÖ), SCORE-2 ve FINDRISC ölçeği kullanılarak toplandı. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 48,46±6,35 yıl olup %70,4'ü kadındır. Kadınların AGOÖ-toplam puanı erkeklerden anlamlı düzeyde yüksektir (p<0,001). FINDRISC -toplam puanı kronik hastalığı olanlarda ve genel sağlık durumunu“kötü”olarak değerlendirenlerde daha yüksektir (p=0,002; p=0,022). SCORE-2 risk düzeyi arttıkça AGOÖ puanlarının azaldığı belirlenmiş; düşük–orta risk grubunun AGOÖ ortalamaları yüksek risk grubundan daha yüksek bulunmuştur (p=0,026). FINDRISC risk grubu yükseldikçe AGOÖ puanlarında genel bir düşüş eğilimi görülmüştür (p=0,047). FINDRISC -toplam ile glukoz ve HbA1c arasında pozitif ilişkiler (p=0,024; p<0,001), AGOÖ-toplam ile HDL arasında pozitif ilişki saptanmıştır (p=0,018). SCORE-2 risk arttıkça HbA1c ve trigliserit düzeyleri yükselmiş, HDL düzeyi azalmıştır (p<0,05). Sonuç: Bu çalışmada, birinci derece akrabalarında diyabet öyküsü bulunan 40–69 yaş arası kişilerde algılanan gıda okuryazarlığı puanı arttıkça diyabet risk skorlarının ve kardiyovasküler risk kategorilerinin düştüğü saptandı.

Özet (Çeviri)

Introduction and aim: This study aimed to investigate the association between perceived food literacy and diabetes and cardiovascular risk among individuals with a family history of diabetes. Methods: This descriptive and correlational study was conducted with 115 participants aged 40 years and older who met the inclusion criteria and presented to the Family Medicine Outpatient Clinic of Gaziosmanpaşa Training and Research Hospital between 15 December 2024 and 15 March 2025. Data were collected using a Descriptive Information Form (including cholesterol panel, fasting glucose, and HbA1c), the Perceived Food Literacy Scale (P-FLS), SCORE-2, and the FINDRISC scale. Results: The mean age of the participants was 48.46±6.35 years, and 70.4% were women. Women had significantly higher P-FLS total scores than men (p<0,001). FINDRISC total scores were higher among individuals with chronic diseases and those who rated their general health as“poor”(p=0.002; p=0.022). As SCORE-2 risk levels increased, P-FLS scores decreased; the low–moderate risk group had significantly higher P-FLS scores than the high-risk group (p=0.026). A general decreasing trend in P-FLS scores was observed as FINDRISC risk categories increased (p=0,047). FINDRISC total scores showed positive correlations with glucose and HbA1c (p=0.024; p<0.001), whereas P-FLS total scores were positively correlated with HDL (p=0.018). Increasing SCORE-2 risk was associated with higher HbA1c and triglyceride levels and lower HDL levels (p<0.05). Conclusion: In this study, among individuals aged 40–69 years with a first-degree family history of diabetes, it was found that higher perceived food literacy scores were associated with lower diabetes risk scores and cardiovascular risk categories.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    195912

    Tanısı yeni konulmuş hipertansiyon, hiperlipidemi ile hipertansiyon ve hiperlipidemisi birlikte bulunan bireylerin diyet yağ asidi örüntüsü ve beslenme alışkanlıklarının değerlendirilmesi

    Dietary habits and contents of dietary fatty acids of subjects who have received a diagnosis of hypertension, hyperlipidemia and both

    AYŞE AYDA BAYRAM

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2006

    Beslenme ve DiyetetikHacettepe Üniversitesi

    Diyetetik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. H. TANJU BESLER

  2. Tez No

    458087

    Elektrofizyolojik çalışma esnasında stabil ve unstabil ventriküler taşikardi saptanan hastalarda instabilite öngördürücüsü olabilecek sağ ve sol ventrikül ekokardiyografi parametrelerinin saptanması

    Evaluation of right and left ventricular echocardiographic parameters for prediction of hemodynamic instability in patients with induced stable or unstable ventricular tachycardia during electrophysiological studies

    EMRE EMRAH DEMİRCİ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    KardiyolojiPamukkale Üniversitesi

    Kardiyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. HARUN EVRENGÜL

  3. Tez No

    843889

    Ebeveynlerinde tip 2 diabetes mellitus tanısı olan prediabeti olmayan kişilerin insülin direnci ve subklinik ateroskleroz için trigliserid-glukoz indeksi ve ankle-brakial indeks ile değerlendirilmesi

    Evaluation of insulin resistance and subclinic atherosclerosis with triglyceride-glucose index and anchle-brachial index in non-prediabetic offsprings of diabetic family's

    SELİN KARACAOĞLU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    UZMAN SELMA KARAAHMETOĞLU

    ÖĞR. GÖR. ALİ CAN KURTİPEK

  4. Tez No

    468790

    Kadınların prekonsepsiyonel dönemdeki sağlık riskleri ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının belirlenmesi

    Determination health risks and healthy lifestyle behaviors of women in the preconceptional period

    MERAL KARATAŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    HemşirelikCumhuriyet Üniversitesi

    Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ZEHRA GÖLBAŞI

  5. Tez No

    670072

    İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Bornova 27 no'lu Eğitim Aile Sağlığı Merkezine başvuran hastalarda periyodik sağlık muayenesi bilgi düzeyi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi

    The evaluation of level of knowledge, attitude and behavior of periodic health examination in patients who applicant to İzmir Tepecik Education and Research Hospital Bornova No 27 Education Family Health Center

    ŞEYMA CUNİER BABÜRŞAH

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HALUK MERGEN

Geri Dön