Fen bilimleri öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesi
Determining the digital literacy levels of science teachers
- Tez No: 992252
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA UZOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Dijital okuryazarlık, Fen bilgisi öğretimi, Fen bilimleri, Digital literacy, Science teaching, Sciences
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Giresun Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı, fen bilimleri öğretmenlerinin dijital okuryazarlık beceri düzeylerini belirlemek; bu düzeylerin çeşitli demografik ve mesleki değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediğini incelemektir. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama yöntemi kullanılmıştır. Nicel veriler, 'Dijital Okuryazarlık Ölçeği' aracılığıyla 219 fen bilimleri öğretmeninden toplanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunun örneklem seçiminde seçkisiz olmayan uygun örnekleme yöntemine başvurulmuştur. Verilerin analizinde ANOVA, t-testi gibi parametrik testler kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre fen bilimleri öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeyleri genel olarak orta-üst seviyededir. En yüksek puan ortalamaları 'etik ve sorumluluk' ile 'gizlilik ve güvenlik' alt boyutlarında görülürken, en düşük puan ortalaması 'profesyonel üretim' alt boyutundan elde edilmiştir. Etik ve güvenlik bilinci konusunda öğretmenlerin farkındalık düzeylerinin yüksek olduğu; güvenli dijital ortamlarda çalışmaya önem verdikleri görülmüştür. Demografik değişkenler açısından değerlendirildiğinde, cinsiyet değişkenine göre dört alt boyutta anlamlı bir farklılık bulunmazken genel bilgi ve işlevsel beceriler ile profesyonel üretim alt boyutunda erkekler lehine anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür. yaş ve mesleki kıdem arttıkça dijital okuryazarlık düzeylerinin azaldığı, lisansüstü eğitim düzeyine sahip olanların ise daha yüksek dijital okuryazarlık becerilerine sahip oldukları belirlenmiştir. Ayrıca dijital okuryazarlık eğitimi alan ve bilgisayar kullanım becerisi yüksek olan öğretmenlerin puanlarının anlamlı biçimde daha yüksek olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak, fen bilimleri öğretmenlerinin dijital okuryazarlık becerilerinin fen öğretiminde dijital araçların etkili kullanımında belirleyici bir rol oynadığı, bu nedenle hizmet içi eğitimlerin artırılması ve öğretmen yetiştirme programlarında dijital okuryazarlık ile dijital içerik üretimine daha fazla yer verilmesi gerektiği önerilmektedir. Çalışmanın, fen eğitimi alanında dijital okuryazarlık konusuna yönelik yapılacak gelecekteki araştırmalara ve eğitim uygulamalarına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
The primary objective of this study is to determine the digital literacy skill levels of science teachers and to examine whether these levels differ according to various demographic and professional variables. The survey method, one of the quantitative research methods, was used in the study. Quantitative data were collected from 219 science teachers using the 'Digital Literacy Scale'. A non-random, appropriate sampling method was used in selecting the study group for the research. Parametric tests such as ANOVA and t-tests were used in the analysis of the data. According to the findings, the digital literacy levels of science teachers are generally at a medium-high level. The highest mean scores were observed in the 'ethics and responsibility' and 'privacy and security' sub-dimensions, while the lowest mean score was obtained from the 'professional production' sub-dimension. It was observed that teachers have a high level of awareness regarding ethics and security and that they attach importance to working in secure digital environments. When evaluated in terms of demographic variables, no significant difference was found in the four sub-dimensions according to gender, while a significant difference in favor of men was observed in the general knowledge and functional skills and professional production sub-dimensions. It was determined that digital literacy levels decreased with increasing age and professional seniority, while those with postgraduate education levels had higher digital literacy skills. In addition, it was found that teachers who received digital literacy training and had high computer skills had significantly higher scores. In conclusion, it is suggested that science teachers' digital literacy skills play a decisive role in the effective use of digital tools in science teaching. Therefore, in-service training should be increased, and teacher training programs should place greater emphasis on digital literacy and digital content production. The study is expected to contribute to future research and educational practices on digital literacy in science education.
Benzer Tezler
- Özel eğitim öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeyleri ile yardımcı teknolojilere yönelik tutumlarının incelenmesi
Investigation of special education teachers' digital literacy levels and attitudes towards assistive technologies
CİHAN ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Bilim ve TeknolojiTrakya ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA AKGÜN
- Matematik öğretmen adaylarının matematiksel okuryazarlık özyeterlikleri, evrensel fen okuryazarlılıkları ve dijital okuryazarlık öz-yeterlilikleri arasındaki ilişki
A study on teacher candidates: The relationship between STEM, literacy perceptions and real performances
BÜŞRA GÖÇEMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimBalıkesir ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVİNÇ MERT UYANGÖR
- Fen bilimleri öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeyleri ile eğitim bilişim ağı (EBA)'na yönelik tutumları arasındaki ilişki
The relationship between the digital literacy levels of science teachers and their attitudes to the educational information network (EBA)
TUBA DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMRA BENZER
- Fen bilimleri öğretmenlerinin web 2.0 araçlarına ilişkin farkındalık ve dijital okuryazarlık düzeyleri
Awareness and digital literacy levels of science teachers regarding web 2.0 tools
ZEYNEP SENA ÖRNEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DİLBER POLAT
- Ortaokul öğretmenlerinin dijital okuryazarlık dijital bağımlılık ve bilgi güvenliği farkındalık düzeylerinin incelenmesi
Investigation of secondary school teachers' digital literacy, digital addiction and information security awareness levels
EMİNE AKINCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimAmasya ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RECEP ÇAKIR