Yöresel ayakkabıların geleneksel tekniklerle işlenmesi
Traditional techniqes for the processing of regional shoes
- Tez No: 992270
- Danışmanlar: PROF. DR. EBRU ÇORUH
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yöresel ayakkabılar, bir toplumun kültürel mirasının ve el sanatlarının somut birer yansıması olarak geleneksel zanaatkârlıkla biçimlenen özgün ürünlerdir. Türkiye'nin farklı bölgelerinde tarih boyunca gelişen ayakkabıcılık geleneği, sadece ayak sağlığına yönelik bir giyim unsuru olmanın ötesine geçerek, etnografik, sosyolojik ve estetik boyutlarıyla da önem kazanmıştır. Bu bağlamda, geleneksel tekniklerle üretilen yöresel ayakkabılar hem kültürel sürekliliğin bir aracı hem de el işçiliğine dayalı üretim anlayışının canlı bir örneğidir. Geleneksel ayakkabı üretiminde kullanılan teknikler; malzeme seçiminden kalıp çıkarımına, dikimden süsleme unsurlarına kadar büyük bir ustalık ve deneyim gerektirmektedir. Doğal derilerin el işçiliğiyle işlenmesi, bitkisel boyalarla renklendirme, el dikişi ve geleneksel kalıplarla şekillendirme gibi uygulamalar, bu tekniklerin en belirgin özellikleri arasında yer almaktadır.“Çarık”,“Yemeni”,“Harik”,“Nalın”gibi yöresel ayakkabı türleri, bu zanaatın zenginliğini ve bölgesel çeşitliliğini ortaya koymaktadır. Sanayileşme ve seri üretimin etkisiyle bu geleneksel teknikler giderek unutulma tehlikesiyle karşı karşıya kalmaktadır. Son yıllarda, kültürel mirasın korunması ve sürdürülebilir tasarım anlayışlarının gelişmesiyle birlikte, geleneksel ayakkabı üretimi yeniden değer kazanmış ve çeşitli akademik çalışmalar ile somut olmayan kültürel miras olarak kayıt altına alınmıştır. El sanatları festivalleri, meslekî eğitimler ve tasarım odaklı projeler yoluyla bu tekniklerin yeni kuşaklara aktarılması hedeflenmektedir. Yöresel ayakkabıcılık yalnızca bir zanaat dalı değil, aynı zamanda bir kültürel aktarım aracıdır. Geleneksel tekniklerin yaşatılması hem yerel kimliğin korunması hem de kültürel ekonominin desteklenmesi açısından büyük önem arz etmektedir. Bu nedenle, söz konusu üretim biçimlerinin belgelenmesi, korunması ve yeniden işlevselleştirilmesi yönünde yapılacak her çalışma, kültürel sürdürülebilirliğe katkı sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
Traditional regional footwear represents a tangible reflection of a society's cultural heritage and craftsmanship, shaped through artisanal techniques. The tradition of shoemaking, which has developed across various regions of Turkey throughout history, extends beyond being merely an element of footwear for foot health; it holds significant ethnographic, sociological, and aesthetic value. In this context, regional shoes produced using traditional techniques serve both as a vehicle for cultural continuity and as vivid examples of handmade production practices. The techniques employed in traditional shoemaking require considerable mastery and experience, from material selection to mold creation, stitching to decorative elements. Handcrafted processing of natural leather, dyeing with plant-based pigments, hand-stitching, and shaping using traditional molds are among the most prominent features of these techniques. Regional footwear types such as“Çarık”,“Yemeni”,“Harik”, and“Nalın”showcase the richness and diversity of this craft. Due to the effects of industrialization and mass production, these traditional techniques face the risk of being forgotten. However, in recent years, with the increasing emphasis on cultural heritage preservation and sustainable design principles, traditional footwear production has regained value and has been documented as intangible cultural heritage through various academic studies. Handicraft festivals, vocational trainings, and design-oriented projects aim to transfer these techniques to future generations. Regional shoemaking is not merely a branch of craft, but also a means of cultural transmission. Preserving traditional techniques is of great importance in protecting local identity and supporting the cultural economy. Therefore, any effort to document, protect, and revitalize this production practices will contribute significantly to cultural sustainability.
Benzer Tezler
- Kahramanmaraş ili merkezindeki yöresel ayakkabıların incelenmesi
Study on local shoes produced in Kahramanmaraş city center
SÜMEYYE ENİSE ÇAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Giyim EndüstrisiGazi ÜniversitesiEl Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEDİHA GÜLER
- Kahramanmaraş, Gaziantep ve Kilis ilindeki yöresel ayakkabıların incelenmesi
Kahramanmaraş, Gaziantep investigation of shoe and regional in Kilis city
HACER ATEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
El SanatlarıGazi ÜniversitesiEl Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEDİHA GÜLER
YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM KISAÇ
- Afyon ili geleneksel kadın giysileri ile bu giysileri ellerinde bulunduran bireylerin bazı özellikleri üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
HABİBE KAHVECİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
El SanatlarıGazi ÜniversitesiEl Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YAHŞİ YAZICIOĞLU
- Yöresel dayanışma örgütlerinin kentlileşme sürecindeki rolü -Konya ili örneği-
Başlık çevirisi yok
AHMET CENGİZHAN KÖSE