Effects of religious orientation on the meaning-making process of individuals with traumatic grief experiences with different levels of system justification
Sistem meşrulaştırma düzeyleri farklı olan travmatik yas yaşantısı olan bireylerde dini yönelimin anlam oluşturma sürecine etkileri
- Tez No: 992328
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET ESKİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Koç Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 6 Şubat 2023 Türkiye depremlerinden etkilenen bireylerde anlam oluşturma sürecinin altında yatan psikolojik mekanizmaları incelemiştir. Anlamın yeniden inşası, dinsel başa çıkma, sistem meşrulaştırma ve sosyal destek kuramlarından hareketle, travmatik yasın anlam oluşturma ile nasıl ilişkili olduğu ve dinsel yönelim, dindarlık, sistem meşrulaştırma ve algılanan sosyal desteğin bu süreci nasıl şekillendirdiği araştırılmıştır. Veriler 490 katılımcıdan (N = 490) toplanmış ve aracı (mediation) ve düzenleyici (moderation) modeller kullanılarak analiz edilmiştir. Travmatik yas, anlam oluşturma ile anlamlı düzeyde ilişkili bulunmuştur (β = –.49, p < .001). İçsel, dışsal ve sorgulayıcı dinsel yönelimlerin yanı sıra genel dindarlık, anlam oluşturma ile pozitif ilişkili olsa da, travmatik yas bu dinsel değişkenlerle negatif ilişkilidir. Bu durum, travmatik yasın dinsel yönelim ve dindarlığı azalttığı, buna karşın bu değişkenlerin daha yüksek anlam oluşturma ile ilişkili olduğu yönünde, istatistiksel olarak anlamlı ancak yönsel olarak tutarsız aracı yollar ortaya koymuştur. Algılanan sosyal destek, anlam oluşturma ile pozitif ilişkili bir yapı olarak öne çıkmış (β = .41, p < .001) ve varyansın %17'sini açıklamıştır (R² = .17). Sistem meşrulaştırma ise daha nüanslı bir düzenleyici rol sergilemiş; dışsal dinsel yönelim ile anlam oluşturma arasındaki pozitif ilişkiyi güçlendirirken, genel dindarlık ile anlam oluşturma arasındaki ilişkiyi zayıflatmıştır. Genel olarak bulgular, dinsel inançların, ideolojik dünya görüşlerinin ve kişilerarası kaynakların travma sonrası anlamın yeniden inşasına birlikte katkıda bulunduğu çok boyutlu bir yapıya işaret etmektedir. Çalışma, kitlesel travma sonrasında iyileşme sürecindeki topluluklara destek sağlanmasında kültürel olarak duyarlı ve bütüncül yaklaşımların önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
The present study examined the psychological mechanisms underlying meaning-making among individuals affected by the 6 February 2023 earthquakes in Türkiye. Guided by theories of meaning reconstruction, religious coping, system justification, and social support, the study investigated how traumatic grief relates to meaning making and how religious orientation, religiosity, system justification, and perceived social support shape this process. Data were collected from 490 participants (N = 490) and analyzed using mediation and moderation models. Traumatic grief was significantly related to meaning making (β = –.49, p < .001). Although intrinsic, extrinsic, and questioning religious orientations, as well as overall religiosity, were positively associated with meaning making, traumatic grief was negatively related to these religious variables, yielding significant but directionally inconsistent mediation pathways in which traumatic grief reduced religious orientation and religiosity, which in turn were linked to higher meaning making. Perceived social support emerged as a construct that is positively related to meaning making (β = .41, p < .001), explaining 17% of the variance (R² = .17). System justification demonstrated a nuanced moderating role, strengthening the positive association between extrinsic religious orientation and meaning making while weakening the association between overall religiosity and meaning making. Overall, the findings highlight a multidimensional structure in which religious beliefs, ideological worldviews, and interpersonal resources jointly contribute to post-traumatic meaning reconstruction. The study underscores the importance of culturally informed and holistic support strategies in assisting communities recovering from mass trauma.
Benzer Tezler
- Televizyon üzerinden dindar/mütedeyyin kadınları anlamak: Dindar kadınların televizyonu alımlama ve kullanım biçimleri
Understanding religious/pious women through television: Religious women's reception and usage of television
ERGEN DEVRİM KARAGÖZ
Doktora
Türkçe
2022
İletişim BilimleriGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM DANACI YÜCE
- Özne-iktidar ilişkisi bağlamında Alev Alatlı'nın romanlarının incelenmesi
Investigation of the subject and power the analysis of Alev Alatlı novels
NİLÜFER AKA ERDEM
Doktora
Türkçe
2016
Türk Dili ve EdebiyatıArdahan ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MİTAT DURMUŞ
- Türk konutunda mahramiyet olgusuyla ilgili tasarım parametrelerinin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
BURAK ENGİNÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALPER ÜNLÜ
- Kentsel çevrede mekan-kentsel mekan kavramının irdelenmesi ve Boğaziçi mekanı
Başlık çevirisi yok
ZUHAL ÇINAR