Geri Dön

Polikistik over sendromunda tahmini glukoz atılım oranı ile tahmin edilen insülin direnci ile metabolik ve kardiyovasküler risk parametrelerinin değerlendirilmesi

Evaluation of metabolic and cardiovascular risk parameters based on insulin resistance estimated by the estimated glucose disposal rate in polycystic ovary syndrome

  1. Tez No: 992366
  2. Yazar: ÖZGE ÖZBAYKAL
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. IŞILAY TAŞKALDIRAN
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları, İç Hastalıkları, Endocrinology and Metabolic Diseases, Internal diseases
  6. Anahtar Kelimeler: Polikistik Over Sendromu, Tahmini Glukoz Atılım Oranı (e-GDR), İnsülin Direnci, Metabolik Risk, Kardiyovasküler Risk, Glukoz Metabolizması, Polycystic Ovary Syndrome (PCOS), Estimated Glucose Disposal Rate (eGDR), Insulin Resistance, Metabolic Risk, Cardiovascular Risk, Glucose Metabolism
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: İç Hastalıkları Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Ozbaykal O. Polikistik Over Sendromunda Tahmini Glukoz Atılım Oranı ile Tahmin Edilen İnsülin Direnci ile Metabolik ve Kardiyovasküler Risk Parametrelerinin DeğerlendirilmesiUzmanlık Tezi, 2025. Giriş ve Amaç:Araştırmamızda temel amacımız, polikistik over sendromu (PKOS) hastalarında daha önce değerlendirilmemiş olan tahmini glukoz atılım oranı (estimated glucose disposal rate, eGDR) skorunu değerlendirmek veeGDR ile metabolik ve kardiyovasküler risk parametrelerinin ilişkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem:Bu araştırma, Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Kliniği'nde yürütülen, tek merkezli, retrospektif-prospektif karma tasarımlı kesitsel bir çalışmadır. Retrospektif faz, Ocak 2022 – Aralık 2024 tarihleri arasında polikliniğe başvuran hastaları; prospektif faz ise Şubat 2025 – Kasım 2025 tarihleri arasında başvuran hastaları kapsamaktadır. Çalışmaya, 18 yaş ve üzeri,PKOS tanısı almış toplam 108 kadın hasta dahil edilmiştir.Hastaların demografik özellikleri, eşlik eden hastalıkları, kullandıkları ilaçlar, boy, kilo, bel ve kalça çevresi gibi antropometrik ölçümleri, kan basınçları ve vücut yağ oranları (biyoelektrik empedans yöntemiyle) değerlendirilmiştir. Klinik hirsutizm değerlendirmesi modifiye Ferriman-Gallwey skoru ile yapılmıştır. Tüm bireylerin suprapubik ve hepatobiliyer ultrasonografi sonuçları kaydedilmiştir.Laboratuvar verilerine ek olarak Homeostaz Model Değerlendirmesi – İnsülin Direnci (HOMA-IR), eGDR, Trigliserid/Gukoz (TyG) indeksi, Fibrosis-4(FIB-4) skoru, Sistematik Koroner Risk Değerlendirmesi (SCORE) ve Framingham risk skorları hesaplanmıştır. Hastalar Rotterdam kriterlerine göre fenotiplere ayrılmış ve ayrıca eGDR değerlerine göre düşük, orta ve yüksek olacak şekilde üç gruba sınıflandırılmıştır. Fenotipler ve eGDR grupları, metabolik ve kardiyovasküler risk parametreleri açısından karşılaştırılmıştır. Bulgular:PKOS hastaları dört fenotipe ayrılmış (A, B, C, D) olup, fenotipler arasında insülin direnci, metabolik sendrom ve kardiyovasküler risk parametrelerinde anlamlı fark saptanmamıştır. Ancak, lipid profili (LDL, non-HDL, total kolesterol), apne, horlama ve c-reaktif protein (CRP) düzeyleri Fenotip C grubunda anlamlı düzeyde daha düşük bulunmuştur.Hastalar eGDR düzeylerine göre düşük, orta ve yüksek olmak üzere üç gruba ayrılmıştır. Düşük eGDR grubunda obezite, insülin direnci, glisemik bozukluk ve inflamasyon belirteçleri anlamlı düzeyde yüksek; kardiyovasküler risk (SCORE) daha fazladır. Yüksek eGDR grubunda ise trigliserid, VLDL, non-HDL kolesterol, karaciğer enzimleri, ürik asit, MetabolikDisfonksiyonla İlişkiliKaraciğer Yağlanması Hastalığı(MASLD) ve hepatosteatoz varlığı daha düşük; HDL ve metabolik parametreler daha olumlusaptanmıştır.Çok değişkenli analizde, eGDR skorunun 9,76 mg/kg/dk altındaki düzeyleri MASLD için 21,15 kat, hepatosteatoz için ise 7,32 kat artmış risk ile ilişkilendirilmiştir. ROC analizine göre bu eşik değerde MASLD'yi öngörmede %70 duyarlılık, %88 özgüllük elde edilmiştir. Sonuçlar: Bu çalışmada, PKOS'lu bireylerde metabolik ve kardiyovasküler risk değerlendirmesinde kullanılan eGDR skoru, önemli bir belirteç olarak öne çıkmıştır. Düşük eGDR düzeyleri; artmış obezite, insülin direnci, bozulmuş glisemik parametreler, dislipidemi, inflamasyon ve kardiyovasküler risk göstergeleri ile anlamlı şekilde ilişkili bulunmuştur. Buna karşın yüksek eGDR düzeyleri daha sağlıklı metabolik ve inflamatuar profille ilişkilendirilmiştir. Ayrıca eGDR düzeyinin, MASLD ve hepatosteatoz varlığıyla güçlü şekilde ilişkili olduğu, 9,76 mg/kg/dk eşiğinin bu durumları öngörmede yüksek özgüllük ve duyarlılıkla kullanılabileceği gösterilmiştir. Bu bulgular, eGDR skorunun PKOS'lu bireylerde metabolik risk taraması ve MASLD öngörüsü için pratik ve etkili bir biyobelirteç olabileceğini desteklemektedir.

Özet (Çeviri)

Ozbaykal O. Evaluation of Metabolic and Cardiovascular Risk Parameters Based on Insulin Resistance Estimated by the Estimated Glucose Disposal Rate in Polycystic Ovary Syndrome. Medical Specialty Thesis, 2025. Introduction and Objective:The primary objective of this study is to evaluate the estimated glucose disposal rate (eGDR) score, which has not been previously assessed in patients with polycystic ovary syndrome (PCOS), and to investigate the relationship between eGDR and metabolic and cardiovascular risk parameters. Materials and Method:This study was a single-center, cross-sectional investigation with a combined retrospective-prospective design, conducted at the Department of Endocrinology and Metabolism, Ankara Training and Research Hospital. The retrospective phase included patients who presented to the outpatient clinic between January 2022 and December 2024, while the prospective phase included those who presented between February 2025 and November 2025.A total of 108 female patients aged 18 years or older and diagnosed with polycystic ovary syndrome (PCOS) were enrolled in the study.Demographic characteristics, comorbidities, current medications, anthropometric measurements (height, weight, waist and hip circumference), blood pressure, and body fat percentage (assessed by bioelectrical impedance analysis) were evaluated. Clinical hirsutism was assessed using the modified Ferriman-Gallwey score.Suprapubic and hepatobiliary ultrasonography findings of all participants were recorded. In addition to laboratory data, Homeostasis Model Assessment of Insulin Resistance (HOMA-IR), estimated Glucose Disposal Rate (eGDR), Triglyceride-Glucose (TyG) index, Fibrosis-4 (FIB-4) score, Systematic Coronary Risk Evaluation (SCORE), and Framingham risk scores were calculated. Patients were categorized into phenotypes based on the Rotterdam criteria and also divided into three groups—low, moderate, and high—according to their eGDR values. Phenotype and eGDR groups were compared in terms of metabolic and cardiovascular risk. Results:PCOS patients were categorized into four phenotypes (A, B, C, D), with no statistically significant differences observed among the phenotypes in terms of insulin resistance, metabolic syndrome, or cardiovascular risk parameters. However, lipid profile components (LDL, non-HDL, total cholesterol), apnea, snoring, and C-reactive protein (CRP) levels were significantly lower in Phenotype C. Patients were also classified into three groups based on eGDR levels: low, moderate, and high. In the low eGDR group, markers of obesity, insulin resistance, glycemic dysregulation, and inflammation were significantly elevated, and cardiovascular risk (SCORE) was higher.In the high eGDR group, levels of triglycerides, VLDL, non-HDL cholesterol, liver enzymes, uric acid, as well as the presence of Metabolic Dysfunction-Associated Steatotic Liver Disease (MASLD) and hepatosteatosis were lower, while HDL cholesterol and other metabolic parameters were more favorable. In multivariate analysis, an eGDR score below 9,76 mg/kg/min was associated with a 21,15-fold increased risk for MASLD and a 7.32-fold increased risk for hepatosteatosis. According to ROC analysis, this threshold yielded 70% sensitivity and 88% specificity in predicting MASLD. Conclusion:In this study, the eGDR score emerged as an important indicator in assessing metabolic and cardiovascular risk in individuals with PCOS. Lower eGDR levels were significantly associated with increased obesity, insulin resistance, impaired glycemic parameters, dyslipidemia, inflammation, and cardiovascular risk markers. Conversely, higher eGDR levels were linked to a more favorable metabolic and inflammatory profile.Moreover, eGDR levels were found to be strongly associated with the presence of MASLD and hepatosteatosis, with a threshold value of 9,76 mg/kg/min demonstrating high specificity and sensitivity in predicting these conditions. These findings support the potential of the eGDR score as a practical and effective biomarker for metabolic risk screening and MASLD prediction in individuals with PCOS.

Benzer Tezler

  1. Prostat adenokarsinomlarında psa değerlerinin gleason skor ve klinik evre ile ilişkisi

    The relation between psa and gleason score and clinical phase in prostate adenocarsinoma

    HACI HASAN ESEN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2005

    PatolojiSelçuk Üniversitesi

    Patoloji Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. MUSTAFA CİHAT AVUNDUK

  2. Shear wave elastografi, polikistik over sendromunda diagnostik bir belirteç olarak kullanılabilir mi?

    Can shear wave elastography be used as a diagnostic marker in polycystic over syndrome?

    UĞURCAN ZORLU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Kadın Hastalıkları ve DoğumSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HAKAN RAŞİT YALÇIN

  3. Prediyabetik bireylerde tip 2 diyabet gelişiminin engellenmesi için verilen yaşam tarzı değişikliklerine hasta uyumunu etkileyen faktörlerin saptanması

    Factors that effects the adherence to the lifestyle changes which prevents type 2 diabetes progression in prediabetic patients

    DENİZ BESLER

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2006

    Aile HekimliğiDokuz Eylül Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. DİLEK GÜLDAL

    PROF.DR. SENA YEŞİL

  4. Tip 2 diabetes mellituslu hastalarda polikistik over sendromu sıklığı ve over fonksiyonları

    The prevalence of polycystic ovary syndrome in women with type 2 diabetes mellitus and ovarian functions

    HÜR BAYBUĞA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2001

    Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıErciyes Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. FAHRETTİN KELEŞTİMUR

  5. Polikistik over sendromu tanılı hastalarda diyet inflamatuar indeksi ve karbonhidrat kalite indeksi ile klinik fenotip arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the relationship between dietary inflammatory index and carbohydrate quality index with clinical phenotypes in polycystic ovary syndrome

    BİLLUR BİLİKÖZEN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Beslenme ve Diyetetikİstanbul Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GÜLŞAH YENİDÜNYA YALIN