Safedî'nin Keşfü'l-Esrâr ve Hetkü'l-Estâr adlı tefsirinde siyâk sibâk'a dayalı yöntemi
The context-based (Siyāq–sibāq) method in Safadī's Kashf al-Asrār wa Hatk al-Astār
- Tez No: 992414
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA ŞENTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Ebü'l-Berekât Yûsuf b. Hilâl es-Safedî'nin Keşfü'l-Esrâr ve Hetkü'l-Estâr adlı tefsirinde siyâk sibâka dayalı yönteminin mahiyetini, bu yöntemin âyetlerin anlamlandırılmasındaki işlevini ve klasik tefsir geleneği içerisindeki yerini incelemeyi amaçlamaktadır. Safedî'nin tefsiri, özellikle Memlükler dönemi tefsir anlayışı içerisinde Kur'ân'ın Kur'ân ile tefsirine, ayetler arasındaki irtibata ve Arap diline verdiği önem bakımından dikkat çekici bir örnek teşkil etmektedir. Bu bağlamda çalışmanın birinci bölümünde Safedî'nin hayatı, ilmî kişiliği, yaşadığı dönemin ilmî çevresi ve eserleri ele alınmış, müellifin tefsir yöntemi; dil merkezli tefsir anlayışı, Kur'ân'ın Kur'ân ile tefsiri yöntemi üzerinden tarihsel ve teorik yönleriyle değerlendirilmiş ve siyâk sibaka dayalı yönteminden özet olarak bahsedilmiştir. Bu bölümde, müfessirin rivâyet malzemesini sınırlı ölçüde kullanarak Kur'ân'ın bizzat kendisini önceleyen dirâyet ağırlıklı bir yaklaşım benimsediği ortaya konulmuştur. İkinci bölümde siyâk sibâk kavramının anlamı, tarihsel süreçte geçirdiği kavramsal dönüşüm ve klasik literatürdeki kullanımı incelenmiştir. Bu çerçevede Safedî'nin siyâk sibâk kavramını tefsirinde hangi anlamda kullandığı, ayrıca kavramın kendisiyle irtibatlı diğer ilim ve terimlerle benzerlik ve farklılıkları ortaya konulmuştur. Üçüncü bölümde ise Safedî'nin siyâk sibâka dayalı yönteminin tefsirine yansımaları, eserden seçilen örnekler ile ortaya konmaya çalışılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the nature of the context-based (siyāq–sibāq) interpretive method in Abū al-Barakāt Yūsuf b. Hilāl al-Ṣafadī's Qurʾānic commentary Kashf al-Asrār wa Hatk al-Astār, its function in the interpretation of Qurʾānic verses, and its position within the classical exegetical tradition. Ṣafadī's tafsīr constitutes a noteworthy example within the Mamluk-period exegetical tradition, particularly in terms of the importance it accords to interpreting the Qurʾān by the Qurʾān itself, to inter-verse coherence, and to the Arabic language. In this context, the first chapter of the study addresses Ṣafadī's life, scholarly personality, intellectual milieu, and works; it evaluates the author's exegetical method from historical and theoretical perspectives through linguistically oriented tafsīr and the principle of interpreting the Qurʾān by the Qurʾān, and provides a concise overview of his context-based (siyāq–sibāq) method. This chapter demonstrates that the exegete adopts a dirāyah-oriented approach that prioritizes the Qurʾān itself while making limited use of transmitted reports (riwāyāt). The second chapter examines the meaning of the concepts of siyāq and sibāq, their conceptual development over time, and their usage in the classical literature. Within this framework, it explores how Ṣafadī employs the concept of siyāq–sibāq in his commentary and highlights the similarities and differences between this concept and other related disciplines and technical terms. The third chapter seeks to demonstrate, through selected examples from Ṣafadī's tafsīr, how his context-based method grounded in siyāq–sibāq is reflected in his exegetical practice.
Benzer Tezler
- Safedî'nin Keşfü'l-Esrâr ve Hetkü'l-Estâr adlı tefsirinde Hıristiyanlık
Christianity in Safedi's tafsir called Kashf al-asrār wa hatk al-astār
BÜŞRA KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DinNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ AKPINAR
- Yusuf b. Hilâl es-Safedî'nin Keşfü'l-Esrar ve Hetkü'l-Estar adlı eserinde Kur'an'ı yorumlama yöntemi
The method of interpreting the Quran of Yusuf b. Hilal Essafedi in hi̇s book "Kash al-Asrar Wa Hatk al-Astar
AHMET YÜREKLİ
Doktora
Türkçe
2023
DinBursa Uludağ ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CELİL KİRAZ
- Ebu'l-Fedail Yusuf b. Hilal es-Safedi'nin Keşfu'l-Esrar ve Hetkü'l-Estar adlı tefsirinin incelenmesi
A Research on Kashf al-'Asrar wa Hatk al-'Astar, a commentary of Abu al-Fada'il Yusuf İbn Hilal as-Safadi
MURAT YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
DinOndokuz Mayıs ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET OKUYAN
- Yusuf İbn Hilal es-Safedî ve Kur'ân yorumu
Yusuf Ibn Hilal al-Safadi: A study on the tafsir methodology
AHMAD MUKHTAR ADAM
Doktora
Türkçe
2021
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAHADDİN DARTMA
- كشف الأسرار وهتك الأستارتحقيق ودراسة-سورة الأنعام
Keşfu'l esrar ve hetku'l estar enam suresi (Tahkik- inceleme)
HABİB KILIÇ
