Türkiye'nin Somali'deki güvenlik politikaları
Türkiye's security policies in Somalia
- Tez No: 992425
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ABDULLAH ÖZDAĞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Afrika, Afrika Boynuzu, Doğu Afrika, Somali, Africa, Horn of Africa, East Africa, Somalia
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkiye'nin Doğu Afrika'nın stratejik ülkesi olan Somali'de yürüttüğü güvenlik politikalarını incelemektedir. 2011 yılından itibaren Türkiye'nin Afrika açılımı kapsamında Somali ile ilişkilerinin hızla gelişmesi, hem insani yardım hem kalkınma iş birliği hem de askerî güvenlik alanındaki faaliyetlerin artmasıyla somut bir nitelik kazanmıştır. Türkiye'nin Somali'ye yönelik güvenlik politikaları, klasik insani diplomasi anlayışının ötesine geçerek güvenlik, kalkınma ve diplomasi üçgeninde bütüncül bir yaklaşım ortaya koymaktadır. Bu bağlamda çalışma, Türkiye'nin Somali'deki güvenlik politikalarını hem askeri hem diplomatik boyutlarıyla ele almakta ve bu politikaların, Türkiye'nin Afrika'daki genel stratejik vizyonunun bir uzantısı olduğunu savunmaktadır. Çalışmanın temel amacı, Türkiye'nin Somali'deki güvenlik stratejisinin uluslararası sistemin anarşik yapısı içerisinde nasıl bir devlet davranışı sergilediğini ortaya koymaktır. Bu doğrultuda, realist ve özellikle neorealist güvenlik teorisi çerçevesinde, Türkiye'nin devlet merkezli bir güvenlik politikası izlediği; ancak bu politikanın klasik güç siyaseti anlayışından farklı olarak“akıllı güç”(smart power) stratejisiyle şekillendiği öne sürülmektedir. Türkiye, Somali'de sert gücün (askeri eğitim, güvenlik iş birliği, terörle mücadele) unsurlarını yumuşak güç (insani yardım, kalkınma, diplomasi) araçlarıyla birleştirerek çok boyutlu ve esnek bir güvenlik politikası geliştirmiştir. Bu yaklaşım, Türkiye'nin yalnızca güvenliği değil, aynı zamanda istikrarı ve sürdürülebilir kalkınmayı da hedeflediğini göstermektedir. Araştırmada nitel yöntem benimsenmiş; Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, TİKA, Türk Silahlı Kuvvetleri, AFAD, İletişim Başkanlığı ve çeşitli akademik kaynaklar temel veriler olarak kullanılmıştır. Çalışma sonucunda, Türkiye'nin Somali'deki güvenlik politikalarının üç ana eksende şekillendiği görülmektedir: 1. Askerî ve güvenlik iş birliği: 2017'de açılan TÜRKSOM Askerî Eğitim Üssü, Türkiye'nin yurtdışındaki en büyük askeri tesisidir ve Somali ordusunun yeniden yapılandırılmasında kritik bir rol oynamaktadır. 2. İnsani ve kalkınma temelli güvenlik anlayışı: Sağlık, eğitim, altyapı, tarım ve kamu yönetimi gibi alanlarda gerçekleştirilen projeler, Türkiye'nin insani güvenlik perspektifini güçlendirmektedir. 3. Diplomatik ve stratejik etki alanı oluşturma: Türkiye'nin Mogadişu Büyükelçiliği, TİKA ve diğer kurumları aracılığıyla yürütülen faaliyetler, Türkiye'yi Afrika Boynuzu'nda istikrarlı bir ortak haline getirmiştir. Türkiye'nin Somali'de uyguladığı güvenlik politikası, akıllı güç stratejisi çerçevesinde değerlendirildiğinde hem sert hem yumuşak gücün dengeli kullanımına dayanmaktadır. Türkiye, bir yandan Somali ordusunu eğitmekte ve güvenlik altyapısını güçlendirmekte, diğer yandan insani diplomasi ve kalkınma yardımlarıyla halkın yaşam koşullarını iyileştirmektedir. Böylece Türkiye, askeri caydırıcılığı kalkınma ve insani destekle birleştirerek uzun vadeli istikrar yaratmayı amaçlamaktadır. Bu durum, Türkiye'nin Afrika'daki varlığını yalnızca bir güvenlik aktörü değil, aynı zamanda bir barış inşa edici güç olarak da tanımlamaktadır. Elde edilen bulgular, Türkiye'nin Somali'deki güvenlik politikasının terörle mücadele, devlet inşası ve bölgesel istikrar hedeflerini birlikte içerdiğini göstermektedir. Türkiye, güvenliği sadece askerî bir mesele olarak değil, ekonomik, sosyal ve kurumsal kalkınmanın da bir parçası olarak görmektedir. Bu yönüyle Türkiye'nin Somali politikası, akıllı gücün uygulamadaki bir örneği olarak değerlendirilebilir. Türkiye'nin yumuşak güç unsurlarını sert güç kapasitesiyle birleştirmesi, ülkenin küresel düzeyde yükselen etkinliğinin de temel göstergesidir. Sonuç olarak, Türkiye'nin Somali'deki güvenlik politikaları, Afrika Boynuzu'nda sürdürülebilir barış ve istikrarın sağlanması açısından özgün bir model sunmaktadır. Türkiye, Somali'deki faaliyetleriyle güvenlik, kalkınma ve diplomasi alanlarını bütünleştiren akıllı güç temelli çok boyutlu bir dış politika yaklaşımı geliştirmiştir. Bu durum, Türkiye'nin bölgesel bir aktörden küresel bir aktöre dönüşüm sürecinin somut bir yansımasıdır.
Özet (Çeviri)
This study examines the security policies implemented by Türkiye in Somalia, a strategically significant country in East Africa. Since 2011, the rapid development of relations between Türkiye and Somalia -within the framework of Türkiye's Africa Opening Policy- has gained a concrete dimension through increased activities in humanitarian aid, development cooperation, and military security. Türkiye's security policies toward Somalia transcend the classical understanding of humanitarian diplomacy by adopting a holistic approach that integrates security, development, and diplomacy. In this context, the study analyzes Türkiye's security policies in Somalia through both their military and diplomatic dimensions, arguing that these policies represent an extension of Türkiye's broader strategic vision in Africa. The main objective of the study is to reveal the nature of Türkiye's state behavior in its security strategy toward Somalia within the anarchic structure of the international system. Within the framework of realist and particularly neorealist security theory, it is argued that Türkiye pursues a state-centric security policy; however, this policy is shaped by a smart power strategy, distinguishing it from the classical understanding of power politics. In Somalia, Türkiye has developed a multidimensional and flexible security policy by combining elements of hard power (military training, security cooperation, counterterrorism) with instruments of soft power (humanitarian aid, development, and diplomacy). This approach demonstrates that Türkiye's objectives extend beyond security to include stability and sustainable development. The study employs a qualitative methodology, utilizing data primarily from the Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Türkiye, TİKA, the Turkish Armed Forces, AFAD, the Directorate of Communications, and various academic sources. The findings indicate that Türkiye's security policies in Somalia are shaped around three main axes: 1. Military and Security Cooperation: The TÜRKSOM Military Training Base, inaugurated in 2017, is Türkiye's largest overseas military facility and plays a pivotal role in restructuring the Somali National Army. 2. Humanitarian and Development-Based Security Approach: Projects implemented in fields such as health, education, infrastructure, agriculture, and public administration reinforce Türkiye's human security perspective. 3. Diplomatic and Strategic Sphere of Influence: Activities conducted through Türkiye's Embassy in Mogadishu, TİKA, and other institutions have positioned Türkiye as a stable and influential partner in the Horn of Africa. Evaluated within the framework of the smart power strategy, Türkiye's security policy in Somalia relies on a balanced use of hard and soft power. On the one hand, Türkiye trains the Somali army and strengthens security infrastructure; on the other, it improves living conditions through humanitarian diplomacy and development assistance. By combining military deterrence with development and humanitarian support, Türkiye aims to achieve long-term stability. This dual-track approach defines Türkiye's presence in Africa not merely as a security actor but also as a peace-building force. The findings further indicate that Türkiye's security policy in Somalia encompasses the objectives of counterterrorism, state-building, and regional stability. Türkiye perceives security not solely as a military concern but as an integral component of economic, social, and institutional development. Accordingly, Türkiye's Somalia policy can be viewed as a practical example of smart power in action. The integration of soft power elements with hard power capacity serves as a key indicator of Türkiye's growing influence on the global stage. In conclusion, Türkiye's security policies in Somalia present a distinctive model for achieving sustainable peace and stability in the Horn of Africa. Through its activities in Somalia, Türkiye has developed a multidimensional foreign policy approach grounded in smart power, effectively integrating the realms of security, development, and diplomacy. This reflects Türkiye's transformation from a regional actor into a rising global power.
Benzer Tezler
- Türkiye's contribution to Somalia's reconstruction process through humanitarian diplomacy perspective
İnsani diplomasi perspektifinden Türkiye'nin Somali'nin yeniden inşası sürecine katkıları
HASAN SÜHEYL TOKUZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Uluslararası İlişkilerMarmara ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHAMMED HÜSEYİN MERCAN
- 2005 ve sonrası Türkiye-Afrika ilişkileri -Vaka incelemesi: Somali örneği-
Turkey-Africa relations since 2005 -Case study: Somalia-
SIRAJI HARUNA HAMID
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Uluslararası İlişkilerİstanbul Medeniyet ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUHAMMED TANDOĞAN
- Afrika açılımı bağlamında Türkiye-Somali ilişkileri: 2011-2024 dönemi
Türkiye-Somalia relations in the context of the African initiative: 2011-2024 period
YÜCEL KARADAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Uluslararası İlişkilerKaramanoğlu Mehmetbey ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. LEVENT YİĞİTTEPE
- Sustainable offshore operations in Somalia: Integrating geohazard assessment, environmental governance, and engineering constraints
Somali'de sürdürülebilir açık deniz operasyonları: Jeolojik tehlike değerlendirmesi, çevre yönetimi ve mühendislik kısıtlamalarının entegrasyonu
GULLED FARAH MAKARAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Deniz Bilimleriİstanbul Teknik ÜniversitesiGemi ve Deniz Teknolojisi Mühendisliği Ana Bilim Dalı
ASSOC. PROF. DR. CEREN BİLGİN GÜNEY
- From soft power to smart power: Türkiye's grand straregic security in Somalia
Yumuşak güçten akıllı güce: Türkiye'nin Somali'deki büyük stratejik güvenliği
CANSU KUNT
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Uluslararası İlişkilerAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiGüvenlik Çalışmaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MD NAZMUL ISLAM