Üretken yapay zekâ okuryazarlığı: Yükseköğretimde ön lisans ve lisans öğrencileri üzerine bir araştırma
Generative artificial intelligence literacy: A study on associate and undergraduate students in higher education
- Tez No: 992450
- Danışmanlar: PROF. DR. YAVUZ SAMUR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bahçeşehir Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Teknolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, günümüzde hızla yaygınlaşan üretken yapay zekâ teknolojileri bağlamında, bir vakıf yükseköğretim kurumunda öğrenim gören ön lisans ve lisans öğrencilerinin üretken yapay zekâ okuryazarlığı düzeylerini nicel olarak incelemek ve bu düzeylerin çeşitli demografik değişkenler ile yapay zekâ kullanım alışkanlıklarına göre farklılaşıp farklılaşmadığını ortaya koymak amacıyla yürütülmüştür. Çalışma, Bahçeşehir Üniversitesi'nde öğrenim gören toplam 255 ön lisans ve lisans öğrencisinden elde edilen verilerle gerçekleştirilmiştir. Nicel araştırma yönteminin benimsendiği araştırmada, veri toplama aracı olarak sosyodemografik bilgi formu ile 'Üretken Yapay Zekâ Okuryazarlığı Ölçeği' kullanılmış ve veriler çevrimiçi ortamda toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 25.0 programından yararlanılmış, betimleyici istatistiklerin yanı sıra bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve korelasyon analizleri uygulanmıştır. Analizler öncesinde normallik varsayımları incelenmiş ve verilerin parametrik testler için uygun olduğu belirlenmiştir. Araştırma bulguları, öğrencilerin üretken yapay zekâ okuryazarlığı düzeylerinin cinsiyet, fakülte ve sınıf gibi demografik değişkenlere göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermediğini ortaya koymuştur (p > ,05). Buna karşılık; yaş, eğitim dili, yapay zekâ araçlarını kullanım sıklığı, günlük etkileşim süresi, öznel bilgi düzeyi algısı ve yapay zekânın gelecekteki rolüne ilişkin görüşlerin okuryazarlık düzeyini anlamlı biçimde etkilediği belirlenmiştir (p < ,05). Bu çalışma, yükseköğretimde üretken yapay zekâ okuryazarlığının mevcut durumuna ilişkin önemli bulgular sunmakta, eğitim ortamlarında bu teknolojilerin daha bilinçli, etkili ve etik biçimde kullanımına yönelik politika ve uygulamaların geliştirilmesine katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to quantitatively examine the generative artificial intelligence literacy levels of associate and undergraduate students enrolled in a foundation higher education institution, within the context of the rapidly expanding use of generative artificial intelligence technologies, and to determine whether these levels differ according to demographic variables and artificial intelligence usage habits. The study was carried out using data obtained from 255 associate and undergraduate students studying at Bahçeşehir University. Adopting a quantitative research design, data were collected online through a sociodemographic information form and the Generative Artificial Intelligence Literacy Scale. Data analysis was conducted using SPSS 25.0. In addition to descriptive statistics, independent samples t-tests, one-way analysis of variance (ANOVA), and correlation analyses were employed. Prior to the analysis, normality assumptions were examined, and the data were found to be suitable for parametric testing. The findings indicated that students' generative artificial intelligence literacy levels did not differ significantly according to demographic variables such as gender, faculty, and year of study (p > ,05). However, age, language of instruction, frequency of artificial intelligence use, daily interaction time, perceived knowledge level, and views regarding the future role of artificial intelligence were found to have a statistically significant effect on literacy levels (p < ,05). Overall, this study provides important insights into the current state of generative artificial intelligence literacy in higher education and contributes to the development of policies and practices that promote the conscious, effective, and ethical use of these technologies in educational contexts.
Benzer Tezler
- Yapay zekâ okuryazarlığı: Dijital çağın yeni becerisi üniversite öğrencilerinin yapay zekâ okuryazarlıkları üzerine bir inceleme
Artificial intelligence literacy: The new skill of the digital age a study on artificial intelligence literacy among university students
HATİCE ŞEBNEM DERVİŞOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Radyo-TelevizyonAtatürk ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP DEMİRCİOĞLU BİRİCİK
- A systematic literature review of AI in higher education: Opportunities and challenges
Yüksek öğretimde yapay zekanın sistematik literatür incelemesi: Zorluklar ve fırsatlar
MOHAMED DIARRA
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
İşletmeAntalya Bilim Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
Assoc. Prof. Dr. BÜŞRA SOUMMAKIE
- Üretken yapay zeka okuryazarlığı : öğretmen adayları üzerine bir araştırma
Investigating the levels of utilization ofartificial intelligence and artificial intelligence literacy
MUSTAFA YAVNIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimHasan Kalyoncu ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM ÜZÜMCÜ
- Hemşirelik öğrencilerinde üretken yapay zekâ okuryazarlığı, eleştirel düşünme ve etik duyarlılık düzeylerinin belirlenmesi
Determining the levels of generative artificial intelligence literacy, critical thinking, and ethical sensitivity in nursing students
ZAHİDE YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikSelçuk ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA TAŞ ARSLAN
- Aile hekimlerinde yapay zeka okuryazarlığı ile üretken yapay zeka kabulü arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between artificial intelligence literacy and the acceptance of generative artificial intelligence among family physicians
MUSTAFA AKDENİZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OKCAN BASAT
DR. ABDULLAH OZAN POLAT