Zihin yetersizliğinden etkilenen öğrencilere diş muayenesi davranışlarının öğretiminde video modelle öğretimin etkililiği
The effectiveness of video model teaching in teaching dental examination behaviours to students affected by intellectual disability
- Tez No: 992547
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MÜZEYYEN ELDENİZ ÇETİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Zihin Engelliler Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, ilkokul birinci kademeye devam eden ve yaşları 8–9 arasında değişen zihin yetersizliği tanısı bulunan üç öğrencinin diş muayenesi sırasında sergilemeleri gereken davranışların video modelle öğretimin etkili olup olmadığını, öğretim sona erdikten sonraki 1., 2. ve 4. haftalarda sürdürülüp sürdürülmediğini ve farklı ortam ile materyallere genellenip genellenmediğini belirlemektir. Araştırmada tek denekli araştırma yöntemlerinden yoklama denemeli çoklu yoklama modeli kullanılmış ve model katılımcılar arası yinelenmiştir. Başlama düzeyi, uygulama, yoklama, izleme, genelleme ve sosyal geçerlik verileri araştırmacılar tarafından geliştirilen formlar aracılığıyla toplanmıştır. Öğretim oturumları tamamlandıktan sonra katılımcıların edindikleri davranışların sürdürülme düzeyi belirlemek amacıyla 1., 2. ve 4. haftalarda izleme oturumları düzenlenmiştir. Ayrıca katılımcıların öğrendikleri davranışları farklı ortam ve materyallere genelleyebilme düzeyleri de değerlendirilmiştir. Araştırmada sosyal geçerlik verileri, katılımcıların ebeveynleri ve öğretmenlerinden öğretim öncesi ve sonrasında alınan görüşler aracılığıyla toplanmış; bu veriler, uygulamanın sosyal açıdan kabul edilebilirliğini belirlemek amacıyla betimsel analiz tekniğiyle incelenmiştir. Öğretim oturumlarından elde edilen veriler ise grafiksel analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, katılımcıların hedeflenen diş muayenesi davranışlarını video modelle öğretim aracılığıyla edindiklerini ve bu becerileri öğretim sona erdikten 1., 2. ve 4. haftalarda da sürdürdüklerini göstermektedir. Ayrıca katılımcıların öğrendikleri davranışları farklı toplumsal ortamlarda ve materyallerle sergileyebildikleri, yani genelleme gerçekleştirdikleri belirlenmiştir. Sosyal geçerlik bulguları, katılımcıların ebeveynlerinin ve öğretmenlerinin uygulamaya ilişkin görüşlerinin olumlu olduğunu, yöntemin hem etkili hem de uygulanabilir bulunduğunu ortaya koymuştur. Bu doğrultuda, video modelle öğretim yönteminin zihin yetersizliği olan bireylere diş muayenesi davranışlarının kazandırılmasında etkili, kalıcı ve sosyal açıdan kabul edilebilir bir yöntem olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to determine whether video modelling instruction is effective in teaching the behaviours that three primary school Year 1 pupils aged 8–9 with a diagnosis of intellectual disability should exhibit during dental examinations, and whether these behaviours are maintained in the 1st, 2nd, and 4th weeks after the instruction ended, and whether they generalised to different settings and materials. The study employed a multiple baseline design from single-subject research methods, and the model was repeated across participants. Baseline, intervention, baseline, follow-up, generalisation, and social validity data were collected using forms developed by the researchers. After the teaching sessions were completed, follow-up sessions were held in the 1st, 2nd, and 4th weeks to determine the level of maintenance of the behaviours acquired by the participants. In addition, the participants' ability to generalise the behaviours they learned to different environments and materials was also evaluated. In the study, social validity data were collected through interviews with participants' parents and teachers before and after the teaching; these data were examined using descriptive analysis techniques to determine the social acceptability of the application. The data obtained from the teaching sessions were evaluated using graphical analysis methods. The research findings show that participants acquired the targeted dental examination behaviours through video modelling instruction and maintained these skills in the 1st, 2nd, and 4th weeks after the instruction ended. It was also determined that participants could demonstrate the behaviours they learned in different social environments and with different materials, i.e., they generalised. Social validity findings revealed that participants' parents and teachers had positive views of the application, finding the method both effective and feasible. Accordingly, it was concluded that video modelling instruction is an effective, sustainable, and socially acceptable method for teaching dental examination behaviours to individuals with intellectual disabilities.
Benzer Tezler
- Zihin yetersizliğinden ve Otizm Spektrum Bozukluğundan etkilenen öğrencilerle çalışan taekwondo antrenörleri için geliştirilen özel eğitim programının etkililiğinin incelenmesi
Investigation of the effectiveness of the special education program developed for taekwondo coaches working with students affected by intellectual disability and Autism Spectrum Disorder
ABDÜLHAMİD ÜLVAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜZEYYEN ELDENİZ ÇETİN
- Alternatif ve destekleyici iletişimde kullanılan iletişim panolarının zihin engelli çocuklara gereksinimlerini sözel olmayan yöntemle ifade becerisi kazandırmada etkililiğinin incelenmesi
Analysing of affection of communication board that is used at alternative and supporting communication at gaining children with mental disability to express their needs in non verbal method
HATİCE GÖKDAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKAN SARI
- Görme yetersizliğinden etkilenen çocuklar ile olağan gelişim gösteren çocukların zihin kuramı becerileri ve sosyal becerileri arasındaki ilişkinin karşılaştırılması
A comparison of the relationship between theory of mind and social skills in children with visual impairments and typcally developing children
GÜLTEN ŞEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELDA ÖZDEMİR
- Görme yetersizliğinden etkilenen bireye baston becerilerinin öğretiminde eş zamanlı ipucu ile öğretimin etkililiği
Effectiveness of teaching with simultaneous prompting in teaching cane skills to individuals with visual impairment
MELİKE ALAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜZEYYEN ELDENİZ ÇETİN
- Görme yetersizliğinden etkilenmiş çocuklar ve gören çocukların zihin kuramı becerileri ile çalışma belleği performansları arasındaki ilişkinin karşılaştırılması
A comparison of the relationship between the theory of mind skills and working memory performances in children with visual impairments and sighted children
HACER DAMLANUR IŞITAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiGörme Engellilerin Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELDA ÖZDEMİR