Yağlık ayçiçeğinde (Helianthus annuus L.) farklı hümik asit dozları ve uygulama zamanlarının verim ve kalite üzerine etkileri
Effects of different humic acid doses and application times on yield and quality in oilseed sunflower (Helianthus annuus L.)
- Tez No: 992616
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖZDEN ÖZTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yağlık ayçiçeğinde (Helianthus annuus L.) farklı hümik asit dozları ve uygulama zamanlarının verim ve kalite üzerine etkisini belirlemek amacıyla yürütülen bu araştırma; Konya İli Çumra İlçesi'nde, 2024 yılı ayçiçeği vejetasyon döneminde, P63MM54 ayçiçeği çeşidi kullanılarak sulu koşullarda gerçekleştirilmiştir. Çalışma,“Tesadüf Bloklarında Bölünmüş Parseller”deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulmuştur. Ana parsellere uygulama zamanları (U1: Tamamı ekim öncesi, U2: ½'si ekim öncesi + ½'si 6-8 yapraklı dönem, U3: Tamamı 6-8 yapraklı dönem), alt parsellere hümik asit dozları (Kontrol (K): 0, D1:500 ml/da, D2:750 ml/da, D3:1000 ml/da, D4:1500 ml/da) yerleştirilmiştir. Araştırmada; bitki boyu (cm), bitki başına yaprak sayısı (adet), sap çapı (mm), tabla çapı (cm), tek tabla verimi (g), tablada tohum sayısı (adet), bin tane ağırlığı (g), hektolitre ağırlığı (g/l), tohum verimi (kg/da), kabuk oranı (%), ham yağ oranı (%) ve ham yağ verimi (kg/da) incelenmiştir. Araştırma sonucunda; hümik asit dozları x uygulama zamanları açısından sap çapı 11.67-14.67 mm (D1xU1, D3xU3), tek tabla verimi 31.1-45.3 g (D1xU1, D3xU3), tablada tane sayısı 589.2-776.7 adet (D1xU1, D3xU3), tohum verimi 230.1-335.3 kg/da (D1xU1, D3xU3) ve ham yağ verimi 112.2-161.2 kg/da (D1xU1, D3xU3) arasında değişmiştir. Sonuç olarak; araştırmada sap çapı, tek tabla verimi, tablada tane sayısı, tohum verimi ve ham yağ verimi bakımından en yüksek değerler hümik asitin 1000 ml/da dozunda ve tamamı 6-8 yapraklı dönemde uygulanması ile elde edilmiştir. Bununla birlikte uygun dozlarda ve zamanlarda hümik asit uygulamasının ayçiçeğinde verim ve kalite üzerinde olumlu etkileri olabileceği, hümik asit uygulama dozları ve uygulama zamanlarının etkilerinin daha iyi anlaşılabilmesi için bu ve bunun gibi araştırmaların devam etmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
This research, conducted to determine the effects of different humic acid doses and application times on yield and quality in oilseed sunflower (Helianthus annuus L.), was carried out in Çumra District of Konya, during the 2024 sunflower growing season, under irrigated conditions, using the P63MM54 sunflower variety. The study was set up according to a“Split-Plot Randomized Block Design”with three replications. Application times were determined for the main plots (U1: Entirely before planting, U2: ½ before planting + ½ at the 6-8 leaf stage, U3: Entirely at the 6-8 leaf stage), and humic acid doses were determined for the subplots (Control (K): 0, D1: 500 ml/da, D2: 750 ml/da, D3: 1000 ml/da, D4: 1500 ml/da). In this study, the following parameters were examined: plant height (cm), number of leaves per plant (pieces), stem diameter (mm), head diameter (cm), single head yield (g), number of seeds per head (pieces), thousand seed weight (g), hectoliter weight (g/l), seed yield (kg da-1), hull percentage (%), crude oil percentage (%) and crude oil yield (kg da-1). The research results showed that, in terms of humic acid doses x application times, stem diameter ranged from 11.67-14.67 mm (D1xU1, D3xU3), single head yield from 31.1-45.3 g (D1xU1, D3xU3), number of grains per head from 589.2-776.7 (D1xU1, D3xU3), seed yield from 230.1-335.3 kg da-1 (D1xU1, D3xU3), and crude oil yield from 112.2-161.2 kg da-1 (D1xU1, D3xU3). In conclusion, the highest values in terms of stem diameter, single head yield, number of seeds per head, seed yield, and crude oil yield were obtained when the entire dose of humic acid at 1000 ml/da was applied during the 6-8 leaf stage. However, it can be concluded that humic acid application at appropriate doses and times may have positive effects on yield and quality in sunflowers, and that further research like this is needed to better understand the effects of humic acid application doses and timing.
Benzer Tezler
- Yağlık ayçiçeğinde (Helianthus annuus L.) farklı ekim sıklıklarının verim ve kalite özelliklerine etkisi
The effects of different sowing densities on yield and quality characteristics on oilseed sunflower (Helianthus annuus L.)
CÜNEYT TUNÇER
- Yağlık ayçiçeğinde (Helianthus annuus l.) farklı organomineral ve kimyasal gübre uygulamalarının verim ve bazı kalite özellikleri üzerine etkisi
Effects of different organomineral and chemical fertilizer applications on yield and some quality traits in oilseed sunflower (Helianthus annuus l.)
CANDOST TAKIMCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
ZiraatSelçuk ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZDEN ÖZTÜRK
- Ayçiçeğinde (Helianthus annuus L.) farklı sıklık ile tohumluk kaplama uygulamalarının verim ve kalite özelliklerine etkileri
The effects of plant density and seed coating treatments on sunflower (Helianthus annuus L.) yield and quality properties
ŞAZİYE DÖKÜLEN
Doktora
Türkçe
2021
ZiraatTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜNGÖR YILMAZ
- Van'da yağlık ayçiçeği (Helianthus annuus L.) çeşitlerinde farklı ekim zamanı ve bitki sıklıklarının tarımsal, fizyolojik, verim ve kalite özellikleri üzerine etkileri
The effects of the different sowing date and plant density on the agronomical, physiological, yield and quality components of oilseed sunflower (Helianthus annuus L.) cultivars in Van
ZEHRA EKİN
- Farklı azot dozları ve uygulama dönemlerinin ayçiçeğinde (Helianthus annuus L.) verim ve verim öğelerine etkisi
The effects of different nitrogen doses and application times on yield and yield components of sunflower (Helianthus annuus L.)
ELA ÜNLÜYURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
ZiraatKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL DEMİR