Altın fiyatı, döviz kuru ve faiz oranı ile Sigortacılık Endeksi(XSGRT) arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determining the relationship between gold price, exchange rate, interest rate and the Insurance Index (XSGRT)
- Tez No: 992657
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL TUNA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bankacılık, Sigortacılık, Maliye, Banking, Insurance, Finance
- Anahtar Kelimeler: Serbest döviz kuru, Sosyal sigortalar, Ticari sigortalar, Yatırım finansmanı, Özel sigortalar, Free exchange rate, Social insurances, Commercial insurances, Finance of investments, Private insurances
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bankacılık ve Sigortacılık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sigortacılık sektörü, finansal sistemin önemli bir bileşeni olarak, makroekonomik dalgalanmalardan doğrudan etkilenmektedir. Bu bağlamda sigorta sektörünün seçilmiş makroekonomik değişkenler karşısındaki duyarlılığını ölçmek amacı ile 2006:06 – 2024:12 dönemi arasında Türkiye ekonomisinde Borsa İstanbul Sigorta Endeksi (XSGRT) ile altın fiyatları (gram/TL), döviz kuru (USD/TRY) ve aylık mevduat faiz oranı (TL) arasındaki uzun dönemli ilişki incelenmiştir. Ampirik analiz sürecinde, yapısal kırılmaların etkisini göz önüne alabilmek amacıyla Fourier yaklaşımı kullanılmış, serilerin durağanlığı FKPSS testleriyle değerlendirilmiş ve eşbütünleşme ilişkisi FourierShin yöntemiyle test edilmiştir. Uzun dönem katsayı tahmini DOLS (Dynamic Ordinary Least Squares) yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Analiz sonucu elde edilen bulgulara göre %1 anlamlılık düzeyinde pozitiftir. Döviz kurlarındaki artışın sigorta endeksini pozitif yönde etkilediğini göstermektedir. Yatırımcılar ve portföy yöneticileri açısından döviz kurunun XSGRT üzerindeki pozitif etkisi dikkate alınmalı; özellikle kur dalgalanmalarının arttığı dönemlerde sigorta sektörü hisseleri bir koruma aracı olarak değerlendirilebilir. Sigorta şirketleri, faiz ve kur değişimlerinden kaynaklı finansal kırılganlıkları azaltmak amacıyla döviz cinsinden ürün portföylerini çeşitlendirmeli ve faiz riskini yönetmek üzere türev ürünleri kullanmalıdır. Faiz oranındaki bir artışın, BIST Sigorta Endeksi'nde yaklaşık %0.62 oranında bir azalışa yol açtığını gösterir. Faiz oranlarının negatif etkisi, sigorta sektörünün büyümesi açısından düşük faiz politikalarının destekleyici olabileceğine işaret etmektedir. Altın fiyatlarının etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olmaması, portföy çeşitlendirmesi açısından altının sigorta endeksine doğrudan etkisinin zayıf olabileceğini göstermektedir. Sonuçlardan edilen bulgular, döviz kuru ve faiz oranlarının sigortacılık endeksi üzerinde anlamlı ve negatif etkiler olduğunu göstermektedir. Buna karşılık altın fiyatının etkisi daha sınırlı bulunmuştur. Uzun dönemde sigorta sektörünün özellikle döviz kuru şoklarına karşı duyarlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Türkiye sigorta sektörünün finansal istikrara ve makroekonomik dalgalanmalara karşı kırılgan yapısını ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, ekonomik büyümeyi teşvik etmek amacıyla uygulanan faiz politikalarının sigorta sektöründeki yatırımlar üzerindeki etkileri izlenmeli ve sektör desteklenmelidir.
Özet (Çeviri)
As a crucial component of the financial system, the insurance sector is directly influenced by macroeconomic fluctuations. In this context, this study investigates the long-term relationship between the Borsa Istanbul Insurance Index (XSGRT) and selected macroeconomic indicators—namely, gold prices (gram/TL), exchange rate (USD/TRY), and monthly deposit interest rates (TL)—for the period from 2006:06 to 2024:12 within the Turkish economy. To account for the presence of structural breaks in the time series, the Fourier approach was employed. The stationarity of the variables was examined using the FKPSS unit root test, while the presence of a cointegration relationship was tested through the FourierShin cointegration method. Long-run coefficients were estimated using the Dynamic Ordinary Least Squares (DOLS) method. According to the empirical findings, the exchange rate has a statistically significant and positive impact on the XSGRT, suggesting that insurance sector stocks may serve as a hedging instrument, especially during periods of heightened currency volatility. Insurance companies are advised to diversify their portfolios with foreign currencydenominated products and use derivative instruments to manage interest rate risk and reduce financial vulnerabilities stemming from interest rate and exchange rate fluctuations. The negative effect of interest rates implies that low-interest-rate policies may support the growth of the insurance sector. On the other hand, the impact of gold prices was found to be statistically insignificant, indicating a relatively weak direct influence of gold on the insurance index from a portfolio diversification perspective. Overall, the findings reveal that the exchange rate and interest rate exert significant influences on the insurance index, whereas the effect of gold prices remains limited. The results underline the sensitivity of the Turkish insurance sector to exchange rate shocks in the long run, thereby highlighting its structural vulnerability to macroeconomic instability. Accordingly, policymakers should closely monitor the effects of interest rate policies on sectoral investment performance and adopt supportive measures to enhance the resilience of the insurance industry.
Benzer Tezler
- Seçilmiş makroekonomik göstergeler ile İMKB-100 endeksi arasındaki ilişkinin analizi
The analysis of relationship between IMKB 100 index and selected macroeconomic variables
NÜMAN ZENGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
EkonomiMarmara ÜniversitesiSermaye Piyasası ve Borsa Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İ.ÖZLEM KOÇ
- Doğrusal olmayan eşbütünleşme testleri ile Türkiye ekonomisinde hisse senedi fiyatı ve seçilen ekonomik değişkenler arasındaki ilişkinin analizi
The analysis of relationship between stock prices andselected economic variables in Turkish economy by nonlinear cointegration tests
ELAHEH RAHMANI
- Makroekonomik değişkenlerin BIST 100 ve BIST Sınai Endeksi üzerindeki etkileri: Zaman serisi analizi
The effects of macroeconomic variables on BIST 100 and BIST Industrial Index: Time series analysis
NECDET KİNAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MaliyeBaşkent ÜniversitesiUluslararası Bankacılık ve Finans Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BADE EKİM KOCAMAN
- Hisse senedi değeri ile makroekonomik değişkenler arasındaki ilişki: BIST 100 endeksi üzerine bir araştırma
The relation between the value of stock and macroeconomics variables: A survey about BIST 100 index
YUNUS BAYDAŞ
