Kamu kesimi maliye politikası performans endeksinin ölçümü ve mali araçlar ile ilişkisinin analizi
Measurement of the public sector fiscal policy performance index and analysis of its relationship with fiscal instruments
- Tez No: 992670
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ERSİN YAVUZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Maliye, Finance
- Anahtar Kelimeler: Ekonomik zaman serisi, Kamu maliyesi, Economic time series, Public finance
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Pamukkale Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Maliye Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tezin amacı, Türkiye için maliye politikası amaçları üzerinden yeni bir performans endeksi geliştirmek ve mali araçlar ile bu performans endeksi arasındaki ilişkiyi ampirik olarak analiz etmektir. 1990-2023 döneminin incelendiği analizde, mali performans endeksinin geliştirilmesinde çok kriterli karar verme yöntemleri arasında yaygın olarak kullanılan Entropi ve TOPSIS yöntemlerinden yararlanılmaktadır. Entropi yöntemi ile değişkenlerin ağırlıklandırılması yapılırken, TOPSIS yöntemi ile yıllar itibariyle mali performans endeksleri hesaplanmakta ve dönemlerin sıralaması yapılmaktadır. Ayrıca tezin son aşamasında mali araçların üretilen endeks üzerindeki etkilerini gözlemleyebilmek için Fourier ARDL yöntemi uygulanmaktadır. Tezde maliye politikası amaçları perspektifinden yeni bir endeks geliştirilmekte ve Maliye Politikası Performans Endeksi (MPPE) olarak adlandırılmaktadır. MPPE elde edilirken maliye politikasının ekonomik büyüme, kalkınma, istikrar, gelir dağılımı, ödemeler dengesi ve sürdürülebilir çevre amaçları için sırasıyla GSYH değişim oranı, İnsani Gelişme Endeksi, enflasyon ve işsizlik oranları, Gini endeksi, cari denge ve yük kapasitesi faktörü değişkenleri kullanılmaktadır. Tezin MPPE'nin üretilmesine ilişkin sonuçları incelendiğinde, Entropi yöntemine göre değişkenler arasında enflasyonun en yüksek, yük kapasitesi faktörünün ise en düşük önem derecesine sahip olduğu tespit edilmektedir. TOPSIS yönteminin bulguları, mali performansın en yüksek ve en düşük sergilendiği yılların sırasıyla 2004 ve 1994 olduğunu ortaya koymaktadır. Son olarak Fourier ARDL analizinin sonuçları, kamu harcamalarının MPPE'ye katkı sağladığına; buna karşılık kamu gelirleri ve kamu borçlanmasının MPPE'yi negatif yönde etkilediğine dair kanıtlar sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of the thesis is to develop a new performance index for Türkiye based on fiscal policy goals and to empirically analyze the relationship between fiscal instruments and this performance index. In the analysis covering the period 1990-2023, the Entropy and TOPSIS methods, which are widely used among multi-criteria decision-making methods, are utilized in the development of the fiscal performance index. The Entropy method is used to weight the variables, while the TOPSIS method is used to calculate the fiscal performance indexes for each year and rank the periods. Furthermore, in the final stage of the thesis, the Fourier ARDL method is applied to observe the effects of fiscal instruments on the generated index. The thesis develops a new index from the perspective of fiscal policy goals, which is called the Fiscal Policy Performance Index (FPPI). The FPPI is calculated using variables such as the GDP growth rate, Human Development Index, inflation and unemployment rates, Gini index, current account balance, and load capacity factor, which represent the goals of fiscal policy in terms of economic growth, development, stability, income distribution, balance of payments, and environmental sustainability, respectively. When examining the results of the thesis regarding the production of the MPPE, it is determined that, according to the Entropy method, inflation has the highest importance level among the variables, while the load capacity factor has the lowest importance level. The findings of the TOPSIS method reveal that the years with the highest and lowest financial performance are 2004 and 1994, respectively. Finally, the results of the Fourier ARDL analysis provide evidence that government expenditures contribute to FPPI, while government revenues and government debt negatively affect FPPI.
Benzer Tezler
- Uluslararası Para Fonu (I.M.F.) destekli istikrar programları ve 1980 sonrası Türkiye uygulamaları
Stabilization programmes supported by International Monetary Fund (I.M.F.) and post 1980 experiences of Turkey
SEYHUN DOĞAN
- Finansal gelişme ve makroekonomik performans: Asya ve Latin Amerika deneyimine dönük gözlemler ve Türkiye ekonomisine ilişkin ampirik bulgular
Financial development and macroeconomic performance: Observations towards Asian and Latin American experiences and empirical findings related to the Turkish economy
KADİR ESER
- Türkiye'de kamu iktisadi teşebbüsleri gelişimi-hukuki yapısı özelleştirme çalışmaları
Başlık çevirisi yok
MİNE ÖZAYDINLIK
- Kamu kesimi etkinliğinin bütçe dengesi üzerindeki etkisine ilişkin ampirik bir değerlendirme
An empirical evaluation concerning effect on the budget balance of efficiency of public sector
ONUR SADIKLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
EkonomiHacettepe ÜniversitesiMaliye Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. PELİN VAROL İYİDOĞAN
- Yeşil bütçeleme yaklaşımı ve performans esaslı program bütçe uygulaması: Türkiye için bir değerlendirme
Green budgeting approach and performance based program budget implementation: An assessment for Turkey
GİZEM KÖSLÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
MaliyePamukkale ÜniversitesiMaliye Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ UMUT TEPEKULE