Aspir (Carthamus tinctorius L.) bitkisinde biyogübre ve norganik gübre uygulamalarının bazı verim parametreleri ve yağ oranına etkisi
The effect of organic fertiliser and inorganic fertiliser applications on certain yield parameters and oil content in safflower (Carthamus tinctorius L.) plants
- Tez No: 992722
- Danışmanlar: DOÇ. DR. CEVHER İLHAN CEVHERİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Aspir, Biyoçar, Mikroalgler, Verim, Safflower, Biochair, Microalgae, Yield
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Harran Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Aspir bitkisi (Carthamus tinctorius L.) 3000 yıl önce Orta Doğu'da kültüre alınmış eski bir kültür bitkisidir. Aspirin özellikle soğuğa ve sıcağa olan yüksek toleransı nedeniyle kuru tarım alanlarında, tuzluluğa ve yabancı otlara karşı olan toleransı ile de sulu tarım alanlarında değerlendirilebilecek alternatif ürünlerden birisidir. Aspir tohumlarında %13-46 arasında yağ bulunmakta, bu yağın yaklaşık %90'ı doymamış yağ asitlerinden (oleik ve linoleik asit) oluştuğu bildirilmektedir. Bu çalışmada amaç; Aspir bitkisinde mineral gübrelere ilave olarak mikrobiyal gübre uygulamalarının verim parametrelerine olan etkisini tespit etmek ve bu konuda yapılacak çalışmalara referans olmaktır. Çalışmada Aspir çeşitlerinden olan Safir olarak adlandırılan varyeteye Bioçar ve Mikroalg gübre uygulamalarının verim ve verim parametrelerine etkisi incelenmiştir. Araştırma tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Araştırmada gübrenin uygulanmadığı kontrol uygulaması ve standart taban gübresi olan DAP gübresi ilave olarak Bioçar ve Mikroalg gübrelerinin değişik dozları uygulanmıştır. Araştırmada; tohum verimi (kg/da), bitki boyu(cm), yan dal sayısı (adet/bitki), bitki başına tabla sayısı (adet/bitki), tabla başına tohum sayısı (adet/tabla), bitki başına taç yaprak verimi (g), bin tane ağırlığı (g), çiçeklenme gün sayısı (%70), yağ oranı (%) ve yağ verimi (kg/da) değerleri incelenmiştir. İncelenen özelliklerden elde edilen veriler varyans analizine tabi tutulmuştur. Buna göre en önemli verim parametrelerinden biri olan tohum verimi (kg/da) parametresinde uygulanan gübre uygulamaları yönünden istatistiki yönden 0.01 düzeyinde farklılık bulunmuştur. Tohum verimi 180 kg/da (kontrol uygulaması) ile en düşük ve 359.44 kg/da (biocar +mikroalg-100 g) ile en yüksek değerde bulunmuştur.
Özet (Çeviri)
The safflower plant (Carthamus tinctorius L.) is an ancient cultivated plant that was first cultivated in the Middle East 3,000 years ago. Safflower is an alternative crop that can be grown in dry farming areas due to its high tolerance to cold and heat, and in irrigated farming areas due to its tolerance to salinity and weeds. Safflower seeds contain 13-46% oil, approximately 90% of which is reported to consist of unsaturated fatty acids (oleic and linoleic acids). The aim of this study was to determine the effect of microbial fertiliser applications, in addition to mineral fertilisers, on yield parameters in safflower and to serve as a reference for future studies in this field. The study examined the effect of Biochar and Microalgae fertiliser applications on the yield and yield parameters of the Safir variety of Aspir. The research was conducted in triplicate according to a randomised block design. In the study, a control application without fertiliser and different doses of biochar and microalgae fertilisers were applied in addition to the standard base fertiliser NPK. In the study, the following values were examined: Seed yield (kg/da), plant height (cm), number of side shoots (number/plant), number of heads per plant (number/plant), number of seeds per head pod (number/ head), flowering days (70%), oil content (%), and oil yield (kg/da) were examined. The data obtained from the examined characteristics were subjected to variance analysis. Accordingly, a statistically significant difference at the 0.01 level was found in the seed yield (kg/ da) parameter, one of the most important yield parameters, in terms of the fertiliser applications applied. Accordingly, seed yield was found to be lowest at 180 kg/da (in control application) and highest at 359.44 kg/da (biocar + microalgae-100 g).
Benzer Tezler
- Biyogübre uygulamaları ve inorganik gübrelemenin aspir(Carthamus tinctorius L.) bitkisinin bazı agronomik, kalite ve biyokimyasal özellikleri üzerine etkisi
The effect of biofertilizer applications and inorganic fertilization on some agronomic, quality and biochemical properties of safflower (Carthamus tinctorius L.)
MUHAMMED SAİD YOLCİ
Doktora
Türkçe
2022
ZiraatVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RÜVEYDE TUNÇTÜRK
- Sıcaklık stresinde, biyolojik gübre olarak, Cladophora glomerata ve Arthrospira (Spirulina) platensis alglerinin aspir (Carthamus tinctorius) bitkisinin gelişimi ve büyümesi üzerine etkisi
Effect of Cladophora glomerata and Arthrospira (Spirulina) platensis algae as biological fertilizers on the growth and development of safflower (Carthamus tinctorius) under temperature stress
SELİM DOBLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
BiyolojiHarran ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKSAL SEZEN
- Aspir (Carthamus tinctorius L.) bitkisinde farklı sıra arası ve sıra üzeri mesafelerin verim ve verim unsurları üzerine etkisi
Effects of different plant spacing on yield and yield components of safflower (Carthamus tinctorius L.)
MUHAMMET TUNCAY ÖGETÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
ZiraatDicle ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DAVUT KARAASLAN
- Aspir (carthamus tinctorius L.) bitkisinde kimyasal polen kısırlığı ve morfolojik markör destekli hibrit tohum üretim olanaklarının araştırılması
Evaluation of hybrid seed production possibilities in safflower (carthamus tinctorius L.) via chemical male sterility and morphological marker-assisted selection
EDA PINAR AKCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
ZiraatIsparta Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN BAYDAR
- Kahramanmaraş kuru koşullarında aspir (Carthamus tinctorius L.) bitkisinde farklı dallardaki tablaların verim ve verim unsurlarının incelenmesi
Evaluation of yield and yield components of safflower (Carthamus tinctorius L.) heads on different branches under Kahramanmaraş rainfed conditions
OĞUZ ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
ZiraatKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. FATİH KILLI