Sigara Bırakma Polikliniğinde sitizin tedavisi alan hastalarda başvuru anı ve 1 ay sonrasındaki depresyon, anksiyete ve yaşam kalitesi skorlarının değerlendirilmesi
Evaluation of depression, anxiety, and quality of life scores at baseline and first month in patients receiving cytisine treatment at a Smoking Cessation Outpatient Clinic
- Tez No: 992773
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU UĞRAŞ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Sigara bırakma, sitizin, depresyon, anksiyete, yaşam kalitesi, Smoking cessation, cytisine, depression, anxiety, quality of life
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Tütün kullanımı, küresel prevalansı son yıllarda azalma göstermesine rağmen, halen dünya genelinde önemli bir halk sağlığı sorunu olmaya devam etmektedir. Nikotinin yüksek bağımlılık potansiyeli, sigara bırakma sürecini zorlaştırmakta; bu süreçte ortaya çıkan yoksunluk belirtileri bireylerin depresyon, anksiyete düzeylerini ve yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilmektedir. Sigara bırakma tedavilerinin fizyolojik etkileri yaygın olarak incelenmiş olsa da özellikle Türkiye'de kısa dönem izlemde depresyon, anksiyete ve yaşam kalitesi değişimlerini birlikte değerlendiren çalışmalar sınırlıdır. Ayrıca sitizin gibi güncel farmakolojik tedavilere ilişkin mental sağlık belirtileri ile ilgili veriler yeterli değildir. Bu çalışmada, sigara bırakma polikliniğine başvuran ve sitizin tedavisi başlanan bireylerde başvuru anı ile bir ay sonraki dönemde depresyon, anksiyete ve yaşam kalitesi skorlarındaki değişimlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu araştırma, gözlemsel tipte prospektif kohort çalışması olarak planlanmıştır. Çalışma, Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Aile Hekimliği Kliniği Sigara Bırakma Polikliniği'ne 13/05/2025–30/09/2025 tarihleri arasında başvuran, sitizin tedavisi başlanan ve dahil edilme kriterlerini karşılayan bireyler üzerinde yürütülmüştür. G-Power analizi sonucunda hedeflenen örneklem büyüklüğü 200 olarak belirlenmiş, kontrol görüşmesine gelen toplam 209 hastanın verileri analize dahil edilmiştir. Etik kurul onayı alındıktan sonra bireylerden bilgilendirilmiş onam alınmıştır. Veriler, bireylerin ilk başvurusu ve bir ay sonraki kontrol görüşmesi olmak üzere iki zaman noktasında toplanmıştır. Sosyodemografik özelliklerin yanı sıra, nikotin bağımlılık düzeyinin değerlendirilmesi amacıyla Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi (FNBT), depresyon ve anksiyete düzeylerinin değerlendirilmesi amacıyla Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HAD) ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi amacıyla SF-12 Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılmıştır. İstatistiksel analizler uygun parametrik ve non-parametrik testler kullanılarak yapılmış, anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmada sigarayı bırakan bireylerde birinci ay sonunda depresyon ve anksiyete düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı azalma saptanmıştır. Yaşam kalitesi açısından değerlendirildiğinde, fiziksel yaşam kalitesi skorlarında anlamlı bir değişim gözlenmezken, mental yaşam kalitesi skorlarında sınırlı düzeyde bir azalma tespit edilmiştir. Sonuç ve Öneriler: Bulgular, sigara bırakma sürecinin erken döneminde ruhsal belirtilerdeki değişimlerin yaşam kalitesindeki değişimlerden daha önce ortaya çıkabileceğini düşündürmektedir. Bu sonuçlar doğrultusunda, sigara bırakma sürecinde bireylerin yalnızca nikotin bağımlılığı açısından değil, depresyon, anksiyete ve yaşam kalitesi açısından da değerlendirilmesi önem taşımaktadır. Özellikle aile hekimliği uygulamalarında sigara bırakma başvurularında mental sağlık ve yaşam kalitesi değerlendirmelerinin bütüncül yaklaşımla ele alınması, izlem sürecinde bu belirtilerin göz önünde bulundurulması ve gerektiğinde destekleyici müdahalelerin planlanması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Introduction and Aim: Although the global prevalence of tobacco use has declined in recent years, it remains a major public health problem worldwide. The high addictive potential of nicotine complicates smoking cessation, and withdrawal-related symptoms may negatively affect depression, anxiety, and quality of life. This study aimed to evaluate changes in depression, anxiety, and quality of life scores between baseline and one-month follow-up among individuals who applied to a smoking cessation clinic and initiated cytisine treatment. Materials and Methods: This study was designed as an observational prospective cohort study. It was conducted among individuals who applied to the Smoking Cessation Clinic of the Family Medicine Department at Ankara Bilkent City Hospital between May 13, 2025, and September 30, 2025, and who initiated cytisine treatment and met the inclusion criteria. Based on G-Power analysis, the target sample size was determined as 200, and data from 209 patients who attended the follow-up visit were included in the analysis. Ethical approval was obtained, and written informed consent was collected from all participants. Data were collected at two time points: baseline and one-month follow-up. The Fagerström Test for Nicotine Dependence (FTND) was used to assess nicotine dependence, the Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS) to evaluate depression and anxiety levels, and the SF-12 Quality of Life Scale to assess quality of life. Statistical analyses were performed using appropriate parametric and non-parametric tests, with p<0.05 considered statistically significant. Results: Among individuals who quit smoking, statistically significant reductions in depression and anxiety levels were observed at the one-month follow-up. While no significant change was detected in physical quality of life scores, a limited decrease was observed in mental quality of life scores. Conclusion and Recommendations: The findings suggest that changes in psychological symptoms may occur earlier than changes in quality of life during the early period of smoking cessation. Accordingly, evaluating individuals not only in terms of nicotine dependence but also depression, anxiety, and quality of life during the smoking cessation process is important. In particular, incorporating mental health and quality of life assessments into smoking cessation practices within primary care and family medicine settings, monitoring these parameters during follow-up, and planning supportive interventions when necessary are recommended.
Benzer Tezler
- Süleyman Demirel Üniversite Hastanesi Sigara Bırakma Polikliniğine başvuran hastalarda sigara bırakma başarı oranları ve etkileyen faktörlerin araştırılması
Investigation of smoking quit success rates and affecting factors in patients applying to the Smoking Cessation Polyclinic of Süleyman Demirel University Hospital
PELİN APA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSüleyman Demirel ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FUNDA YILDIRIM BAŞ
- Sigara bıraktırma polikliniğinde sitizin kullanmış hastaların sigara bırakma oranlarının değerlendirilmesi
Evaluation of smoking cessation rates of patients who used cytisine in smoking cessation clinic
ÖMERCAN ŞAHİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile Hekimliğiİstanbul Medeniyet ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HACER HİCRAN MUTLU
- Sigara bıraktırma polikliniğinde sitizin başlanan hastaların tedavi başarılarının değerlendirilmesi
Evaluation of treatment success in patients started on cytisine in a smoking cessation outpatient clinic
MUSTAFA UĞUR KILIÇKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile Hekimliğiİstanbul Medeniyet ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HACER HİCRAN MUTLU
- S.B.Ü. Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Sigara Bırakma Polikliğine başvuran hastalarda bupropiyon ve sitizin tedavilerinin başarı oranlarının karşılaştırılması ve yan etki profillerinin incelenmesi
Comparison of the threatment success rates and adverse effect profiles of bupropion and cytisine in patients applying to the Smoking Cessation Clinic at S.B.U. Haseki Training and Research Hospital
BEHZAT BOZKURT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SABAH TÜZÜN
DR. SÜNDÜS GÖRÜKMEZ
- Sigara polikliniğine başvuran hastalarda abstinans yordayıcıları
Predictors of abstinence in patients attending a smoking cessation clinic
ÇAĞLAR UYSAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriAnkara ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BERKER DUMAN