Emevîlerin Mâverâünnehir fetihleri ve İslamlaştırma siyaseti
Umayyad conquests and Islamization policy in Transoxania
- Tez No: 992950
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA DEMİRCİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ortaçağ Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Emevîlerin Mâverâünnehir fetihleri ve İslâmlaştırma siyaseti siyasî, idarî, malî ve sosyo-kültürel boyutlarıyla bu çalışmada incelenmiştir. Bu devirdeki Mâverâünnehir fetihleri başlangıçta sulh antlaşmaları ve haraç sistemiyle şekillenmiş, Kuteybe b. Müslim döneminden itibaren doruk noktasına ulaşmıştır. Ancak Arap kabileleri arasındaki rekabetler, bölge valilerinin merkezî otoriteye karşı isyanları, Türgiş-Soğd direnişleri ve özellikle gayrimüslim tebaaya uygulanan cizyeharaç ayrımındaki adaletsizlikler bölgede sürekli istikrarsızlığa yol açmıştır. Ömer b. Abdülazîz'in kısa süreli reform girişimleri İslâmlaştırmayı hızlandırmaya yönelik adımlar teşkil etse de yapısal sorunlar çözülememiştir. İslâmlaştırma süreci ise tedrici ve büyük ölçüde mevâlî zümresi aracılığıyla gerçekleşmiş; Emevî idaresine rağmen tabanda yayılmıştır. Emevî idaresinin siyasî yapısı bölgede Soğd ayaklanmaları, Hâris b. Süreyc'in isyan hareketi ve nihayetinde Abbâsî İhtilâli ile Mâverâünnehir'deki hakimiyetinin Abbâsîlere devrine neden olmuştur. Çalışma, Emevîlerin Mâverâünnehir'de attıkları temellerin İslâmlaşmanın ilk nüvelerini nasıl ve ne şekilde oluşturduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The Umayyad conquests of Transoxiana and their Islamization policy are examined in this study in terms of their political, administrative, financial, and sociocultural dimensions. The conquests of Transoxiana during this period were initially shaped by peace treaties and a tribute system, reaching their peak during the reign of Qutayba ibn Muslim. However, rivalries among Arab tribes, rebellions by regional governors against central authority, Türgiş-Sogdian resistance, and especially injustices in the distinction between jizya and tribute imposed on non-Muslim subjects led to constant instability in the region. Although the short-lived reform attempts of Umar ibn Abd al-Aziz constituted steps towards accelerating Islamization, structural problems remained unresolved. The process of Islamization was gradual and largely achieved through the mawali class; it spread at the grassroots level despite Umayyad rule. The political structure of the Umayyad administration in the region led to the Sogdian uprisings, the rebellion of Harith ibn Surayj, and ultimately the Abbasid Revolution, resulting in the transfer of power in Transoxiana to the Abbasids. This study reveals how and in what way the foundations laid by the Umayyads in Transoxiana formed the first seeds of Islamization.
Benzer Tezler
- VIII. ve XII. yüzyıllar arası Mâverâünnehir'dekurulan devletlerin sosyal ve idarî yapısı
The social and administrative structure of the states established i̇n transoxiana between VIII. and XII. centuries
SİNAN ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
TarihMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYDIN USTA
- Kuteybe b. Müslim ve hayatı
Qutayba b. Muslim and his life
BAYRAM ÜNCE
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
TarihSivas Cumhuriyet Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜNAL KILIÇ
- Büyük Selçuklular ve Irak Selçukluları'nda Dîvân-ı Âlâ
Dîvân-ı Âlâ In Great Seljuks and Iraq Seljuks
ÖZGÜR TOKAN
- Emevi ve ilk Abbasi halifeleri döneminde Buhara bölgesi (53-232/674-847)
Başlık çevirisi yok
HASAN KURT
Doktora
Türkçe
1997
DinAnkara Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SABRİ HİZMETLİ
- Abbasîlerin ilk döneminde Mâverâünnehir
Transoxiana in the first period of the Abbasids
AYKUT ÖZBAYRAKTAR