Muş koşullarında karışım oranı ve biçim zamanının adi fiğ + tahıl karışımlarında verim ve kalite üzerine etkileri
Effects of mixing ratios and harvest stages on the yield and quality of common vetch (Vicia sativa L.) and cereal mixtures under Muş conditions
- Tez No: 993040
- Danışmanlar: PROF. DR. BİNALİ ÇOMAKLI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmada, Muş ili ekolojik koşullarında adi fiğin arpa ve yulaf ile farklı karışım oranları ve biçim zamanlarında yetiştirilmesinin verim ve yem kalite özellikleri üzerine etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca, fiğ–tahıl karışımlarında en uygun karışım oranı ve biçim zamanının tespit edilerek kaliteli kaba yem üretimine katkı sağlanması hedeflenmiştir. Yöntem: Araştırma, 2021 yılında Muş Merkeze bağlı Özdilek köyünde, 2022 yılında ise Muş Alparslan Üniversitesi Kampüsünde yürütülmüştür. Çalışmada Alper adi fiğ (Vicia sativa L.), Tarm-92 arpa (Hordeum vulgare L.) ve Otağ yulaf (Avena sativa L.) çeşitleri kullanılmıştır. Deneme tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulmuş; biçim zamanları (karınlanma, çiçeklenme ve süt olum) ana parselleri, yalın ve farklı oranlardaki karışımlar alt parselleri oluşturmuştur. Araştırmada sap uzunluğu, yaş ve kuru ot verimi, kuru otta adi fiğ oranı, ham protein oranı ve verimi ile bazı yem kalite özellikleri belirlenmiş; elde edilen veriler varyans analizine tabi tutulmuş ve ortalamalar çoklu karşılaştırma testleri ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Yapılan değerlendirmelerde biçim zamanının incelenen birçok özellik üzerinde belirleyici olduğu tespit edilmiştir. Adi fiğde sap uzunluğu karışım ve biçim zamanlarına bağlı olarak yıllar ortalamasında 25,35–31,79 cm, biçim zamanları arasında 23,63–35,00 cm bulunmuştur. Arpada sap uzunluğu yıllar ortalamasında karışımlara göre 48,11–51,63 cm, biçim dönemlerine göre 44,91–54,72 cm arasında gerçekleşmiştir. Yulafta sap uzunluğu yıllar ortalamasında 51,71–53,53 cm aralığında belirlenmiştir. Yaş ot verimi yıllar ortalamasında en düşük yaş ot verimi yalın adi fiğde (254,54 kg/da), en yüksek yaş ot verimi ise %25 AF + %75 Y karışımında (908,53 kg/da) saptanmıştır. Kuru ot verimi yıllar ortalamasında kuru ot verimi 63,68–225,72 kg/da aralığında gerçekleşmiş, en yüksek değer %25 AF + %75 Y karışımında (225,72 kg/da) elde edilmiştir. Kuru otta adi fiğ oranı yıllar ortalamasında karışımlara göre %12,22-22,45 aralığında değişmiş; fiğ oranının en yüksek olduğu karışımlar %75 AF içeren karışımlar olmuştur. Ham protein oranı yıllar ortalamasında %10,02- 17,90 arasında değişmiş; en yüksek ham protein oranı yalın fiğden %17,90 olarak elde edilmiştir. Ham protein verimi ise yıllar ortalamasında 11,22–23,95 kg/da arasında bulunmuş; en yüksek ham protein verimi %25 AF + %75 Y karışımında (23,95 kg/da) belirlenmiştir. ADF oranı yıllar ortalamasında 43,83–59,50% aralığında değişmiş; buna bağlı olarak sindirilebilir kuru madde oranı yıllar ortalamasında %58,06–63,23 arasında hesaplanmıştır. Sindirilebilir kuru madde verimi yıllar ortalamasında 40,08–130,26 kg/da aralığında olup en yüksek değer %25 AF + %75 Y karışımında (130,26 kg/da) elde edilmiştir. Nispi yem değeri yıllar ortalamasında 92,00–134,39 arasında değişmiş; en yüksek nispi yem değeri yalın adi fiğde (134,39) belirlenirken, karışımlar içinde nispi yem değeri bakımından %50 AF + %50 A ve %75 AF + %25 A karışımlarının daha yüksek değerlere ulaştığı görülmüştür. Sonuç: Araştırma sonuçlarına göre, adi fiğin arpa ve yulaf ile karışım halinde yetiştirilmesi yalın ekimlere kıyasla verim ve yem kalite özellikleri bakımından daha üstün bulunmuştur. Biçim zamanları incelendiğinde, süt olum döneminin yaş ot, kuru ot ve ham protein verimi açısından en yüksek değerleri verdiği, buna karşın erken biçimlerin yem kalitesini artırdığı belirlenmiştir. Karışım oranları değerlendirildiğinde, özellikle %25 adi fiğ + %75 yulaf ve %50 adi fiğ + %50 yulaf karışımlarının verim ve kalite bakımından öne çıktığı tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular, Muş ili ekolojik koşullarında fiğ–tahıl karışımlarının kaliteli kaba yem açığının azaltılmasında etkin bir alternatif olabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Purpose: This study aimed to determine the effects of intercropping common vetch with barley and oats at different mixing ratios and harvesting times on yield and feed quality characteristics under the ecological conditions of Muş province. Furthermore, the research sought contribute to the production of high-quality roughage by identifying the optimal mixing ratio and harvesting time for these vetch-cereal mixtures. Method: The research was conducted in Özdilek village, Muş Central district, in 2021, and in Muş Alparslan University Campus in 2022. Common vetch (cv. Alper) (Vicia sativa L.), barley (cv. Tarm-92 ) (Hordeum vulgare L.), and oat (cv. Otağ) (Avena sativa L.) varieties were used in the study. The experiment was set up in a split-plot design in randomized blocks with three replications; harvesting times (booting, flowering, and milk ripening) formed the main plots, and pure and mixed varieties with different ratios formed the subplots. Plant height, fresh and dry forage yield, common vetch percentage in dry forage, crude protein content and yield, and some feed quality characteristics were determined; the obtained data were subjected to analysis of variance, and the means were compared using multiple comparison tests. Findings: The findings indicated that the harvesting stage was a significant factor influencing most of the examined characteristics. In common vetch, stem length averaged 25.35–31.79 cm across the experimental years depending on the mixture and harvesting stage, ranging between 23.63 and 35.00 cm. In barley, the main stem length averaged 48.11–51.63 cm depending on the mixtures and ranged from 44.91 to 54.72 cm across the harvesting stages. In oats, the mean stem length was recorded as 51.71–53.53 cm during the study years. The lowest average fresh forage yield was observed in common vetch monoculture (254.54 kg/da), while the highest was in the 25% AF + 75% Y mixture (908.53 kg/da). Dry forage yield across the years ranged from 63.68 to 225.72 kg/da, with the maximum yield obtained from the 25% AF + 75% Y mixture. The proportion of common vetch in dry forage varied between 12.22% and 22.45% depending on the mixture; the highest vetch ratios were found in treatments containing 75% AF. Crude protein content fluctuated between 10.02% and 17.90%, with the peak value (17.90%) recorded in pure vetch stands. Crude protein yield was found to be between 11.22 and 23.95 kg/da, peaking in the 25% AF + 75% Y mixture. ADF content ranged from 43.83% to 59.50% across the years. Consequently, the digestible dry matter (DDM) content was calculated to be between 58.06% and 63.23% on average. DDM yield varied from 40.08 to 130.26 kg/da, with the 25% AF + 75% Y mixture yielding the highest results. Relative feed value (RFV) averaged between 92.00 and 134.39; while the highest RFV was observed in common vetch monoculture (134.39), the 50% AF + 50% A and 75% AF + 25% A mixtures showed superior RFV compared to other mixtures.
Benzer Tezler
- Muş ekolojik koşullarında arpa ve macar fiğ farklı karışım oranlarının verim ve kalite özelliklerine etkisi
The effect of different mixing ratios of barley and hungarian vetch on yield and quality traits in Muş ecological conditions
HATİCE İLAYDA SELEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
ZiraatMuş Alparslan ÜniversitesiBitkisel Üretim ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MAHİR ÖZKURT
- Eskişehir–Erenköy bölgesi manyezitlerinin oluşum mekanizmalarının jeokimyasal ve petrografik incelemesi
Formation mechanisms of Eskisehir–Erenköy region magnesites: A geochemical and petrographical investigation
TAHSİN AYKAN KEPEKLİ
Doktora
Türkçe
2015
Jeoloji Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MACİD FİKRET SUNER
- Performance investigation of high bit rate degital subscriber line
Yüksek hız sayısal abone hattının performansının incelenmesi
BERNA HÜSEYİNOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
1997
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÜMİT AYGÖLÜ