Mesleki damgalama algısı, işten ayrılma niyeti ve mesleki benlik saygısı arasındaki ilişkide öz yeterliliğin rolü: Mutfak personeli üzerine bir araştırma
The role of self-efficacy in the relatiionship between occupational stigma perception, turnover intention, and occupational self-esteem: A research on kitchen employee
- Tez No: 993113
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İBRAHİM İLHAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Gastronomi ve Mutfak Sanatları, Turizm, Gastronomy and Culinary Arts, Tourism
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi
- Enstitü: Turizm Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Genel olarak insanlar üyesi oldukları topluluklara aidiyet duygusu ile bağlanmak aynı zamanda da üyesi oldukları toplum içeresinde saygı görmek isterler. İnsanların üyesi oldukları toplum içerisinde saygı duymalarını sağlayacak temel etkenlerden biri de sahip oldukları mesleklerdir. Damgalanmış mesleklerde çalışan işgörenlerin, benlik saygılarında ve sosyal kimlik değerlerinde düşme olacak ve mesleklerine karşı kaçınma davranışı ortaya çıkacaktır. Bu kapsamda çalışmanın amacı mutfakta çalışan personelin mesleki damga algıları, işten ayrılma niyetleri ve mesleki benlik saygıları arasındaki ilişkide, öz yeterlilik düzeylerinin rolünü belirlemektir. Araştırmamızda nicel araştırma yöntemi kullanılmış ve analizler için SmartPLS ve SPSS programı kullanılmıştır. Örneklem grubumuz Antalya'da bulunan 4 ve 5 yıldızlı oteller ile birinci sınıf tatil köylerinin mutfaklarında çalışan aşçı, aşçı yardımcısı ve stewardlardan oluşmaktadır. Basit tesadüfi örneklem yöntemi ile toplanan 498 anket analiz edilmiştir. Hipotezleri test etmek için kısmi en küçük kareler yapısal eşitlik modellemesi (KEKK-YEM) kullanılmıştır. Çalışma sonucunda, mesleki damgalama ile işten ayrılma niyeti arasında pozitif yönlü ve anlamı, mesleki benlik saygısı ile ise negatif yönlü ve anlamlı ilişki olduğu, mesleki benlik saygısı ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkide negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Ayrıca, mesleki damgalama algısı ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkide mesleki benlik algısının kısmi tamamlayıcı aracılık rolü üstlendiği bulunmuştur. Bunun yanı sıra mesleki damgalama ve mesleki benlik saygısının mesleğe verilen değer ve mesleğin işlevselliğine olan inanç boyutları arasındaki ilişkide öz yeterliliğin düzenleyicilik rolünün olduğu fakat mesleki damgalama algısının mesleği kabul boyutu ile olan ilişkisinde öz yeterliliğin düzenleyicilik rolünün olmadığı bulunmuştur.
Özet (Çeviri)
Generally, people want to feel a sense of belonging to the communities they are members of and also want to be respected within those communities. One of the fundamental factors that will enable people to gain respect within their communities is their profession. Employees working in stigmatized professions will experience a decrease in their self-esteem and social identity values, and avoidance behavior towards their profession will emerge. In this context, the aim of this study is to determine the role of self-efficacy levels in the relationship between the perceptions of occupational stigma, intentions to leave their jobs, and occupational self-esteem of kitchen staff. In our research, a quantitative research method was used, and SmartPLS and SPSS programs were used for the analyses. Our sample group consisted of cooks, assistant cooks, and stewards working in the kitchens of 4 and 5-star hotels and first-class resorts in Antalya. 498 questionnaires collected using the simple random sampling method were analyzed. Partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM) was used to test the hypotheses. The study found a positive and significant relationship between occupational stigma and intention to leave the job, and a negative and significant relationship between occupational self-esteem and intention to leave the job. Furthermore, occupational self-perception was found to play a partial complementary mediating role in the relationship between perceived occupational stigma and intention to leave the job. In addition, self-efficacy was found to play a moderating role in the relationship between occupational stigma and the value placed on the profession and belief in the functionality of the profession, but not in the relationship between perceived occupational stigma and the acceptance of the job.
Benzer Tezler
- İstihdam edilmiş olan engelli bireylerin iş ile ilgili deneyimlerinin ve işe bakış açılarının incelenmesi
Investigating work-related experiences and perspectives on work of individuals with disabilities who were employed
EGE TEMİZKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Fizyoterapi ve RehabilitasyonHacettepe ÜniversitesiErgoterapi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜLYA KAYIHAN
- Gençlerin HIV/AIDS'ten korunmaya yönelik bilgi, algı ve deneyimleri: Panda (Inhambane-Mozambik) örneği
Youth's knowledge, perceptions and experiences on AIDS prevention: The case of Panda (Inhambane-Mozambique)
GULAMUDINE MUHAMAD CHARIFO XAVIER MANUEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
SosyolojiAnadolu ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TEMMUZ GÖNÇ ŞAVRAN
- State and civil society relation in Türkiye: The case of women csos
Türkiye'de Devlet ve sivil toplum ilişkisi: Kadın örgütleri örneği
TUNA YÜCEL
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
SosyolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSosyal Politika Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYÇA ERGUN ÖZBOLAT
- Bir rehabilitasyon hastanesinde çalışan hemşirelerin psikolojik yardım almaya ilişkin tutumları ile psikolojik yardım alma nedeniyle damgalanma algısı
Attitudes of seeking psychological help and perception of stigma due to receiving psychological help of nurses working in A rehabilitation hospital
FATMA HELİN YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Hemşirelikİstanbul Okan ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KERİME DERYA BEYDAĞ
- Ruhsal hastalığa sahip bireylerde içselleştirilmiş damgalanma ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between internalized stigma and quality of in people with mental disease
MEHMET LEBLEBİCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA SAVAŞ