Ebeveyn suçluluğu ve bilişsel çarpıtmaların ebeveyn tükenmişliği üzerindeki rolü
The role of parental guilt and cognitive distortions in parental burnout
- Tez No: 993161
- Danışmanlar: DOÇ. DR. CİHAT ÇELİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Medipol Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, ebeveyn suçluluğunun ebeveyn tükenmişliği üzerindeki yordayıcı etkisini ve bu ilişkide bilişsel çarpıtmaların aracı rolünü incelemektir. Araştırma, 0-24 yaş arasında çocuğa sahip olan ve psikiyatrik tanısı bulunmayan 300 ebeveynden oluşan bir örneklemde gerçekleştirilmiştir. Doğum sonrası depresyon semptomlarının karıştırıcı etkisini en aza indirmek amacıyla, 0-12 aylık bebeği olan anneler çalışma dışı bırakılmıştır. Katılımcılar, Sosyodemografik Bilgi Formu, Ebeveyn Suçluluğu Ölçeği (ESÖ), Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği (BÇÖ-R) ve Ebeveyn Tükenmişliği Ölçeği'ni (ETÖ) çevrimiçi olarak doldurmuştur. Çocuk sayısı, ebeveyn yaşı, çalışma durumu, eğitim düzeyi ve çocuğun hayatına katılımın kontrol edildiği analizler, ebeveyn suçluluğunun tükenmişlik üzerinde anlamlı bir doğrudan etkisi olduğunu göstermiştir. Bilişsel çarpıtmaların bu ilişkide istatistiksel olarak anlamlı bir aracılık rolü oynadığı bootstrap analiziyle doğrulanmıştır. Kadın olmak, genç bir ebeveyn olmak ve 14 yaşından küçük çocuğa sahip olmak, daha yüksek tükenmişlik düzeyleri ile ilişkilendirilmiştir. Sonuç olarak, ebeveyn suçluluğunun tükenmişliği hem doğrudan hem de bilişsel çarpıtmalar yoluyla dolaylı olarak artırdığı bulunmuştur. Bu bulgular, ebeveyn tükenmişliği ile başa çıkmaya yönelik müdahale programlarında, sadece suçluluk duygularını değil, aynı zamanda işlevsiz bilişsel süreçleri hedef almanın kritik önemine işaret etmektedir. Çalışma, ebeveynlik psikolojisi alanında suçluluk, biliş ve tükenmişlik arasındaki ilişkisel süreçlere ışık tutan ilk araştırmalardan biri olarak kuramsal bir katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the direct effect of parental guilt on parental burnout and the mediating role of cognitive distortions in this relationship. The research was conducted with a sample of 300 parents who have children aged 0-24 and do not have a psychiatric diagnosis. To minimize the confounding effect of postpartum depression symptoms, mothers with babies aged 0-12 months were excluded from the study. Participants completed the Sociodemographic Information Form, Parental Guilt Scale, Cognitive Distortions Scale, and Parental Burnout Scale online. Analyses controlling for the number of children, parental age, employment status, education level, and involvement in the child's life showed that parental guilt had a significant direct effect on burnout. Bootstrap analysis confirmed that cognitive distortions played a statistically significant partial mediating role in this relationship. Being female, being a younger parent, and having a child under 14 years of age were associated with higher levels of burnout. In conclusion, parental guilt was found to increase burnout both directly and indirectly through cognitive distortions. These findings highlight the critical importance of targeting not only guilt feelings but also dysfunctional cognitive processes in intervention programs aimed at coping with parental burnout. The study provides a theoretical contribution as one of the first research studies in the field of parenting psychology to shed light on the causal processes between guilt, cognition, and burnout.
Benzer Tezler
- Okul öncesi döneme yönelik çevrimiçi ebeveyn cinsellik eğitimi programı'nın ebeveynlerin cinsel farkındalığına etkisinin incelenmesi
Examination of the effect of the online parental sexuality education program for preschool period on parents' sexual awareness
SILA UZKUL
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiÇocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE DİLEK ÖĞRETİR ÖZÇELİK
- Mültecilerin ateist olmalarında etkili olan psiko-sosyal faktörler
Psycho-social factors affecting refugees to be atheist
SALİHA DEMİREL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DinFırat ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP SAĞIR
- The effect of academic rumination on goal orientations in perfectionist adolescents
Mükemmeliyetçi ergenlerde akademik ruminasyonun hedef yönelimleri üzerindeki etkisi
AYBÜKE YARDIMCI
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
PsikolojiTed ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUĞBA UZER YILDIZ
- Ergenlerin duygusal şemalarının ve ebeveyn kontrollerinin yeme tutumlarıyla ilişkisinin incelenmesi
Examination of the relationships of emotional schemas and parental control with adolescents' eating attitudes
AYŞEGÜL GÜREL
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
PsikolojiMaltepe ÜniversitesiGelişim Psikolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEVAL ERDEN
- Deprem travmasının kuşaklar arası aktarımının ortaokul öğrencileri üzerinden incelenmesi
Intergenerational transmission of earthquake trauma among secondary school students
LÜTFİYE BALCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AZİZE NİLGÜN CANEL