Üniversitelerin stratejik planlarında kütüphanelerin performans göstergelerinin incelenmesi ve bir model önerisi
Examining the performance indicators of libraries in the strategic plans of universities and a model proposal
- Tez No: 993317
- Danışmanlar: PROF. DR. SACİT ARSLANTEKİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Bilgi ve Belge Yönetimi, Information and Records Management
- Anahtar Kelimeler: Stratejik Plan, Performans Göstergesi, Performans Yönetimi, Üniversite Kütüphaneleri, İzleme ve Değerlendirme, Kütüphanecilik bilimi, Performans, Performans ölçümleri, İzleme, Strategic Plan, Performance Indicator, Performance Management, University Libraries, Monitoring and Evaluation, Librari science, Performance, Performance measurements, Monitoring
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Bu araştırma, üniversite kütüphanelerinin performans yönetimi ve değerlendirme süreçlerine odaklanarak, bu süreçlerin üniversitelerin stratejik hedefleriyle olan ilişkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, Türkiye'deki devlet üniversitelerine ait stratejik planlar ve yıllık faaliyet raporları temel alınarak mevcut durum analiz edilmiş; kütüphane hizmetlerine ilişkin performans göstergelerinin geçerliliği, güvenilirliği ve uluslararası standartlarla uyumluluğu değerlendirilmiştir. Araştırmada betimsel yöntem ve doküman analizi tekniklerinin kullanıldığı nitel bir yaklaşım benimsenmiştir. Elde edilen bulgular, strateji belgelerinde yer alan kütüphane hedeflerinin çoğu zaman açık ve ölçülebilir şekilde tanımlanmadığını, bu hedeflerin toplam stratejik hedefler içerisindeki oranının görece sınırlı kaldığını ve stratejik planlar ile faaliyet raporları arasında bazı tutarsızlıkların bulunduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca, mevcut performans göstergelerinin büyük kısmının uluslararası standartlara tam olarak dayandırılmadığı ve sistematik bir izleme süreci ile desteklenmediği gözlemlenmiştir. Bu çerçevede, kütüphane hizmetlerini beş temel boyutta ele alan (1) kaynaklar ve altyapı, (2) kullanım ve hizmetlerin kabulü, (3) verimlilik, (4) potansiyeller ve gelişme, (5) web görünürlüğü – şeklinde yapılandırılmış modüler bir performans değerlendirme modeli önerilmiştir. Geliştirilen model, farklı üniversite türlerine uyarlanabilir şekilde tasarlanmış ve bu yapıyı destekleyen LibPer adlı bir yazılım ile dijital ortama aktarılmıştır. Yazılım, performans düzeylerinin hesaplanmasını, puanların sınıflandırılmasını ve çıktılarının raporlanmasını kolaylaştırmaktadır. Araştırmanın sonuçları, üniversite kütüphanelerinin kurumsal planlama süreçlerinde daha görünür ve sistematik biçimde yer almasının, hem hizmet kalitesinin izlenmesi hem de karar destek süreçlerinin güçlendirilmesi açısından yararlı olabileceğini göstermektedir. Bu amaçtan hareketle çalışma, üniversite yönetimlerinin bilgi hizmetlerine ilişkin planlama ve değerlendirme faaliyetlerine katkı sunabilecek bir çerçeve önerisi sunmayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT This study aims to examine the performance management and evaluation processes of university libraries and to assess how these processes align with the strategic goals of universities. Within the scope of the research, the current situation was analyzed based on the strategic plans and annual activity reports of public universities in Türkiye. The validity, reliability, and compliance of performance indicators related to library services with international standards were also evaluated. A qualitative approach was adopted, employing descriptive methodology and document analysis techniques. The findings indicate that objectives related to libraries in strategic documents are often not clearly or measurably defined, that their proportion within total strategic objectives remains relatively limited, and that inconsistencies exist between strategic plans and activity reports. Furthermore, most of the existing performance indicators were observed not to be fully based on internationally recognized standards and not supported by a systematic monitoring process. To address these shortcomings, a modular performance evaluation model was proposed, structured around five main dimensions: (1) resources and infrastructure, (2) usage and service acceptance, (3) efficiency, (4) potentials and development, and (5) web visibility. The model was designed to be adaptable to different types of universities and was digitized through a software tool named LibPer. The software facilitates the calculation of performance levels, the classification of scores, and the generation of evaluation reports. The results suggest that enhancing the visibility and systematic integration of university libraries into institutional planning processes may contribute positively to both service quality monitoring and decision-support mechanisms. Based on this perspective, the study aims to provide a framework that can support university administrations in the planning and evaluation of information services.
Benzer Tezler
- Kütüphanelerde performans değerlendirmesi ve yönetime etkisi
Performance evaluation in libraries and effected to management
NERMİN ÇAKMAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Bilgi ve Belge YönetimiAnkara ÜniversitesiBilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NAZLI ALKAN
- Üniversite kütüphanelerinde elektronik kaynakların seçim ve değerlendirilmesinde stratejik önceliklerin etki analizi
Analysis of the effect of strategic priorities on the selection and evaluation of electronic resources in university libraries
ZEYNEP KALEMCİ
Doktora
Türkçe
2024
Bilgi ve Belge YönetimiAnkara ÜniversitesiBilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SAİME ÖZLEM GÖKKURT DEMİRTEL
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- Batı Karadeniz bölgesindeki üniversite kütüphanelerinin kütüphaneler arası iş birliği politikalarının karşılaştırmalı analizi
A comparative analysis of interlibrary cooperation policies of university libraries in the Western Black Sea region
ÜMMÜ GÜLSÜM ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Bilgi ve Belge YönetimiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiBilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA BAYTER
- Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerdeki üniversitelerin stratejik planlarında iş sağlığı ve güvenliği politikalarının incelenmesi
Examination of occupational health and safety policies in strategic plans of universities in developed and developing countries
YUNUS TAŞDELEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Halk SağlığıAğrı İbrahim Çeçen Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. PINAR BAYKAN