Kinoa (Chenopodium quinoa) bitki ekstraktları kullanılarak kitosan nanopartiküllerinin (K-NP) biyosentezi ve nanopartiküllerin akciğer kanseri hücreleri üzerine sitotoksik etkisi
Biosynthesis of chitosan nanoparticles (K-NP) using quinoa (Chenopodium quinoa) plant extracts and cytotoxic effect of nanoparticles on lung cancer cells
- Tez No: 993323
- Danışmanlar: PROF. DR. ZELİHA LEBLEBİCİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyoteknoloji, Biotechnology
- Anahtar Kelimeler: Antikanser, Nanopartiküller, Anticancer, Nanoparticles
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Chenopodium quinoa tohum ekstraktı biyoreduktan olarak kullanılarak su, metanol ve etil asetat çözücülerinde kitosan nanopartikülleri (K-NP) sentezlenmiş ve elde edilen yapılar, karakterizasyon teknikleriyle ayrıntılı olarak incelenmiştir. UV-Vis analizleri 200–300 nm aralığında K-NP oluşumuna işaret eden geniş soğurma bantları ortaya koyarken, FT-IR spektrumları kinoa ekstraktındaki fenolik bileşiklerin indirgeme ve stabilize edici ajanlar olarak sentez sürecine aktif şekilde katıldığını göstermiştir. SEM görüntüleri, su ve metanol ortamlarında sentezlenen K-NP'lerin belirgin küresel morfolojiye sahip olduğunu; etil asetat ortamında ise partikül oluşumunun sınırlı olduğunu göstermiştir. SEM-EDX sonuçları elementel bileşimin büyük oranda C ve O'dan oluştuğunu doğrulamış, DLS analizleri hidrodinamik çapların çözücü tipine göre değiştiğini ortaya koymuştur. Zeta potansiyeli, özellikle metanol ortamında sentezlenen nanopartiküllerde yüksek pozitif yüzey yüküyle güçlü kolloidal stabiliteyi desteklemiştir. XRD sonuçları, tüm sentezlerde kitosana özgü yarı kristalin yapının korunduğunu göstermektedir. Biyolojik değerlendirmede, sentezlenen K-NP'lerin A549 akciğer kanseri hücrelerinde oluşturduğu etki MTT testi ile analiz edilmiştir. Sonuçlar, nanopartiküllerin doz artırıldıkça hücre canlılığını önemli ölçüde azalttığını ve A549 hücreleri için IC₅₀ değerinin 13,266 µg/mL olduğunu göstermiştir. Normal akciğer fibroblastlarında (CCD-19Lu) daha yüksek IC₅₀ değerinin (140,381 µg/mL) elde edilmesi, sentezlenen nanopartiküllerin kanser hücrelerine karşı belirli bir seçicilik gösterebileceğini düşündürmektedir. Bulgulara göre, Chenopodium quinoa ekstraktının kitosan nanopartiküllerinin yeşil sentezinde etkili bir biyoredüktan olduğunu ve sentezlenen K-NP'lerin akciğer kanser hücreleri üzerinde sitotoksik etki potansiyeli taşıdığını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
In this study, chitosan nanoparticles (Cs-NPs) were synthesized in water, methanol, and ethyl acetate solvents using Chenopodium quinoa seed extract as a bioreductant, and the resulting structures were examined in detail using characterization techniques. UV-Vis analyses revealed broad absorption bands in the 200–300 nm range, indicating the formation of Cs-NPs, while FT-IR spectra indicated that the phenolic compounds in the quinoa extract actively participated in the synthesis process as reducing and stabilizing agents. SEM images revealed that Cs-NPs synthesized in water and methanol had a distinct spherical morphology; Particle formation was limited in ethyl acetate medium. SEM-EDX results confirmed that the elemental composition consisted largely of C and O, and DLS analyses revealed that hydrodynamic diameters varied depending on the solvent type. Zeta potential supported strong colloidal stability with a high positive surface charge, especially in nanoparticles synthesized in methanol. XRD results indicate that the semicrystalline structure characteristic of chitosan was preserved in all syntheses. For biological evaluation, the effect of Quinoa–Cs-NPs synthesized on A549 lung cancer cells was analyzed using the MTT test. The results showed that the nanoparticles significantly decreased cell viability as the dose was increased and the IC₅₀ value for A549 cells was 13,266 µg/mL. The higher IC₅₀ value (140.381 µg/mL) obtained in normal lung fibroblasts (CCD-19Lu) suggests that the synthesized nanoparticles may exhibit some selectivity against cancer cells. The findings indicate that Chenopodium quinoa extract is an effective bioreducer in the green synthesis of chitosan nanoparticles, and the synthesized K-NPs have the potential to exert a cytotoxic effect on lung cancer cells.
Benzer Tezler
- Kinoa (Chenopodium quinoa willd.) tohumlarında hasat sonrası tohum dormansisinin belirlenmesi ve bunun giderilmesinde bitki hormonlarının etkisi
Determination of dormancy on post harvested quinoa (Chenopodium quinoa willd.) seeds and effects of plant hormones to remove it
ŞENOL DİNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
ZiraatÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiTarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSKENDER TİRYAKİ
- Kinoa bitkisinde (Chenopodium quinoa Willd.) çinko uygulamalarının bitki gelişimi ve danede çinko biofortifikasyonu üzerine etkileri
Effects of zinc applications on plant growth and zincbiofortification in quinoa (Chenopodium quinoa Willd.) crops
ALİ GULİYEV
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
ZiraatAkdeniz ÜniversitesiToprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLKER SÖNMEZ
- Adana koşullarında yetiştirilen kinoa (Chenopodium quinoa Willd) bitkisinin azotlu gübre isteğinin belirlenmesi
Determination of nitrogen fertilizer demand of quinoa (Chenepodium quinoa Willd) growing on Adana condition
OSMAN KAYA YAĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
ZiraatSelçuk ÜniversitesiToprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞEN AKAY
- Bazı kinoa (Chenopodium quinoa willd.) çeşitlerinde somatik embriyogenesis
Somatic embryogenesis in some quinoa (Chenopodium quinoa willd.) varieties
ŞEYMA DOĞANCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
BiyoteknolojiAhi Evran ÜniversitesiTarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEVİL SAĞLAM
- Kinoa (Chenopodium quinoa Willd.) bitkisine uygulanan farklı azot ve çinko dozlarının verim ve verim öğeleri üzerine etkileri
The effects of nitrogen and zinc doses on seed yield and yield components in quinoa (Chenopodium quinoa Willd.)
HALUK ERDEMLİ
Doktora
Türkçe
2020
ZiraatEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET DEMİR KAYA