Arap dilinde bağlaçlar ve farklı kullanımları
Conjunctions in the Arabic language and their diverse usages
- Tez No: 993337
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HALİL İBRAHİM KOCABIYIK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Dilbilim, Doğu Dilleri ve Edebiyatı, Linguistics, Eastern Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Arap Dili ve Belâgatı, bağlaç, edat, harf, Arapça, Arabic Language and Rhetoric, conjunction, particle, preposition, Arabic
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Uşak Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bağlaçlar, isim ve fiil gibi asıl kelimelerden olmayıp cümlenin diğer unsurları arasında bağlantı sağlayan ögelerdir. Bağlantı olmadan kelimelerin sıralanması bir anlam ifade etmez. Bunların anlamlı bir cümle, cümlelerin de bir metni oluşturması için bağlaç ve edatlara ihtiyaç vardır. Arapçada bağlaçlar, edatlarla birlikte genel olarak mânâ harfleri ile ifade edilmektedir. Ancak isim ve fiil olan bağlaçlar da bulunmaktadır. Arapçada bir bağlacın birden çok anlamı da olabilmektedir. Bu sebeple bağlaçların yalnızca sınırlı sayıdaki işlevsel kullanımlarının bilinmesi, metinlerin doğru ve bütüncül bir şekilde anlaşılması için yetersiz kalabilmekte ve anlamsal yanlış yorumlamalara yol açabilmektedir. Bağlaçların önemi nedeniyle birçok çalışma yapılmıştır. Yapılan çalışmalarda bağlaçlar, genellikle edatlarla birlikte ele alınmıştır. Bir veya birkaç bağlacın incelendiği çalışmalar da mevcuttur.“Arap Dilinde Bağlaçlar ve Farklı Kullanımları”isimli bu tezde bağlaçları görevlerine göre sınıflandırmak, bir bağlacın farklı kullanımlarını bir arada vererek anlam farklılıklarını ortaya koymak ve böylece bu alana katkı sağlamak amaçlanmaktadır. Bağlaçlar çeşitli açılardan tasnif edilebilmektedir. Bu çalışmada bağlaçlar, görevlerine göre atıf harfi, masdar harfi, şart bağlacı, mevsûl bağlacı, istisnâ bağlacı ve zarf anlamında olmaları; sebep ve sonuç ifade etmeleri, açıklama bildirmeleri; ek anlam, benzerlik, zıtlık ve sınırlama anlamı vermeleri gibi konularda bir araya getirilmiştir. Ayrıca bir yönüyle bağlaç olan bir kelimenin diğer kullanımlarının bir arada olduğu başka bir tasnif de yapılmıştır. Böylece hem benzer görevde olan bağlaçları bir arada görmek hem de bir bağlacın diğer kullanımlarını bir arada görmek mümkündür.
Özet (Çeviri)
Conjunctions are not among the principal words such as nouns and verbs, but rather are elements that establish connections among other components of a sentence. Without such connections, a mere sequence of words does not convey meaning. For words to form a meaningful sentence, and for sentences to constitute a coherent text, conjunctions and prepositions are essential. In Arabic, conjunctions are generally expressed, along with prepositions, as ḥurūf al-maʿānī (particles of meaning). However, there also exist conjunctions that function as nouns or verbs. Furthermore, a single conjunction in Arabic may possess multiple meanings. Consequently, merely recognizing the limited functional uses of conjunctions may prove inadequate for the correct and holistic comprehension of texts, and can lead to semantic misinterpretations. Due to the significance of conjunctions, numerous studies have been conducted. In these studies, conjunctions have generally been examined alongside prepositions. There also exist studies that focus on the analysis of one or a limited number of conjunctions. This dissertation, titled“Conjunctions in the Arabic Language and Their Diverse Usages,”aims to classify conjunctions according to their functions, present the different usages of a given conjunction collectively to elucidate semantic distinctions, and thereby contribute to this field of study. Conjunctions can be classified from various perspectives. In this study, conjunctions have been grouped together based on their functions, such as being particles of coordination (ḥarf al-ʿaṭf), particles introducing verbal nouns (ḥarf al-maṣdar), conditional conjunctions, relative particles, exception particles, and those with adverbial meanings; those expressing cause and effect, indicating explanation; and those conveying additional meaning, similarity, contrast, and restriction. Additionally, an alternative classification has been devised in which words that function as conjunctions in one aspect are presented alongside their other usages. This approach makes it possible both to view conjunctions with similar functions collectively and to examine the various usages of a single conjunction in one place.
Benzer Tezler
- The effect of visual narrative language of color codes in Youssef Chahine's cinema
Youssef Chahine sinemasında renk kodlarının görsel anlatı diline etkisi
MARİAM MAHROUS
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Radyo-TelevizyonEge ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALEV FATOŞ PARSA
Assist. Prof. Dr. ELÇİN AS
- Meryem Suresi'nde amil-mamül çerçevesinde harf-i cerler ve bağlamları
The study of harf-i cer letters and their contexts in the framework of amil-mamul in the chapter of Mary in the Quran
ÖZLEM DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DilbilimOndokuz Mayıs ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN SELİM KIROĞLU
- Arap dilinde ism-i işaret ve uygulamadaki yansımaları
Ism el-işaret in Arabic language and echos in pratices
HARUN DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Doğu Dilleri ve EdebiyatıMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GALİP YAVUZ
- Kur'ân-ı Kerîm'de kullanılan "Lealle'' (لَعَلَّ) edatının muhteva muhatap kurgusu
The content and addressee construction of the particle La'alla (لَعَلَّ) in the Qur'ān
BERAT ÇAYLAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinKarabük ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALADDİN GÜLTEKİN
- Arap dilinde harf-i cerler: Fâtır Sûresi örneği
Letter-crimes in Arabic language: Surah al-Fatir example
ZEYNEP ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
DinUşak ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİL İBRAHİM KOCABIYIK