Batı Trakya Müslüman Türk gençleri bağlamında kimlik-din eğitimi ilişkisi
The relationship between identity and religious education in the context of Muslim Turkish youth in Western Thrace
- Tez No: 993515
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EMİNE KESKİNER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Batı Trakya, Din, Gençlik, Yunanistan, Western Thrace, Religion, Youth, Greece
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Din Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Batı Trakya Müslüman Türk gençlerinin almış oldukları din eğitimi ile kimlik oluşumu arasındaki ilişki incelenmektedir. Bu ilişkinin ele alınmasının temel gerekçesi, gençlik olgusunun taşıdığı potansiyel ve toplumsal sürekliliğin sağlanmasındaki merkezi rolüdür. Nitekim genç kuşaklar, bir toplumun kültürel mirasının, değerlerinin ve kolektif kimliğinin hem temel taşıyıcıları hem de gelecekteki teminatçıları konumundadır. Bu durum, azınlık statüsündeki topluluklar söz konusu olduğunda daha da kritik bir boyut kazanmaktadır. Söz konusu topluluklarda din, kültür ve kimlik, kolektif varlığın sürdürülebilirliği açısından korunması ve sistematik bir şekilde aktarılması gereken temel unsurlar olarak öne çıkmaktadır. Araştırma, gençlerin dini kimlik inşa süreçlerini etkileyen unsurları çok boyutlu bir çerçevede ele almakta; söz konusu unsurları bölgesel faktörler ile küresel faktörler şeklinde sınıflandırmaktadır. Bu bağlamda din eğitimi, bireysel ve toplumsal kimliğin şekillenmesinde belirleyici bir unsur olarak değerlendirilmekte; sosyo-politik, kültürel ve ekonomik dinamiklerle etkileşim içinde analiz edilmektedir. Bu çalışma, Batı Trakya Müslüman Türk gençlerinin dini kimlik oluşumunu, yerel ve küresel dinamiklerin kesişim noktasında ele alarak din eğitiminin kimlik inşa sürecindeki çok yönlü rolünü ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu araştırmada nitel araştırma desenlerinden yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış; ayrıca doküman incelemesi yöntemiyle desteklenmiştir. Elde edilen veriler tematik analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırmanın örneklem grubu, 20'si Türkiye'deki, 20'si Yunanistan'daki üniversitelerde öğrenim gören veya mezun olan toplam 40 Batı Trakyalı genç katılımcıdan oluşmaktadır. Bu çalışmada Batı Trakyalı gençlerin, aldıkları din eğitimi, dinin hayatlarındaki anlamı, dinin temel kaynakları ile ilişkileri, ibadet hayatları, gündelik hayatlarında dinin yeri araştırılmıştır. Belirlenen bu beş tema aracılığıyla, gençlerin aldıkları din eğitiminin özellikle kimliklerinin oluşum sürecini nasıl etkilediğini anlamak amaçlanmaktadır. Araştırmamızda Batı Trakyalı gençler özelinde günümüzde gençlerin değer dünyalarının değiştiği, seküler dindarlık eğiliminin öne çıktığı görülmüştür. Araştırmaya göre gençler dinin ibadet boyutundan ziyade inanç boyutuna önem vermektedirler. İster Türkiye'de ister Yunanistan'da öğrenim görüyor/görmüş olsun gençlerin bulundukları sosyal ve eğitim ortamlarının dini yönelimlerini şekillendirdiği belirlenmiştir. Bununla birlikte aile ve topluluk desteğinin kimlik inşasını güçlendirdiği anlaşılmaktadır. Küreselleşme, sekülerleşme, kapitalizm ve dijitalleşmenin gençlerin dini anlayışlarını dönüştürdüğü görülürken anadilde eğitim ile Batı Trakya'daki Kur´an kurslarının koruyucu bir rol üstlendiği tespit edilmiştir. Araştırmanın bulguları, bölgedeki gençlere yönelik din eğitimi programlarının, gençlerin kimlik inşa süreçlerini, artan sorgulayıcılık eğilimlerini ve modern dünyanın ortaya çıkardığı çok boyutlu meydan okumaları dikkate alacak şekilde acilen yeniden yapılandırılması gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, modern gençliğin dinî tutum ve davranışları yalnızca geleneksel normlar üzerinden değil, aynı zamanda sosyokültürel faktörler, küresel problemler ve bireysel tercihler dikkate alınarak analiz edilmelidir. Bölgedeki gençlere yönelik din eğitimi programlarının, onların kimlik arayışlarını, sorgulamalarını ve modern dünyanın getirdiği meydan okumaları dikkate alarak acilen yeniden yapılandırılması gerekmektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines the relationship between the religious education received by Muslim Turkish youth in Western Thrace and their identity formation. The main rationale behind addressing this relationship lies in the potential inherent in the phenomenon of youth and its central role in ensuring social continuity. Indeed, younger generations serve as both the primary carriers and future guarantors of a society's cultural heritage, values, and collective identity. This reality gains an even more critical dimension in the context of minority communities. For such communities, religion, culture, and identity emerge as fundamental elements that must be preserved and systematically transmitted in order to maintain collective existence. The research approaches the factors influencing young people's construction of religious identity through a multidimensional framework, classifying these factors into regional and global categories. In this context, religious education is evaluated as a determinant in shaping both individual and collective identity, analyzed in interaction with socio-political, cultural, and economic dynamics. By situating the religious identity formation of Muslim Turkish youth in Western Thrace at the intersection of local and global dynamics, this study aims to reveal the multifaceted role of religious education in the identity building process. In this research, the semi structured interview technique one of the qualitative research designs was employed. Data were collected through a semi structured interview form and supported by document analysis. The obtained data were analyzed using thematic analysis. The sample group of the study consists of 40 participants 20 studying or graduated from universities in Turkey and 20 studying or graduated from universities in Greece who are all young people from Western Thrace. The study explores Western Thracian youth's religious education background, the meaning of religion in their lives, their relationship with the primary sources of religion, their worship practices, the role of religion in their daily lives. Through these five themes, the study aims to understand how the religious education they received influences their identity formation process in particular. The research findings indicate that among Western Thracian youth, and contemporary youth more broadly, value systems are changing and a tendency toward secular religiosity is becoming prominent. According to the findings, young people attach more importance to the belief dimension of religion rather than its ritual dimension. Whether studying in Turkey or Greece, the social and educational environments in which young people are situated shape their religious orientations. Moreover, family and community support is found to reinforce identity construction. While globalization, secularization, capitalism, and digitalization are transforming young people's religious perceptions, mother tongue education and Qur'an courses in Western Thrace appear to play a protective role. The study concludes that religious education programs aimed at youth in the region must be urgently restructured in a way that accounts for young people's identity formation processes, their increasing tendency toward critical inquiry, and the multidimensional challenges of the modern world. In this context, the religious attitudes and behaviors of modern youth should be analyzed not only through traditional norms, but also by taking into consideration sociocultural factors, global issues, and individual preferences. Religious education programs for young people in the region must be urgently redesigned to address their identity quests, questioning processes, and the challenges brought about by the modern world.
Benzer Tezler
- Batı Trakya Müslüman Türk azınlığının siyasal alana katılımı (1985-2021)
Political participation of the Western Thrace Muslim Turkish minority (1985-2021)
FATICH SAR CHASAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Uluslararası İlişkilerAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL ŞAHİN
- Batı Trakya Müslüman/Türk azınlığın sorunları ve vatandaşlık/ vatansızlık sorunu
Western thrace Muslim / Turkish minority problems and citizenship / statelessness problem
ANIL BÜDÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Uluslararası İlişkilerTrakya ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAKAN SABRİ ÇELİKYAY
- Batı Trakya Müslüman Türk Azınlığı'nın Türkiye'de dernek çatısı altında örgütlenme süreci
Organization Process of the Western Thracian Muslim Turkish Minority Under the Umbrella of an Association in Turkey
ŞİRİN ELÇİN ÇAKAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Uluslararası İlişkilerTrakya ÜniversitesiSiyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDEF ZEYREKLİ YAŞ
- Batı Trakya Müslüman Türk azınlığın din ve eğitim sorunları
Religion and educational problems of Muslim Turkish minority in Western Thrace
MOUCHAMMET NTOUKIANTZI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SosyolojiBursa Uludağ ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL SAĞLAM
- Batı Trakya'daki Müslüman Türk azınlığın politizasyonu ve mobilizasyonu
Politization and mobilization of Muslim Turkish minority in western thrace
BARIŞ HASAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Uluslararası İlişkilerİstanbul Ticaret ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OYA DAĞLAR MACAR